Từ tăng trưởng số lượng đến chiến lược “ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn”
Chiến lược nâng cấp trải nghiệm du lịch TP.HCM là cách thành phố chuyển từ mục tiêu tăng số lượt khách sang ưu tiên kéo dài thời gian lưu trú, nâng chất dịch vụ du lịch và gia tăng chi tiêu trên mỗi du khách, thông qua phát triển kinh tế đêm thành phố, đa dạng hóa sản phẩm du lịch mới và coi du lịch là một hệ sinh thái gắn với thương mại, văn hóa, giao thông và các dịch vụ đô thị liên quan. Trong 7 tháng đầu năm, du lịch TP.HCM ghi nhận tăng trưởng ấn tượng: hơn 7,1 triệu lượt khách quốc tế, tăng 42,7% so với cùng kỳ; khách nội địa đạt khoảng 31,6 triệu lượt, tổng thu du lịch ước hơn 237 nghìn tỉ đồng. Những con số này cho thấy thị trường đang phản hồi tích cực, nhưng nếu chỉ dừng ở tăng trưởng số lượng, thành phố sẽ sớm chạm trần. Điểm mấu chốt hiện nay là chuyển sang chiến lược chất lượng: mỗi hành trình phải đủ hấp dẫn để du khách muốn ở thêm một đêm, khám phá thêm một trải nghiệm.
Nâng chất dịch vụ: trọng tâm của sức cạnh tranh điểm đến
Điểm đáng khen của chiến lược du lịch TP.HCM là sự thẳng thắn thừa nhận: nếu dịch vụ không tốt, mọi chiến dịch xúc tiến chỉ là lớp sơn bên ngoài. Ngành du lịch đã chủ động lấy trải nghiệm du khách, chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh điểm đến làm trọng tâm, thay vì chạy theo số lượt tham quan. Mục tiêu được đặt rất rõ: tạo thêm trải nghiệm mới, kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách, đồng thời nâng giá trị toàn bộ chuỗi dịch vụ. Thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, ứng dụng bản đồ số, nền tảng trực tuyến để du khách tự xây dựng hành trình thuận tiện hơn. Đáng chú ý, chương trình “Mỗi đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch là một điểm đến thân thiện” định hướng doanh nghiệp xem mỗi tương tác với khách là cơ hội định hình hình ảnh thành phố, không phải là giao dịch đơn lẻ. Nếu tư duy này được thực thi nghiêm túc, chất lượng dịch vụ mới đủ lực kéo du khách trở lại lần thứ hai, thứ ba.
Làm mới sản phẩm du lịch: từ trực thăng đến MICE và đường sông
TP.HCM đã bước vào giai đoạn cần những sản phẩm du lịch mới, thay vì lặp lại các tour truyền thống vốn khó giữ chân du khách lâu ngày. Thành phố phát triển các sản phẩm đặc thù như tour “Ngắm TP.HCM từ trên cao” bằng trực thăng cho phân khúc khách cao cấp, vừa tạo hình ảnh hiện đại, vừa mở thêm lựa chọn trải nghiệm độc đáo. Du lịch MICE được thiết kế theo mô hình “City – Industry – Beach – Island”, kết nối không gian đô thị với khu công nghiệp và các điểm nghỉ dưỡng biển, nhằm kéo dài thời gian lưu trú từ khoảng 3,5 ngày lên trên 5 ngày. Cùng lúc, du lịch đường thủy trên sông Sài Gòn và các tuyến liên vùng tiếp tục được đầu tư, kết hợp với du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe và kinh tế đêm để tạo nên danh mục sản phẩm du lịch mới đa dạng. Cách tiếp cận này cho thấy thành phố hiểu rằng muốn tối ưu chi tiêu du khách, phải cho họ lý do thuyết phục để ở thêm, không chỉ một đêm mà là nhiều ngày liên tiếp.
Xe buýt đêm: “mắt xích giao thông” cho kinh tế đêm thành phố
Phát triển kinh tế đêm thành phố mà bỏ quên giao thông công cộng là một nghịch lý. Hiện phần lớn tuyến xe buýt tại TP.HCM kết thúc vào 19–20h, chỉ vài tuyến kết nối Metro số 1 hoạt động đến khoảng 22h, tạo khoảng trống lớn trong di chuyển về đêm. Với du lịch TP.HCM, điều này đồng nghĩa nhiều hoạt động ẩm thực, du thuyền, biểu diễn nghệ thuật kết thúc lúc 21h30–22h30 nhưng du khách thiếu lựa chọn đi lại an toàn, tiết kiệm để tiếp tục khám phá kinh tế đêm. Đề xuất thí điểm xe buýt đêm từ 22h đến 1h trên các tuyến trọng điểm kết nối sân bay, ga metro, bến xe, khách sạn, phố đi bộ, khu ẩm thực và điểm kinh tế đêm là bước đi hợp lý, thậm chí nên triển khai sớm hơn. Nếu được tổ chức tốt, xe buýt đêm không chỉ lấp khoảng trống giao thông mà còn trở thành một phần sản phẩm du lịch đô thị, giúp du khách cảm thấy an toàn khi khám phá thành phố về đêm và sẵn sàng chi tiêu thêm.
Du lịch như hệ sinh thái: động lực kinh tế – xã hội dài hạn
Điểm đột phá nằm ở việc TP.HCM không còn xem du lịch như một ngành đứng riêng, mà chuyển sang tư duy du lịch là một hệ sinh thái gắn với bản sắc văn hóa vùng và chuỗi giá trị đô thị – công nghiệp – biển đảo. Trong mô hình này, mỗi hoạt động của du khách không chỉ tạo doanh thu cho lữ hành hay lưu trú, mà còn thúc đẩy thương mại, ẩm thực, văn hóa, giao thông, logistics, y tế và nhiều dịch vụ khác cùng phát triển. Khi du lịch được đặt trong mạng lưới liên kết rộng như vậy, tăng trưởng không chỉ đo bằng lượng khách hay tổng thu, mà bằng sức lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, để chiến lược này không dừng ở khẩu hiệu, thành phố cần tiếp tục tháo gỡ hạn chế hạ tầng, bến thủy, bãi đỗ xe và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, nếu không, những sản phẩm du lịch mới và kinh tế đêm sẽ bị “kẹt” trong tắc nghẽn giao thông và trải nghiệm nửa vời. Kết luận lại, TP.HCM đã chọn đúng hướng: muốn du khách ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn, phải xây cả hệ sinh thái chứ không chỉ vài chương trình khuyến mãi.
