Sân bay Cà Mau lùi ngày khai thác: Mưa và vật liệu làm chậm tiến độ

Lùi lịch gần ba tuần, nhưng mở cửa đúng chuẩn quan trọng hơn

Sân bay Cà Mau là cảng hàng không ở tỉnh Cà Mau đang được nâng cấp, mở rộng để tăng năng lực phục vụ hành khách và tiếp nhận các loại máy bay lớn hơn trước. Ngày 6/11, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thông báo dời ngày khai thác trở lại từ 29/11 sang 18/12, chậm gần ba tuần so với kế hoạch. Đây là quyết định đáng tiếc với hành khách mong chờ kết nối hàng không sớm được khôi phục, nhưng hợp lý hơn việc mở cửa khi đường băng và các hệ thống kỹ thuật chưa sẵn sàng. Mốc mới không chỉ là ngày dự kiến đón chuyến bay; trước đó, công trình còn phải được kiểm tra, chạy thử và nghiệm thu. Vì vậy, điều đáng theo dõi không phải riêng việc lịch bị lùi, mà là liệu các hạng mục còn lại có được hoàn tất đồng bộ để ngày khai thác sân bay không tiếp tục thay đổi.

Mưa kéo dài và vật liệu thiếu hụt khiến công trường hụt nhịp

ACV cho biết mưa nhiều trong tháng 10 cùng nguồn cung một số vật liệu xây dựng đã ảnh hưởng đến tiến độ nâng cấp sân bay. Thông tin cập nhật nêu rõ tình trạng thiếu hoặc gián đoạn nguồn cung đá, cát, xi măng, nhựa đường, cộng với biến động giá nhiên liệu và vật liệu, làm các nhà thầu không hoàn thành khối lượng theo cam kết. Đây là lời nhắc rằng tiến độ công trình ngoài trời không thể chỉ được thúc bằng cách tăng ca: mưa hạn chế khả năng thi công, còn thiếu vật liệu có thể làm đứt quãng những phần việc phụ thuộc vào chúng. Đến ngày 4/11, dự án đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng. Con số này cho thấy công trình đã tiến xa, nhưng 20% còn lại không thể xem nhẹ khi trong đó có đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ và các hệ thống kỹ thuật thiết yếu.

Nhà ga đã xong; khu bay và hệ thống kỹ thuật mới là nút thắt

Nhà ga hành khách đã hoàn thành, trong khi hệ thống cơ điện và trang thiết bị đang được lắp đặt, chạy thử, hiệu chỉnh. Trái lại, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ máy bay và các hạng mục phụ trợ vẫn đang thi công. Sự chênh lệch này giải thích vì sao hoàn thành nhà ga chưa đồng nghĩa sân bay có thể hoạt động: hành khách cần một nhà ga, nhưng chuyến bay còn phụ thuộc vào khu bay và các thiết bị bảo đảm khai thác. ACV dự kiến tiếp tục hoàn thiện công trình, lắp đèn tín hiệu và thiết bị dẫn đường, rồi kiểm tra, chạy thử, nghiệm thu trước khi mở cửa. Cách làm này đúng hướng; rút ngắn lịch mà bỏ qua khâu thử nghiệm sẽ chuyển rủi ro tiến độ thành rủi ro an toàn. Thành quả nâng cấp chỉ có ý nghĩa khi toàn bộ các hạng mục vận hành như một hệ thống.

Đài kiểm soát không lưu phải về đích cùng sân bay

Một phần quan trọng khác của giai đoạn nước rút là đài kiểm soát không lưu. Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), ông Lê Hoàng Minh, đã trực tiếp kiểm tra công trường; VATM đang đôn đốc và bổ sung nguồn lực để đẩy nhanh các hạng mục còn lại. Đài mới có nhiệm vụ hỗ trợ điều hành bay, góp phần tổ chức hoạt động tàu bay an toàn, điều hòa và hiệu quả. Đây không phải hạng mục có thể xem như phần phụ của đường băng: sân bay có thể hoàn thiện mặt bằng nhưng vẫn cần năng lực điều hành bay tương ứng trước khi khai thác. Lãnh đạo VATM yêu cầu nhà thầu rà soát tiến độ, lập kế hoạch cụ thể cho từng phần việc, tăng nhân lực và thiết bị, đồng thời giữ yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật và an toàn. Tiến độ nhanh chỉ có giá trị khi đi cùng khả năng vận hành đáng tin cậy.

Ngày mở cửa mới có ý nghĩa khi kết nối và năng lực được khôi phục

Dự án nâng cấp, mở rộng được chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 10/2024, với tổng vốn khoảng 2.400 tỷ đồng từ nguồn vốn ACV. Khi hoàn tất, sân bay dự kiến tiếp nhận A320, A321 và các máy bay tương đương; nhà ga được nâng công suất lên 500.000 lượt khách mỗi năm. Với hành khách, lợi ích cụ thể nằm ở kết nối dự kiến: Vietnam Airlines có kế hoạch bay TP HCM – Cà Mau hằng ngày bằng A321, VASCO tiếp tục khai thác ATR72, còn Vietjet Air dự kiến mở tuyến Hà Nội – Cà Mau ba chuyến khứ hồi mỗi tuần. Những kế hoạch này chỉ thành hiện thực sau khi công trình và hệ thống bảo đảm bay được nghiệm thu. Vì thế, ngày 18/12 nên được xem là mốc dự kiến, không phải lời bảo đảm bất chấp các bước kiểm tra. Ưu tiên đúng lúc này là hoàn thiện đồng bộ, để khi mở cửa, Cà Mau có thể đón chuyến bay an toàn và ổn định.