Không Một Mình là gì và vì sao đây là chiến dịch không thể đứng ngoài?
Chiến dịch Không Một Mình là một chương trình quốc gia về phòng chống xâm hại trực tuyến, nhằm xây dựng môi trường số an toàn cho trẻ em và thanh thiếu niên thông qua việc kết nối gia đình, nhà trường, lực lượng chức năng và chính học sinh để trang bị kiến thức, kỹ năng an toàn mạng và cơ chế hỗ trợ khi bị tổn thương. Chiến dịch “Không một mình” bước sang năm thứ hai với chủ đề mới về phòng, chống xâm hại trẻ em và thanh thiếu niên trên không gian mạng. Lễ khởi động chiến dịch năm 2026 diễn ra tại Trường THCS-THPT Nguyễn Siêu, Hà Nội, với sự phối hợp của Liên minh Niềm tin số, Cục An ninh mạng và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia. Đây không phải một hoạt động phong trào ngắn hạn, mà là lời tuyên bố rằng bảo vệ trẻ em trực tuyến đã trở thành nhiệm vụ an ninh và giáo dục song hành.
Từ khẩu hiệu đến hành động: “Kết nối không tổn thương” nghĩa là gì?
Điểm đáng chú ý nhất của chiến dịch Không Một Mình năm nay là chuyển trọng tâm từ trấn an sang chủ động phòng ngừa. Nếu năm 2025, chiến dịch tập trung để trẻ em biết mình luôn có người đồng hành khi gặp vấn đề trên môi trường mạng thì năm 2026, mục tiêu là tạo ra những kết nối an toàn ngay từ đầu. Thông điệp “Kết nối không tổn thương” không chỉ là lời nhắc nhở mềm mại; đó là yêu cầu cụ thể: kết nối để hiểu nhau, để được lắng nghe và bảo vệ, đồng thời biết nhận diện những kết nối không an toàn, biết dừng lại và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Ngoài việc cảnh báo về những nguy cơ trên mạng, mục tiêu của Không Một Mình 2026 là xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ thực chất”.
Khi địa phương vào cuộc: Tuyên Quang, Khánh Hòa và bài học cho trường học
Chiến dịch không dừng ở lễ phát động trung ương; nhiều địa phương đã biến khẩu hiệu thành chương trình cụ thể trong trường học. Tại Tuyên Quang, chiến dịch được tổ chức với chủ đề phòng, chống xâm hại trực tuyến đối với trẻ em và thanh thiếu niên, cùng thông điệp “Kết nối không tổn thương”, nhằm nâng cao nhận thức của gia đình, nhà trường, cộng đồng về rủi ro trên không gian mạng và trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa, ứng phó với lừa đảo, bắt nạt, quấy rối, dụ dỗ, thao túng tâm lý, xâm phạm quyền riêng tư hay phát tán nội dung gây tổn thương trên internet. Công an tỉnh phối hợp với ngành giáo dục để đưa nội dung an toàn số, phòng chống xâm hại trực tuyến và kỹ năng tìm kiếm sự trợ giúp đến gần hơn với học sinh, sinh viên. Ở Khánh Hòa, Phòng An ninh mạng cùng Trường THPT Lý Tự Trọng và Câu lạc bộ Niềm tin số phát động chiến dịch Không Một Mình – Kết nối không tổn thương, lồng ghép kỹ năng an toàn trên mạng vào sinh hoạt lớp, hoạt động Đoàn, Đội và duy trì đầu mối hỗ trợ học sinh.
Kỹ năng an toàn mạng: từ lý thuyết khô khan đến “tấm lá chắn” cho từng học sinh
Điểm then chốt của phòng chống xâm hại trực tuyến là kỹ năng an toàn mạng cụ thể, chứ không phải những lời khuyên chung chung. Tại một chương trình dành cho hơn 1.000 học sinh, báo cáo viên đã hướng dẫn cách nhận diện hành vi gây tổn thương như làm nhục qua bình luận, ảnh chế; dụ dỗ bằng quà tặng; ép cung cấp hình ảnh riêng tư; phát tán tin nhắn, thông tin cá nhân. Học sinh được dạy cách từ chối yêu cầu không phù hợp, không gửi thêm thông tin khi bị ép buộc, lưu lại bằng chứng và nhờ người lớn hỗ trợ, sử dụng chức năng chặn và báo cáo tài khoản gây hại, đồng thời không chia sẻ nội dung làm tổn thương người khác. Ở một sáng kiến khác, chương trình “Góp chữ” hướng tới chủ đề bảo vệ bản thân trong thời đại AI, giúp học sinh hình thành tư duy chủ động: suy nghĩ trước khi tin, cẩn trọng trước khi chia sẻ và nâng cao khả năng tự bảo vệ trước môi trường công nghệ biến đổi liên tục. Hành trình này được mô tả như việc trang bị cho các em một “tấm lá chắn” vững vàng để sử dụng công nghệ an toàn và hiệu quả.
Giáo dục hiện đại: nếu thiếu an toàn số, mọi nỗ lực dạy chữ đều bị đe dọa
Trong kỷ nguyên số, trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các rủi ro trên không gian mạng. Nếu nhà trường chỉ dừng ở việc dạy kiến thức văn hóa, mọi nỗ lực có thể bị phá vỡ bởi một lần bị bắt nạt, dụ dỗ hay xâm hại trực tuyến. Các chương trình như “Đại sứ an toàn số học đường” biến học sinh thành mắt xích tích cực trong việc lan tỏa văn hóa an toàn số, chứ không thay thế vai trò người lớn. Hơn 6.100 trường học và 1.100 lớp học trên toàn quốc đã đồng hành với Không Một Mình, tiếp cận trực tiếp hơn 8 triệu học sinh và phụ huynh, tạo ra hơn 1,5 tỷ lượt tương tác trên không gian mạng. Đây là con số cho thấy giáo dục an toàn số đã trở thành dòng chảy chính, không còn là hoạt động ngoại khóa. Khi lực lượng công an, ngành giáo dục, các dự án học sinh và cộng đồng cùng tham gia, mục tiêu bảo vệ trẻ em trực tuyến mới có cơ hội trở thành hiện thực bền vững.
