Cơn đau dữ dội nhanh chóng chuyển thành nguy kịch
Bóc tách động mạch chủ là tình trạng lớp trong của thành động mạch chủ bị rách, khiến máu len vào giữa các lớp thành mạch và có thể dẫn đến vỡ mạch, chèn ép tim hoặc tử vong nhanh chóng. Đây là cấp cứu tim mạch không thể chờ đợi tại nhà. Ngày 28/10, bệnh nhân T.T.L.D., 63 tuổi, trú xã Núi Thành, TP Đà Nẵng, nhập viện sau cơn đau ngực dữ dội lan ra sau lưng. Bà còn khó thở, vã mồ hôi, tay chân lạnh; tình trạng nhanh chóng xấu đi, mạch trụy và huyết áp tụt kẹt. Những dấu hiệu ấy cho thấy đây không phải cơn đau để người bệnh tự theo dõi hay chờ xem có tự hết hay không. Với bóc tách động mạch chủ, mỗi phút chậm trễ có thể làm tình thế nguy hiểm hơn.
Chèn ép tim cấp, cần ổn định trước khi mổ
Siêu âm tim khẩn cấp phát hiện dịch tích tụ quanh tim, gây chèn ép tim cấp và làm huyết động của bệnh nhân bất ổn. Ê-kíp lập tức chọc dẫn lưu dịch để tạm thời ổn định tuần hoàn. Đây là bước ứng phó trước mắt, không thể thay thế việc xử lý tổn thương động mạch chủ đang đe dọa tính mạng. Kết quả chụp cắt lớp vi tính xác định bệnh nhân bị bóc tách động mạch chủ ngực týp I DeBakey, từ đoạn gốc lan xuống động mạch chủ bụng, kèm biến chứng vỡ mạch. Ca bệnh cho thấy đau ngực dữ dội lan ra lưng, nhất là khi đi cùng khó thở, vã mồ hôi hoặc choáng, cần được xem là dấu hiệu cấp cứu. Người bệnh nên được đưa đến cơ sở y tế ngay, không tự theo dõi ở nhà và không tự lái xe khi đang choáng hoặc suy yếu.
Gần sáu giờ phẫu thuật tim hở để giành lại cơ hội sống
Trước nguy cơ tử vong cao, các bác sĩ nhanh chóng hội chẩn và quyết định phẫu thuật tim hở cấp cứu. Với sự hỗ trợ của hệ thống tim phổi nhân tạo, ê-kíp thay động mạch chủ lên và một phần quai động mạch chủ. Ca mổ kéo dài gần sáu giờ — khoảng thời gian mà từng quyết định phẫu thuật đều gắn trực tiếp với cơ hội sống của bệnh nhân. Sau mổ, bà D. được chuyển đến hồi sức tim để theo dõi và điều trị tích cực, trong đó có lọc máu liên tục (CRRT). Bệnh nhân dần hồi phục và đã xuất viện. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Lương Tấn, Khoa Ngoại Tim mạch - Lồng ngực, cho biết bóc tách động mạch chủ có thể gây vỡ mạch, chèn ép tim và tử vong nhanh; chẩn đoán, phối hợp cấp cứu và phẫu thuật kịp thời có ý nghĩa quyết định với cơ hội sống.
Đừng chờ cơn đau tự qua
Ca cứu sống này không làm giảm mức độ đáng sợ của bệnh; trái lại, nó nhấn mạnh bóc tách và vỡ động mạch chủ là tình trạng tối cấp, có thể diễn tiến đến chèn ép tim cấp và trụy mạch trong thời gian ngắn. Phẫu thuật thành công chỉ có thể được tiến hành sau khi người bệnh được đưa đến cấp cứu, được chẩn đoán nhanh và ê-kíp có thể can thiệp ngay. Nếu xuất hiện đau ngực dữ dội, đặc biệt khi đau lan ra sau lưng và kèm khó thở, vã mồ hôi hoặc choáng, hãy gọi cấp cứu hoặc nhờ người đưa đến bệnh viện ngay. Không tự theo dõi tại nhà, không trì hoãn để chờ triệu chứng giảm và không tự lái xe khi tình trạng nghiêm trọng. Trong ca bệnh này, xử trí khẩn cấp và gần sáu giờ phẫu thuật đã giúp một bệnh nhân 63 tuổi vượt qua biến cố có nguy cơ tử vong cao. Đó là lý do đau ngực dữ dội cần được đánh giá nghiêm túc, không nên xem nhẹ.
