FTU Tech Lab: lựa chọn chiến lược đưa AI vào trái tim đào tạo kinh tế
FTU Tech Lab là phòng thí nghiệm công nghệ liên ngành mới của Trường Đại học Ngoại Thương, được thiết kế để kết nối trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu với các lĩnh vực kinh tế, kinh doanh, tài chính và pháp luật, qua đó biến đào tạo kinh tế truyền thống thành đào tạo kinh tế gắn chặt với công nghệ ứng dụng, chứ không chỉ dừng ở lý thuyết hàn lâm. Việc FTU công bố thành lập Lab Công nghệ ngày 28/8 không phải một hoạt động mang tính phong trào, mà là lựa chọn chiến lược: nếu sinh viên kinh tế không hiểu và vận dụng được AI, họ sẽ bị bỏ lại trên thị trường lao động. Thay vì mở một khoa kỹ thuật độc lập, nhà trường chủ động “kéo” công nghệ vào các chương trình kinh tế và kinh doanh, xem AI như công cụ giải quyết bài toán thực tiễn về dự báo, phân tích tài chính, thương mại và pháp luật. Đây là bước đi thẳng vào trung tâm của cuộc chơi AI kinh tế kinh doanh, thay vì đứng ngoài quan sát.
Ba hướng nghiên cứu AI: dấu ấn liên ngành, không chạy đua phong trào
Điểm đáng chú ý là FTU Tech Lab không chọn nghiên cứu AI theo hướng “công nghệ vì công nghệ”, mà đóng đinh vào ba trục liên ngành rất cụ thể: AI cho kinh tế và dự báo, AI trong phân tích tài chính doanh nghiệp, và LegalAI cho pháp luật thương mại quốc tế. Đây là những mảng mà FTU vốn có thế mạnh, nay được “cấy” thêm năng lực công nghệ để giải bài toán dữ liệu ngày càng phức tạp. Cách tiếp cận này có tính thực dụng cao: thay vì dàn trải, Lab chọn đúng nơi kinh tế và pháp luật đang thiếu công cụ phân tích hiện đại. LegalAI, chẳng hạn, nếu làm tới nơi tới chốn, có thể thay đổi cách đọc, xử lý và diễn giải các văn bản pháp lý thương mại vốn rất khó cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý. Nhìn ở góc độ đào tạo AI Việt Nam, đây là mô hình đáng học: đưa AI vào những ngách chuyên môn sâu, thay vì dừng ở các bài toán chung chung.
Hội thảo AI4Econ&Biz: bài kiểm tra đầu tiên cho tham vọng AI kinh tế kinh doanh
Hội thảo AI4Econ&Biz không phải sự kiện bên lề, mà là bài kiểm tra đầu tiên cho tuyên bố gắn AI với kinh tế và kinh doanh của FTU. Ban tổ chức nhận được hơn 80 bài viết bằng tiếng Việt và tiếng Anh, qua lựa chọn có 40 bài được trình bày trong 10 phiên chuyên môn song song về ứng dụng AI trong kinh tế, tài chính, kinh doanh, quản trị và các lĩnh vực liên ngành. Đây là con số cho thấy nhu cầu và nhiệt độ thảo luận về AI ứng dụng trong cộng đồng nghiên cứu và doanh nghiệp đã đủ cao. Quan trọng hơn, hội thảo được bảo trợ bởi các tổ chức khoa học và có sự đồng hành của những tập đoàn công nghệ lớn, điều này gửi đi một thông điệp rõ ràng: AI cho kinh tế và kinh doanh không còn là ý tưởng trong slide, mà là chủ đề mà giới nghiên cứu, quản lý và doanh nghiệp cùng phải ngồi lại để tìm cách ứng dụng vào thực tế. Nếu FTU Tech Lab muốn trở thành điểm đến có ý nghĩa trong hệ sinh thái AI kinh tế kinh doanh, những diễn đàn học thuật – thực tiễn như vậy phải trở thành nhịp điệu thường xuyên chứ không chỉ là sự kiện khai trương.
Từ hợp tác tới hệ sinh thái: FTU không thể tự làm AI một mình
Một phòng lab, dù tham vọng đến đâu, cũng không thể tự nuôi mình bằng nội lực nhà trường. FTU Tech Lab được giao ba định hướng lớn: phát triển đội ngũ giảng viên và nhà nghiên cứu trẻ trong các lĩnh vực công nghệ, khoa học máy tính, khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; xây dựng kết nối thực chất với doanh nghiệp; và mở rộng hợp tác với các tổ chức, hiệp hội, nhóm nghiên cứu và phòng thí nghiệm mạnh trong nước và quốc tế. Song song với đó, trường ký các thỏa thuận hợp tác với FISU Việt Nam và một tập đoàn công nghệ để thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng AI trong kinh tế, kinh doanh, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực có khả năng làm chủ và dùng công nghệ một cách có trách nhiệm. Về bản chất, đây là bước chuyển từ các hợp tác đơn lẻ sang xây dựng một hệ sinh thái quanh FTU Tech Lab, nơi nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp sử dụng công nghệ cùng tham gia thiết kế bài toán, cung cấp dữ liệu và đồng phát triển giải pháp.
Tầm nhìn đến 2030: AI sẽ là năng lực bắt buộc của sinh viên kinh tế
FTU Tech Lab đặt kỳ vọng đến năm 2030 trở thành một trong những địa chỉ được nhắc đến khi nói đến nghiên cứu và ứng dụng AI vào kinh tế, thương mại và pháp luật tại Việt Nam. Tuyên bố này có thể bị xem là tham vọng, nhưng nó phản ánh một xu hướng không thể đảo ngược: trong chưa đầy một thập kỷ tới, sinh viên kinh tế sẽ không chỉ cần biết mô hình tài chính hay luật thương mại, mà còn phải đọc hiểu mô hình AI, dữ liệu và kết quả phân tích có thể giải thích được. Triết lý “Embedded” và “Explainable” mà FTU Tech Lab lựa chọn – tích hợp AI vào bài toán thực tế và yêu cầu khả năng giải thích – đi ngược lại với kiểu chạy theo AI như “hộp đen”. Điều này rất quan trọng cho đào tạo AI Việt Nam: nếu tương lai chính sách và quản trị doanh nghiệp dựa trên mô hình AI, người thiết kế và người dùng phải hiểu họ đang dựa vào điều gì. FTU đã đặt viên gạch đầu tiên cho cách tiếp cận đó; câu hỏi còn lại là tốc độ và mức độ mà nhà trường dám thay đổi chương trình đào tạo kinh tế để AI trở thành năng lực bắt buộc, chứ không chỉ là lựa chọn tự chọn của vài nhóm sinh viên đam mê công nghệ.
