‘Hope’: Từ hiện tượng Cannes đến biểu tượng mới của phim kinh dị Hàn
“Hope” (Hope Vùng tử địa) là bom tấn kinh dị – quái vật của đạo diễn Na Hong-jin, được lựa chọn tranh giải chính thức tại Liên hoan phim Cannes, bán sạch bản quyền phim quốc tế tại Chợ phim Cannes và được mời vào hạng mục trọng điểm của liên hoan phim San Sebastián, qua đó trở thành cột mốc mới chứng minh sức hút và tầm ảnh hưởng của phim Hàn Quốc Cannes trên sân khấu toàn cầu. Điểm đáng nói là “Hope” không chỉ là một thành công thương mại hay giải thưởng, mà là tuyên ngôn rất rõ ràng: phim kinh dị Hàn đã đủ tầm dẫn dắt cuộc chơi thể loại ở cấp độ thế giới. Khi một tác phẩm vừa bạo liệt, vừa đậm bản sắc quốc gia lại được các liên hoan phim hàng đầu ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á cùng lựa chọn, đó không còn là may mắn, mà là kết quả của một chiến lược nghệ thuật kiên định. Na Hong-jin, với Hope Na Hong-jin, khẳng định rằng nỗi sợ hãi xuất phát từ những vùng biên – cả địa lý lẫn đạo đức – đang là thứ ngôn ngữ điện ảnh mà khán giả toàn cầu muốn nghe.
Kỷ lục bản quyền và hành trình từ Cannes tới hơn 200 lãnh thổ
Thành tích chói sáng đầu tiên của “Hope” đến từ Chợ phim Cannes, nơi tác phẩm thu về hàng chục tỷ won từ việc bán bản quyền, đồng thời nhanh chóng đạt trạng thái “bán sạch” bản quyền để tiến tới hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Về mặt công nghiệp, đây là cú bứt phá hiếm thấy: một phim kinh dị Hàn, xuất phát từ một bối cảnh làng cảng hẻo lánh gần khu phi quân sự, lại trở thành món hàng nóng nhất của thị trường bản quyền phim quốc tế. Điều này cho thấy hai xu hướng rõ rệt. Thứ nhất, khán giả toàn cầu không còn xem phim kinh dị Hàn là ngách hẹp mà là dòng chính giàu tiềm năng. Thứ hai, các nhà phát hành tin rằng câu chuyện sinh tồn trước sinh vật chưa từng biết đến ở cảng Hope Harbor có thể chạm tới nỗi bất an chung của thời đại. "Tác phẩm cũng nhanh chóng đạt trạng thái ‘bán sạch’ bản quyền, mở đường cho hành trình đến với khán giả tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ". Nếu trước đây, phim Hàn ra quốc tế thường xoay quanh drama gia đình hay tội phạm, thì “Hope” đang dịch chuyển trọng tâm sang kinh dị – quái vật bằng một cú nhảy rất tự tin.
San Sebastián, Toronto và cuộc đua định nghĩa chuẩn mực mới cho thể loại
Việc “Hope” được mời vào hạng mục Perlak của liên hoan phim San Sebastián – một trong những sự kiện điện ảnh danh giá nhất trong thế giới nói tiếng Tây Ban Nha – là lời khẳng định mạnh mẽ về chất lượng hoàn thiện của phim. Hạng mục này chỉ tuyển chọn những phim đã nhận đánh giá tuyệt đối ở các liên hoan lớn khác, nghĩa là bộ phim Hàn Quốc Cannes này đã vượt qua tầng lọc khắt khe về nghệ thuật lẫn khả năng giao tiếp với khán giả quốc tế. Không dừng ở đó, “Hope” còn góp mặt ở hạng mục Midnight Madness dành cho phim kinh dị, hành động, giật gân và quái vật tại Liên hoan phim quốc tế Toronto lần thứ 51, đồng thời hiện diện tại Liên hoan phim châu Á New York và San Sebastián, lập kỷ lục hiếm có với 4 lần liên tiếp được các liên hoan phim lớn mời tham dự. Đây là bằng chứng rằng phim kinh dị Hàn không còn bị đóng khung ở các line-up mang tính trào lưu, mà bước vào những sân chơi coi trọng chiều sâu thể loại. Khi một phim quái vật K xuất hiện ở cả Cannes, Toronto lẫn San Sebastián, nó đang tham gia vào cuộc đua định nghĩa lại chuẩn mực của horror trên bản đồ thế giới.
Cơn sốt phòng vé Hàn, ra mắt Việt Nam và bước nhảy Bắc Mỹ
Ở thị trường nội địa, “Hope” chứng minh sức sống thương mại của mình bằng những con số khiến cả Hollywood cũng phải dè chừng. Chỉ trong ngày đầu mở bán vé sớm 4/7, phim đạt khoảng 70.000 vé, chiếm 27,6% tổng lượng vé đặt trước và vượt qua “Toy Story 5”. Đến trước ngày khởi chiếu, vé đặt trước đã vượt mốc 500.000, sau đó phim cán mốc 1 triệu khán giả chỉ sau 3 ngày và 2 triệu sau 5 ngày – nhanh nhất trong số các phim ra mắt tại Hàn Quốc năm đó. Đồng thời, đây là phim Hàn Quốc đầu tiên được chiếu đồng thời trên Dolby Cinema, IMAX, SCREENX và 4DX, với hàng loạt suất kín chỗ. Từ Hàn Quốc, “Hope” sẽ ra mắt khán giả Việt Nam với suất chiếu sớm 1–3/9 và phát hành chính thức từ 4/9, biến Việt Nam thành thị trường đầu tiên trong khu vực được thưởng thức tác phẩm mới nhất của Na Hong-jin. Ra mắt tại Hàn Quốc ngày 15 tháng trước và lập tức tạo nên cơn sốt phòng vé, phim giờ hướng thẳng tới Bắc Mỹ, nơi nó sẽ chính thức ra rạp vào ngày 9 tháng tới. Giới điện ảnh toàn cầu đang dõi theo việc liệu bước nhảy này có giúp phim kinh dị Hàn mở rộng phạm vi tiếp cận khán giả toàn cầu vượt xa những thành công trước đó.
Na Hong-jin và vị thế mới của phim kinh dị Hàn trên bản đồ thế giới
Điều làm “Hope” trở nên đặc biệt không chỉ là những kỷ lục, mà là cái tên đứng sau: Na Hong-jin. Ông vốn đã được nhìn nhận như một trong những nhà làm phim kinh dị hàng đầu với phong cách độc đáo của điện ảnh Hàn Quốc. Nhờ “Hope”, ông trở thành đạo diễn Hàn đầu tiên có toàn bộ phim truyện dài đều từng được mời tham dự Cannes. Việc ban tổ chức Cannes chấp nhận đặc cách gia hạn thời gian nộp phim vì khối lượng hậu kỳ đồ sộ cho thấy niềm tin hiếm hoi mà một liên hoan tầm cỡ dành cho một phim kinh dị Hàn. Điện ảnh Hàn đã có nhiều cột mốc ở quốc tế, nhưng bước tiến của Hope Na Hong-jin mang màu sắc khác: nó chứng minh rằng horror không phải “món phụ” mà là trụ cột mới đủ sức định hình hình ảnh quốc gia. Khi một bộ phim kinh dị Hàn vừa vững vàng ở Cannes, vừa được trọng vọng tại liên hoan phim San Sebastián và có lộ trình phát hành Bắc Mỹ rõ ràng, chúng ta đang chứng kiến sự chuyển pha. Kết luận hợp lý nhất lúc này là: nếu muốn hiểu tương lai của phim kinh dị toàn cầu, người xem không thể bỏ qua “Hope” – và không thể xem nhẹ vai trò tiên phong của Na Hong-jin.
