FTU Tech Lab: Từ phòng thí nghiệm công nghệ đến trụ cột chiến lược
FTU Tech Lab là phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong kinh tế, thương mại, tài chính và pháp luật, được Trường Đại học Ngoại thương thành lập để kết nối nghiên cứu công nghệ với các ngành thế mạnh của trường, hướng tới tạo ra giải pháp AI kinh tế kinh doanh có khả năng ứng dụng cao vào thực tiễn và phục vụ quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Sự ra đời của FTU Tech Lab không chỉ là thêm một đơn vị nghiên cứu công nghệ, mà là tuyên bố khá rõ ràng: đại học kinh tế hàng đầu đã quyết định coi AI là công cụ trọng tâm để đổi mới đào tạo, nghiên cứu và tham gia giải quyết bài toán của nền kinh tế số. Ngày 28/8, nhà trường tổ chức Lễ công bố thành lập Lab Công nghệ, đồng thời khai mạc hội thảo AI4Econ&Biz với chủ đề ứng dụng AI trong kinh tế và kinh doanh hướng tới phát triển bền vững. Việc đặt FTU Tech Lab vào trung tâm một sự kiện quy tụ giới nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cho thấy đây không phải dự án thử nghiệm mà là một bước ngoặt chiến lược.
AI4Econ&Biz 2026: Khi nghiên cứu AI buộc phải trả lời câu hỏi thực tiễn
Nếu FTU Tech Lab là hạ tầng, thì hội thảo AI4Econ&Biz 2026 chính là lời cam kết về định hướng ứng dụng của hạ tầng đó. Hội thảo được tổ chức cùng ngày 28/8, mang chủ đề “Ứng dụng AI trong kinh tế và kinh doanh hướng tới phát triển bền vững”, đóng vai trò diễn đàn kết nối giới nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp quanh bài toán AI kinh tế kinh doanh. Ban tổ chức nhận hơn 80 bài viết tiếng Việt và tiếng Anh, chọn 40 bài trình bày tại 10 phiên chuyên môn song song, tập trung vào kinh tế, tài chính, kinh doanh, quản trị và các lĩnh vực liên ngành. Con số này cho thấy nhu cầu thảo luận nghiên cứu công nghệ gắn với bài toán kinh tế đã chín muồi. Ở góc độ quan điểm, việc FTU buộc hội thảo phải xoay quanh ứng dụng – thay vì chỉ là mô hình, thuật toán – là tín hiệu đáng mừng: AI không còn được nói như một “trend”, mà phải chứng minh giá trị trong dự báo kinh tế, phân tích tài chính hay vận hành doanh nghiệp.
Ba hướng nghiên cứu và tham vọng cầu nối đại học – doanh nghiệp
Điểm khác biệt của FTU Tech Lab nằm ở chỗ lab được thiết kế xoáy vào các bài toán chuyên ngành, thay vì nghiên cứu AI chung chung. Giai đoạn đầu, lab tập trung ba hướng: AI cho kinh tế và dự báo; AI trong phân tích tài chính doanh nghiệp; LegalAI cho xử lý văn bản pháp luật và bài toán pháp luật thương mại quốc tế. Trong định hướng dài hơn, nhà trường mô tả thêm các nhóm như AI cho chính sách, kinh doanh và thương mại, AI có khả năng giải thích và AI có trách nhiệm. Ở đây có hai lựa chọn đáng chú ý. Thứ nhất, FTU thẳng thắn xem công nghệ là công cụ để giải bài toán thực tiễn về kinh doanh, quản trị, xã hội chứ không phải mục tiêu tự thân. Thứ hai, lab được kỳ vọng trở thành điểm kết nối giữa FTU với doanh nghiệp, chuyên gia trong nước và quốc tế, đưa dữ liệu, bài toán và nguồn lực triển khai vào nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Nếu làm được, đây sẽ là cầu nối hiếm hoi mà sinh viên kinh tế có thể chạm trực tiếp vào những hệ thống AI đang chạy trong doanh nghiệp.
Hợp tác FPT–FTU: AI rời slide thuyết trình để bước vào sản phẩm
Một lab công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với năng lực triển khai thực tế. Chính vì vậy, thỏa thuận hợp tác FPT–FTU ký ngày 27/8 là mảnh ghép then chốt: bắt đầu từ nền tảng hợp tác năm 2023, hai bên mở rộng liên kết sang nghiên cứu AI, dữ liệu, phát triển nhân lực và chuyển giao công nghệ. Theo thỏa thuận có hiệu lực 5 năm, FPT và FTU ưu tiên AI trong pháp luật, tài chính, kinh tế, dữ liệu lớn và chuyển đổi số; hướng tới công bố khoa học, sản phẩm công nghệ, bộ dữ liệu, bằng sáng chế và kết quả có khả năng thương mại hóa. PGS.TS Nguyễn Minh Hằng nhấn mạnh FPT đã đồng hành FTU từ những ngày đầu mở rộng đào tạo công nghệ, sự đón nhận tích cực của sinh viên là động lực để trường đầu tư thành lập TechLab. Một chi tiết đáng chú ý là FPT tiến cử TS. Nguyễn Xuân Phong tham gia Hội đồng Khoa học TechLab để góp phần định hướng công nghệ, kết nối chuyên gia và hỗ trợ chương trình nghiên cứu AI. Nếu hợp tác này đi đúng tinh thần “Fast & Furious” mà lãnh đạo FTU nhắc đến, AI tại FTU có cơ hội rời khỏi slide thuyết trình để trở thành sản phẩm được dùng hàng ngày.
Từ tham vọng 2030 đến bài toán đổi mới đào tạo AI đại học
FTU Tech Lab đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành một trong những địa chỉ được nhắc đến về nghiên cứu và ứng dụng AI vào kinh tế, thương mại và pháp luật tại Việt Nam. Tham vọng này chỉ khả thi nếu đại học dám thay đổi cách đào tạo AI. Ở sự kiện ngày 28/8, FTU ký thêm các hợp tác với FISU Việt Nam và một tập đoàn công nghệ khác nhằm tăng cường nghiên cứu, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy ứng dụng AI trong kinh tế, kinh doanh. Theo thỏa thuận với FPT, hai bên còn cùng nghiên cứu triển khai hồ dữ liệu, kho dữ liệu, đề tài khoa học cấp quốc gia và quốc tế, tổ chức workshop, chương trình thực tập, nghiên cứu thực tế và đào tạo tiến sĩ. Ý nghĩa sâu xa là giáo dục đại học không chỉ “giảng” về AI mà phải để sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ được va chạm với dữ liệu thật, bài toán thật, hệ thống thật. Khi đó, đào tạo AI đại học mới có cơ hội tạo ra thế hệ chuyên gia kinh tế – kinh doanh hiểu cả mô hình lẫn thị trường, thay vì chỉ là kỹ sư hoặc nhà kinh tế thuần túy.
