Bước ngoặt: Khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho khoảng 3 triệu học sinh, sinh viên
Khám sức khỏe học sinh miễn phí là chính sách mới mà theo đó toàn bộ chi phí khám sức khỏe định kỳ cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông và sinh viên trên địa bàn TP.HCM sẽ do ngân sách nhà nước chi trả, nhằm bảo đảm mọi em đều được kiểm tra sức khỏe hằng năm, phát hiện sớm bệnh tật và giảm gánh nặng chi phí cho gia đình.
Từ năm học 2026-2027, khoảng 3 triệu học sinh, sinh viên tại TP.HCM, không phân biệt thường trú hay tạm trú, sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí bằng nguồn ngân sách nhà nước. Điều này đồng nghĩa mô hình “phụ huynh tự đóng tiền khám đầu năm” sẽ được thay thế bằng chính sách y tế trường học do Nhà nước bảo đảm. Chương trình bao phủ toàn bộ trẻ em và người học có nơi ở thường trú hoặc tạm trú tại thành phố, từ bậc mầm non đến đại học. Đây không chỉ là thay đổi kỹ thuật mà là lời khẳng định: sức khỏe học đường là trách nhiệm công, không phải dịch vụ tùy khả năng chi trả.
Từ mô hình phụ huynh tự chi trả đến chính sách y tế trường học do Nhà nước bảo đảm
Trước đây, phần lớn các đợt khám đầu năm trong trường học được tổ chức theo kiểu “xã hội hóa”: trường ký hợp đồng với cơ sở y tế, phụ huynh đóng tiền, nhà trường tổng hợp và mời bác sĩ vào trường khám. Cách làm này giúp duy trì được hoạt động khám định kỳ, nhưng tạo nên sự chênh lệch giữa các trường và các nhóm phụ huynh: nơi đủ điều kiện tài chính tổ chức khám kỹ, nơi khó khăn thì lược bớt hoặc chỉ làm cho có.
Theo thông tin từ cơ quan y tế, dưới chính sách mới, chi phí khám sức khỏe định kỳ sẽ được ngân sách nhà nước chi trả hoàn toàn, thay thế mô hình phụ huynh đóng góp trước đây. Chính sách này hướng tới hai mục tiêu rõ ràng: giảm gánh nặng chi phí cho gia đình và bảo đảm mọi học sinh, sinh viên đều được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ như nhau. Nói cách khác, TP.HCM đang chuyển từ cách làm mang tính “dịch vụ” sang một chính sách y tế trường học công bằng, coi khám sức khỏe học đường là quyền lợi cơ bản.
Vì sao thành phố chọn thời điểm này để “nâng cấp” chính sách sức khỏe học đường?
Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em và học sinh không phải chuyện mới ở TP.HCM. Trong nhiều năm qua, thành phố đã duy trì hoạt động này nhằm theo dõi tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm các vấn đề của trẻ, học sinh và sinh viên để kịp thời tư vấn, can thiệp và quản lý sức khỏe lâu dài. Vấn đề nằm ở chỗ: khi dựa nhiều vào đóng góp tự nguyện, chính sách khó đạt đủ độ bao phủ và thiếu tính bền vững.
Theo cơ quan chuyên môn, khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh lý mà còn là nền tảng để theo dõi, quản lý và chăm sóc sức khỏe học sinh trong suốt quá trình học tập, hướng tới mục tiêu mọi người dân TP.HCM đều được quản lý sức khỏe liên tục, toàn diện. Năm nay, thành phố còn gắn hoạt động khám với chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân và chuyển kết quả lên hồ sơ sức khỏe điện tử, đồng bộ trên ứng dụng Công dân số, tạo bước nhảy từ “khám cho xong” sang quản lý sức khỏe lâu dài trên nền tảng số.
Lộ trình triển khai và thay đổi quan trọng: từ hồ sơ giấy sang hồ sơ sức khỏe điện tử
Công tác chuẩn bị đã được khởi động từ đầu tháng 6 với sự tham gia của chính quyền địa phương, nhà trường và các cơ sở khám chữa bệnh. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khám sức khỏe cho toàn bộ nhóm học sinh, sinh viên thuộc diện chương trình trước ngày 30-10. Tính đến hết ngày 5-8, đã có 364.160 học sinh được khám, tương đương 13,4% kế hoạch; trong đó 347.467 trẻ dưới 6 tuổi và 16.693 học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi đã được kiểm tra sức khỏe.
Một thay đổi mang tính “hạ tầng” nhưng rất quan trọng là kết quả khám sức khỏe sẽ được cập nhật lên hồ sơ sức khỏe điện tử, đồng bộ với ứng dụng Công dân số và dữ liệu sức khỏe chung của người dân. Phụ huynh có thể theo dõi tình trạng sức khỏe, kết quả khám định kỳ và khuyến nghị của bác sĩ trên nền tảng số. Với học sinh chưa có tài khoản VNeID, cha mẹ hoặc người giám hộ vẫn có thể truy cập thông tin qua tài khoản của mình nếu đã được ghi đầy đủ trên phiếu khám. Đây là bước đi cho thấy TP.HCM giáo dục và y tế đang cùng nhau xây dựng một hệ thống quản lý sức khỏe học sinh hiện đại, liên thông từ nhỏ đến trưởng thành.
Phụ huynh cần chuẩn bị gì để con không bị “bỏ sót” trong đợt khám miễn phí?
Cơ quan y tế đã yêu cầu UBND phường, xã, đặc khu chỉ đạo trạm y tế phối hợp với các cơ sở giáo dục, rà soát đầy đủ danh sách trẻ em, học sinh theo nhóm tuổi; thông báo rõ thời gian, địa điểm khám; hỗ trợ xác minh thông tin cư trú và hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ cần thiết. Các trường phải chủ động phối hợp với bệnh viện, phòng khám được phân công, chuẩn bị cơ sở vật chất và danh sách học sinh; nếu em nào vắng mặt trong đợt khám tập trung, nhà trường và địa phương phải bố trí khám bổ sung để không bỏ sót đối tượng.
Với phụ huynh, việc “chuẩn bị” không chỉ là chở con đến đúng giờ. Điều quan trọng là cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin cá nhân và thông tin người giám hộ để việc cập nhật lên hồ sơ sức khỏe điện tử được trọn vẹn. Khi đi khám, nên mang theo giấy tờ tùy thân và thông tin cư trú đã được cập nhật, đồng thời theo dõi thông báo từ trường và địa phương về lịch khám. Nếu con có bệnh nền, dị ứng thuốc hoặc tiền sử can thiệp y khoa, phụ huynh nên ghi rõ trong phiếu thông tin để bác sĩ có căn cứ đánh giá. Khi xem kết quả trên ứng dụng, nên đọc kỹ khuyến nghị và chủ động liên hệ cơ sở y tế nếu cần theo dõi thêm. Một chính sách tốt sẽ chỉ phát huy tối đa khi gia đình, nhà trường và hệ thống y tế cùng phối hợp chặt chẽ.
