Chiến dịch khám sức khỏe học sinh quy mô chưa từng có
Khám sức khỏe học sinh trước thềm năm học mới là hoạt động đánh giá toàn diện thể chất, tinh thần và các nguy cơ bệnh tật của trẻ mầm non và học sinh phổ thông, được tổ chức định kỳ tại trường hoặc cơ sở y tế nhằm phát hiện sớm bệnh lý, tư vấn dinh dưỡng – vận động và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi suốt vòng đời. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế, từ ngày 18/8 đến 04/9, Hà Nội tổ chức chiến dịch khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho trẻ em mầm non và học sinh phổ thông trên toàn địa bàn. Hơn 2,2 triệu trẻ tại 4.776 cơ sở giáo dục được hưởng lợi từ chương trình phúc lợi có quy mô rất lớn này. Đây không chỉ là một hoạt động chuẩn bị năm học mới, mà là bước đi rõ ràng để coi sức khỏe học đường là nền tảng chiến lược cho phát triển nguồn nhân lực Thủ đô.
Vì sao phải khám sức khỏe ngay trước năm học mới?
Điều đáng nói ở chiến dịch lần này không phải là con số 2,2 triệu, mà là thời điểm: khám sức khỏe học sinh được triển khai đồng loạt đúng lúc các trường đang chuẩn bị năm học mới. Khác với khám khi đã có triệu chứng, kiểm tra trước khi bước vào năm học giúp nhà trường, gia đình và chính bản thân học sinh biết rõ điểm xuất phát về sức khỏe, từ đó điều chỉnh lịch học, dinh dưỡng và hoạt động thể thao phù hợp. Theo bác sĩ Trần Văn Hà, khám sức khỏe định kỳ giúp theo dõi sự phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần, phát hiện sớm dị tật, chậm phát triển, bất thường cân nặng – chiều cao để kịp thời can thiệp. Đây là cách chuẩn bị năm học mới thông minh hơn: thay vì chỉ lo sách vở, chúng ta đặt sức khỏe học đường lên bàn, coi nó là điều kiện tiên quyết cho chất lượng học tập.
Những bệnh nào cần phát hiện sớm ở lứa tuổi học đường?
Ở lứa tuổi học đường, nhiều vấn đề sức khỏe diễn tiến âm thầm: trẻ vẫn đi học, vui chơi bình thường nhưng đã xuất hiện dấu hiệu bất thường về thị lực, răng miệng, tai – mũi – họng hoặc tăng trưởng thể chất. Những tật khúc xạ, bệnh răng miệng, tai – mũi – họng, suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì hay các bất thường về thể chất nếu được phát hiện sớm sẽ giúp gia đình chủ động điều chỉnh ngay từ đầu. Cận thị vì học tập – giải trí với màn hình, sâu răng và lệch khớp cắn do thói quen ăn uống, thiếu vận động dẫn tới thừa cân là những “bệnh học đường” đã quá phổ biến. Chiến dịch khám sức khỏe học sinh không chỉ để tìm bệnh nặng, mà để nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn, tư vấn dinh dưỡng – vận động và giúp trẻ hình thành thói quen chăm sóc bản thân, tránh để những vấn đề nhỏ tích tụ thành bệnh mạn tính sau này.
Khám tại trường: giảm rào cản, tăng khả năng can thiệp sớm
Điểm tiến bộ nhất của chiến dịch này là khám sức khỏe học sinh được tổ chức ngay tại trường. Việc đưa tổ quân y, bác sĩ đa khoa, nhi khoa, mắt, tai – mũi – họng, răng – hàm – mặt tới từng trường giúp giảm rào cản về thời gian, khoảng cách, tạo điều kiện để nhiều học sinh tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận tiện hơn. Tại khu vực Sơn Tây và Phúc Thọ, Bệnh viện Quân y 105 phối hợp địa phương khám cho khoảng 22 nghìn học sinh từ 6 đến 18 tuổi ngay tại nơi các em đang học. Khi phát hiện bất thường, phụ huynh được thông tin và hướng dẫn cụ thể về cách theo dõi, cơ sở khám, quy trình can thiệp và điều trị. Chuỗi “khám - phát hiện - can thiệp - theo dõi” mà bác sĩ Trần Văn Hà nhấn mạnh là cách để chuyển từ tư duy “có bệnh mới chữa” sang quản lý sức khỏe chủ động cho thế hệ tương lai.
Từ dữ liệu sức khỏe học đường đến chiến lược dài hạn
Nếu chỉ nhìn chiến dịch lần này như một đợt khám miễn phí, chúng ta đã đánh giá thấp giá trị của nó. Kết quả khám sức khỏe học sinh được cập nhật lên Cổng dữ liệu sức khỏe của ngành y tế, liên thông với sổ sức khỏe điện tử và hệ thống thành phố. Khi tổng hợp và phân tích, dữ liệu ấy cho phép phác họa bức tranh sức khỏe trẻ em Thủ đô, từ đó hoạch định các chương trình dinh dưỡng, thị lực học đường, chăm sóc răng miệng, vận động thể chất. Nghị quyết số 72-NQ/TW yêu cầu người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, nhấn mạnh “quan tâm đặc biệt đến trẻ em”. Với chiến dịch khám trước năm học mới 2026–2027 kéo dài đến hết ngày 4/9, Hà Nội đang biến tinh thần nghị quyết thành hành động cụ thể, đặt nền móng cho một thế hệ học sinh khỏe mạnh hơn, học tốt hơn và sẵn sàng đóng góp lâu dài cho xã hội.
