Từ không gian ký ức chiến tranh đến tham vọng điểm đến bền vững
Chiến lược du lịch sinh thái Quảng Trị là quá trình tái định vị một vùng đất từng gắn với ký ức chiến tranh, biến chiều sâu lịch sử và đa dạng tài nguyên thiên nhiên thành nền tảng cho một điểm đến bền vững tập trung vào hòa bình, trải nghiệm xanh và kết nối cộng đồng. Đây không chỉ là kế hoạch tăng trưởng ngành du lịch mà là lựa chọn phát triển dài hạn, đặt du khách vào trung tâm câu chuyện hòa giải, tái sinh và tôn trọng hệ sinh thái. Tỉnh dùng ký ức chiến tranh như lợi thế cạnh tranh, nhưng định nghĩa lại mình bằng hình ảnh "Biểu tượng Hòa Bình" gắn với các lễ hội, trong đó có Lễ hội "Vì hòa bình" khai mạc bằng chương trình nghệ thuật đặc biệt năm 2026. Hình ảnh Chủ tịch nước tham gia hoạt động thả chim bồ câu tại cầu Hiền Lương đã gửi một thông điệp rất rõ: Quảng Trị muốn được nhớ đến bởi hòa bình và thiên nhiên hơn là bom đạn.
Núi U Bò – hồ Thác Chuối: tham vọng quần thể du lịch sinh thái quy mô lớn
Dự án núi U Bò Thác Chuối cho thấy Quảng Trị không muốn du lịch sinh thái dừng ở mức "đi bộ đường rừng" mà nhắm đến một không gian khám phá có chuẩn quốc tế. HĐND tỉnh đã thông qua nghị quyết về chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng để triển khai Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò - hồ Thác Chuối với tổng diện tích khoảng 167,47ha. Điểm nhấn là tuyến cáp treo dự kiến kết nối hồ Thác Chuối – hồ thủy lợi dung tích 33 triệu m3 – với đỉnh U Bò cao hơn 1.000m thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Thay vì khai thác ồ ạt, quy hoạch khu vực hồ Thác Chuối và Nông trường Việt Trung được nghiên cứu ở quy mô khoảng 5.300ha với định hướng phát triển đến năm 2050, nhằm xây dựng tổ hợp du lịch sinh thái, thể thao, giải trí và dân cư hiện đại nhưng đồng bộ. Nếu được triển khai đúng cách, đây có thể trở thành "cửa ngõ xanh" kết nối Quảng Trị với Trường Sơn và Phong Nha theo cách có trách nhiệm với rừng và cộng đồng.
FLC Quảng Trị resort: mảnh ghép ven biển trong bức tranh du lịch miền Trung xanh
Ở phía đông, FLC Quảng Trị resort thể hiện chiến lược khác: dùng quần thể nghỉ dưỡng quy mô gần 2.000ha bên bờ biển để kéo dòng khách chất lượng cao đến một tỉnh từng bị xem là "đi qua" trên bản đồ du lịch. Từ trung tâm Đồng Hới, chỉ 10 phút chạy xe theo tuyến đường ven biển, khoảng 15 phút từ sân bay là tới quần thể này. Đây là lợi thế kết nối hiếm có của một dự án ven biển miền Trung. Cung đường mới đưa du khách đi qua các khoảng xanh rộng mở, cồn cát, biển xanh và dải tua-bin điện gió – minh chứng cho việc kết hợp du lịch với năng lượng sạch. Trong quần thể, tổ hợp sân golf 36 hố FLC Golf Links Quảng Trị được thiết kế trên địa hình cồn cát tự nhiên, cùng kế hoạch hoàn thiện khách sạn 5 sao gần 450 phòng và trung tâm hội nghị hơn 10.000 m² dự kiến khai thác nửa đầu năm 2027, hướng tới mô hình kết hợp nghỉ dưỡng, golf và MICE trên cùng một hành trình.
Định vị Quảng Trị trên bản đồ điểm đến bền vững
Chiến lược du lịch sinh thái Quảng Trị không thể tách rời cấu trúc tài nguyên từ biển đến đại ngàn Trường Sơn. Miền Tây là nơi tập trung các không gian du lịch sinh thái và cộng đồng với tiềm năng trekking, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm văn hóa bản địa và du lịch mạo hiểm. Miền Đông phát triển nghỉ dưỡng biển, thể thao biển, sân golf, khách sạn và dịch vụ giải trí, gắn với trục giao thông ven biển đang được đầu tư để kết nối liên vùng. Điểm đáng khen là tỉnh không xem sự đa dạng này như một danh mục để quảng cáo, mà cố gắng kể một câu chuyện xuyên suốt: từ hành trình đi qua chiến tranh đến giá trị hòa bình, từ biển Hải Ninh đến núi U Bò – tất cả đều hướng tới hình ảnh điểm đến bền vững. Tuy nhiên, để tham vọng trở thành "Điểm đến khám phá hàng đầu châu Á" không chỉ là khẩu hiệu, Quảng Trị phải đầu tư nghiêm túc vào chất lượng sản phẩm, nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường và cơ chế ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội để tỉnh chọn con đường tăng trưởng xanh thay vì tăng trưởng nóng.
Cơ hội và điều kiện để Quảng Trị trở thành trung tâm du lịch sinh thái miền Trung
Nhìn tổng thể, hai cực phát triển – núi U Bò Thác Chuối và FLC Quảng Trị resort – cho thấy một toan tính khá rõ: kết nối du lịch sinh thái miền núi với nghỉ dưỡng biển cao cấp, dựa trên hạ tầng giao thông ven biển đang được mở rộng và tín hiệu tăng trưởng tích cực của du lịch tỉnh. Điều này mở khả năng thiết kế những hành trình kết hợp biển, golf, nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên và trải nghiệm văn hóa, thay vì những chuyến đi đơn lẻ rời rạc. Nhưng để du lịch miền Trung xanh thực sự có ý nghĩa, Quảng Trị cần đi xa hơn việc xây khu nghỉ dưỡng. Tỉnh phải đảm bảo các dự án không phá vỡ hệ sinh thái rừng, duy trì lợi ích cho cộng đồng địa phương và gắn năng lượng sạch, như các tua-bin điện gió dọc bờ biển, vào mô hình điểm đến bền vững. Nếu giữ được cân bằng giữa tăng trưởng và bảo tồn, Quảng Trị có cơ hội trở thành địa phương tiên phong trong việc biến lịch sử và thiên nhiên thành sức mạnh thương hiệu, chứ không chỉ là tài nguyên để tiêu dùng.
