Hope: Bom tấn viễn tưởng đắt đỏ nhất và tuyên ngôn tham vọng
Hope là một phim viễn tưởng Hàn Quốc thuộc dòng hành động – sinh tồn, được quảng bá như bom tấn kinh phí cao nhất, đánh dấu màn tái xuất sau một thập kỷ của Na Hong-jin với kỳ vọng phá vỡ mọi giới hạn sáng tạo lẫn kỷ lục điện ảnh Hàn. Điểm quan trọng nhất ở Hope không phải cốt truyện người–quái vật quen thuộc, mà là tham vọng biến một phim thể loại thành sự kiện điện ảnh: ngân sách kỷ lục, dàn sao đa quốc gia, kế hoạch ba phần nối tiếp nhau. Bộ phim giật gân – viễn tưởng này xoay quanh cuộc chiến sinh tồn tại vùng Hopohang gần DMZ, nơi người dân bất ngờ đối mặt hiểm họa ngoài không gian. Ở tầm công nghiệp, Hope cho thấy điện ảnh Hàn không còn muốn “chơi an toàn” với mô hình phim vừa tầm, mà sẵn sàng bước vào cuộc đua bom tấn quy mô.
Na Hong-jin trở lại: Khi tác giả được giao tấm séc trắng
Na Hong-jin đạo diễn, “cha đẻ” The Chaser, The Yellow Sea và The Wailing, đã “ở ẩn” 10 năm trước khi trở lại với Hope. Sự chờ đợi dài ấy khiến ông được giao gần như tấm séc trắng về sáng tạo: Hope được định vị là bom tấn kinh phí cao nhất từng có trên màn ảnh Hàn Quốc, vượt mốc hơn 70 tỉ won, tương đương hơn 1.300 tỉ đồng. Đây là chương mở đầu cho dự án ba phần với tổng ngân sách dự kiến vượt xa chuẩn phim thương mại Hàn trước đây. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Hope lập kỷ lục có kinh phí đắt đỏ nhất màn ảnh Hàn Quốc với hơn 70 tỉ won (hơn 1.300 tỉ đồng)." Tham vọng đó tiếp tục được củng cố bằng dàn sao Hàn – Hollywood hiếm thấy, từ Hwang Jung-min, Jo In-sung, Jung Ho-yeon đến Michael Fassbender và Alicia Vikander, nơi chính đạo diễn muốn biến khoảng cách ngôn ngữ thành chất liệu kể chuyện.
Cannes, tiếng vỗ tay và vết nứt đầu tiên trong sự tiếp nhận
Hope phim Hàn Quốc không ra đời trong lặng lẽ: buổi chiếu tại một liên hoan phim lớn nhận được tràng pháo tay kéo dài, tạo hiệu ứng như một cơn địa chấn truyền thông cho bom tấn kinh phí cao nhất này. Nhưng cũng từ sân khấu đó, vết nứt trong tiếp nhận đã xuất hiện. Phim được ca ngợi vì đột phá thể loại, nhưng đồng thời trở thành tâm điểm của những đánh giá đối lập, khi cách pha trộn giật gân, hành động, hài đen và khoa học viễn tưởng khiến không ít người xem choáng ngợp. Theo một bài phê bình, “tham vọng lớn giúp phim tạo dấu ấn, nhưng cũng khiến tổng thể trở nên chông chênh, đôi lúc hỗn loạn”. Nói cách khác, kỳ vọng “kỳ lạ chưa từng thấy” mà đạo diễn theo đuổi đã phải đổi bằng một trải nghiệm không còn phổ quát như The Wailing từng làm được.
Cấu trúc lai thể loại: Sự táo bạo bị chính mình nuốt chửng
Trong khoảng một giờ đầu, Hope hoạt động như một phim sinh tồn – kinh dị đúng chất Na Hong-jin: sinh vật ngoài hành tinh bị giấu khỏi khung hình, chỉ lộ diện qua những xác động vật bị xé toạc, các ngôi làng hoang tàn và nỗi sợ lan ra từng ngóc ngách Hope Harbor. Sau đó, nhịp phim chuyển sang hành động dồn dập với các màn truy đuổi, đấu súng, lái xe xuyên làng đổ nát. Khi nguồn gốc ngoài Trái Đất được hé lộ cùng phi thuyền, cổng dịch chuyển, cấu trúc phim lại mở rộng sang khoa học viễn tưởng, tham vọng xây cả một vũ trụ với gia đình quái vật và xung đột liên hành tinh. Về lý thuyết, đây là một bước tiến đáng khen cho phim viễn tưởng Hàn Quốc, nhưng trên màn ảnh, sự pha trộn quá nhiều tông giọng – cộng với hài đen và lời thoại chửi thề xuất hiện dày đặc – khiến cảm giác nguy hiểm bị bào mòn, mạch cảm xúc liên tục bị cắt khúc.
Kỷ lục thị trường Mỹ và nghịch lý khán giả nội địa
Trên thị trường quốc tế, Hope lại kể một câu chuyện khác. Ngay ngày đầu ra rạp ở Bắc Mỹ, phim thu 1,1 triệu USD từ hơn 1.500 suất chiếu, tái lập cột mốc mà điện ảnh Hàn phải chờ 19 năm kể từ khi một phim khác đạt hơn 1,6 triệu USD năm 2007. Doanh thu mở màn này còn vượt cả Parasite trong tuần đầu tại Bắc Mỹ, dù số lượng cụm rạp của Hope ít hơn nhiều. Sự quan tâm ở Mỹ biến Hope thành chủ đề nóng trên mạng xã hội, trong khi tại Việt Nam, phim vẫn lọt top ba phòng vé trong ngày với doanh thu gần 1 tỉ đồng dù chỉ có 448 suất chiếu. Thế nhưng, kỷ lục điện ảnh Hàn ở mảng kinh phí lại không đi kèm sự đồng thuận tuyệt đối của khán giả nội địa: độ dài 157 phút, cấu trúc nhiều chương và trận chiến kéo dài khiến một bộ phận người xem thấy phim dài dòng, khó hiểu, khó gắn bó cảm xúc với nhân vật.
Kết luận: Hope là bước nhảy vọt hay lời cảnh báo?
Hope cho thấy điện ảnh Hàn đã bước vào giai đoạn dám “chơi lớn” với những bom tấn kinh phí cao nhất, sánh ngang quy mô các thị trường lớn, đồng thời mở rộng biên độ cho phim viễn tưởng Hàn Quốc. Na Hong-jin dùng đặc quyền của một tác giả được sùng bái để thử nghiệm tới tận cùng: pha trộn thể loại, đẩy cường độ hành động – sinh tồn, mang dàn sao Hàn – Hollywood vào cùng một bản phối. Kết quả là một tác phẩm hoành tráng, nhiều khoảnh khắc xuất thần nhưng không trọn vẹn – một bộ phim “chông chênh” đúng như cách nhiều người mô tả. Từ góc nhìn người viết, Hope là bước nhảy quan trọng nhưng cũng là lời cảnh báo: nếu tham vọng thị trường toàn cầu mà bỏ quên khả năng kết nối cảm xúc với khán giả bản xứ, kỷ lục điện ảnh Hàn sẽ chỉ tồn tại trên các bảng số liệu, không nằm trong ký ức người xem.
