Tổ hợp Hóa dầu miền Nam là gì và vì sao khoản tăng vốn đáng chú ý?
Tổ hợp Hóa dầu miền Nam tại xã Long Sơn là một dự án hóa dầu tích hợp quy mô lớn, sử dụng hàng trăm hecta đất và mặt nước để sản xuất olefin, polyolefin và các sản phẩm hóa dầu nền tảng, nhằm cung cấp nguyên liệu nhựa thiết yếu cho thị trường trong nước và xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng tầm ngành công nghiệp hóa dầu Việt Nam. Việc TP.HCM chấp thuận điều chỉnh tổng vốn đầu tư Dự án Tổ hợp Hóa dầu miền Nam Việt Nam lên 6,156 tỷ đồng, tăng thêm so với mức vốn đăng ký trước đó, cho thấy dự án không lùi bước trước chu kỳ suy giảm của thị trường hóa dầu toàn cầu mà chọn cách đầu tư thêm để hoàn thiện công nghệ và hạ tầng nguyên liệu. Đây là quyết định mang tính chiến lược: chấp nhận “đau ngắn hạn” để chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới, thay vì co cụm và chờ đợi.
Động lực tăng vốn: Từ khó khăn thị trường đến nhu cầu tái cấu trúc công nghệ
Điểm đáng chú ý là quyết định tăng vốn diễn ra trong bối cảnh tổ hợp đã phải tạm ngừng vận hành từ giữa tháng 5/2026 do khó khăn của thị trường hóa dầu toàn cầu, nguồn nguyên liệu và logistics, với thời gian tạm ngừng dự kiến kéo dài đến tháng 3/2027. Thay vì xem đây là bước lùi, có thể coi đây là khoảng “thời gian vàng” để tái cấu trúc. Dự án đang triển khai các hạng mục đầu tư bổ sung như xây dựng bể chứa nguyên liệu chính (đã đạt tiến độ 61,5%) và điều chỉnh nhà máy Olefins để sử dụng nguyên liệu ethane (đạt 42,9%), cả hai hạng mục dự kiến hoàn thành trong quý IV/2028. Cách làm này cho thấy nhà đầu tư chấp nhận nâng cấp công nghệ và hạ tầng ngay trong giai đoạn khó, thay vì chờ thị trường hồi phục rồi mới đầu tư, qua đó rút ngắn khoảng cách công nghệ với các tổ hợp hóa dầu trong khu vực.
Ý nghĩa với ngành công nghiệp hóa dầu và chuỗi cung ứng trong nước
Tổ hợp Hóa dầu miền Nam được thiết kế với công suất lên đến 1,35 triệu tấn olefin mỗi năm và sản lượng mục tiêu hơn 1,4 triệu tấn polyolefin, bao gồm các nguyên liệu nhựa thiết yếu như polyethylene và polypropylene, để thay thế sản phẩm polyolefin đang được nhập khẩu hiện nay. Dự án được TP.HCM chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư với mục tiêu sản xuất các sản phẩm hóa dầu như ethylene, propylene, 1,3-butadiene, HDPE, LLDPE và polypropylene, phục vụ cho cả khách hàng trong nước và quốc tế. Trong thời gian tạm ngừng vận hành, doanh nghiệp vẫn tiếp tục hoạt động kinh doanh thương mại, cung cấp các sản phẩm polyolefin cho thị trường trong nước. Điều này cho thấy tổ hợp không chỉ là một dự án đầu tư lớn, mà còn là mắt xích quan trọng trong việc giữ ổn định nguồn cung nguyên liệu cho ngành nhựa và hóa chất nội địa, giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.
Góc nhìn chiến lược: Tổ hợp hóa dầu TP.HCM trong bức tranh đầu tư hóa chất Việt Nam
Dự án Long Sơn – Tổ hợp Hóa dầu miền Nam tại xã Long Sơn, do Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn làm chủ đầu tư, là tổ hợp hóa dầu tích hợp đầu tiên tại Việt Nam, với công suất sản xuất 1,35 triệu tấn olefin và 1,4 triệu tấn polyolefin mỗi năm. Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn (LSP) là công ty con do SCG Chemical (SCGC) sở hữu 100% vốn điều lệ, thuộc Tập đoàn SCG của Thái Lan; năm 2018, SCG đã mua lại 29% vốn từ PVN để trở thành chủ đầu tư duy nhất của dự án. Điều này đặt Tổ hợp hóa dầu TP.HCM vào vị trí đặc biệt trong bức tranh đầu tư hóa chất Việt Nam: vừa là biểu tượng thu hút vốn ngoại, vừa là phép thử về khả năng phối hợp giữa nhà đầu tư và chính quyền địa phương trong việc quy hoạch, phát triển hạ tầng và bảo đảm tiến độ cho một dự án hạ tầng công nghiệp quy mô lớn.
Kết luận: Bài kiểm tra năng lực điều hành và tầm nhìn dài hạn
Việc tăng tổng vốn đầu tư của Tổ hợp Hóa dầu miền Nam không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật trên giấy phép, mà là bài kiểm tra thực tế về năng lực điều hành dự án quy mô lớn, trong bối cảnh thị trường biến động và chuỗi cung ứng toàn cầu bất ổn. UBND TP.HCM yêu cầu Công ty TNHH Hóa dầu Long Sơn chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, chính xác của hồ sơ, chủ động cân đối, huy động đầy đủ nguồn vốn và bảo đảm năng lực thực hiện dự án theo tiến độ, đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương trong lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết, bảo đảm phù hợp với quy hoạch phân khu và quy hoạch chung. Nếu vượt qua được giai đoạn tạm ngừng vận hành và hoàn thành các hạng mục đầu tư bổ sung đúng hạn, Tổ hợp Hóa dầu miền Nam sẽ trở thành minh chứng cho cách Việt Nam có thể dùng những dự án trọng điểm để nâng cấp ngành công nghiệp hóa dầu và củng cố vị thế trong chuỗi giá trị khu vực.
