Odyssey: Định nghĩa lại cơn sốt phòng vé kiểu mới
Odyssey là bộ phim sử thi do Christopher Nolan đạo diễn, sử dụng công nghệ IMAX và các bối cảnh, đạo cụ, thủy thủ thật để tái hiện hành trình trở về đầy hiểm nguy của anh hùng Odysseus, qua đó trở thành hiện tượng phòng vé Hàn Quốc nhờ sự kết hợp giữa “điện ảnh thực”, trải nghiệm rạp chiếu cao cấp và hiệu ứng lan truyền trên mạng xã hội.
Cơn sốt Odyssey phòng vé Hàn Quốc không phải tai nạn may mắn, mà là kết quả của một lựa chọn mang tính đối nghịch với xu thế CGI: Nolan đặt cược vào cơ thể, gió, nước và gỗ thật. Bộ phim giữ vị trí số 1 phòng vé 15 ngày liên tiếp kể từ ngày công chiếu, với 207.855 khán giả chỉ riêng ngày 19 và tổng cộng 5.599.544 người sau chưa đầy ba tuần. Nói cách khác, khán giả đã bỏ phiếu bằng ví tiền cho một triết lý làm phim coi trọng cảm giác “có thể chạm được” hơn là thế giới ảo láng bóng.
“Công nghệ điện ảnh thực”: Tàu thật, thủy thủ thật, biển thật
Điểm khiến Odyssey khác hẳn dàn bom tấn ngập CGI là lựa chọn triệt để của Nolan với công nghệ điện ảnh thực. Thay vì dựng mô hình số, ông dùng con tàu Viking Draken Harald Hårfagre – bản sao tàu Viking hiện đại lớn nhất thế giới – làm đạo cụ chính, dù nó cách bối cảnh thời Đồ đồng tới khoảng 2.000 năm. Đây không phải quyết định “ngầu cho vui”, mà là tuyên ngôn rằng khán giả xứng đáng được thấy vật liệu thật, kết cấu thật, ánh sáng thật trên màn ảnh khổng lồ.
Nolan không dừng ở thân tàu: ông tháo phần đầu rồng Viking để phù hợp bối cảnh, đưa cả thủy thủ đoàn Draken lên phim, cho họ mặc trang phục nhân vật và phối hợp cùng Matt Damon để kéo buồm, vận hành dây chằng, chèo thuyền trong các vùng biển Hy Lạp, Italy, Scotland. Thủy thủ kể lại có lúc bị sóng hất lên khoảng 1,5 mét khi mái chèo đập vào sóng. Đó là mức độ rủi ro mà phim được dựng trên nền xanh không bao giờ chạm tới – và chính sự nguy hiểm ấy thấm vào từng khung hình.
Christopher Nolan IMAX và cơn khát suất chiếu: Khi vé phim thành “tài sản khan hiếm”
Nếu “điện ảnh thực” là nền, thì IMAX là ống kính phóng đại cơn sốt Odyssey. Bộ phim được quay hoàn toàn bằng máy quay phim IMAX, trong đó có phim IMAX 70mm. Tại Hàn Quốc, rạp IMAX Yongsan là nơi duy nhất chiếu được tỉ lệ khung hình đầy đủ 1,43:1. Khi chỉ có một cửa ngõ thực sự cho trải nghiệm Christopher Nolan IMAX trọn vẹn, mỗi suất chiếu lập tức biến thành tài nguyên khan hiếm.
Khan hiếm đến mức, theo đơn vị phát hành, đã có thời điểm hơn 40.000 người xếp hàng chờ truy cập hệ thống đặt vé, với thời gian chờ khoảng 1 tiếng. Dù là suất chiếu rất sớm, sau nửa đêm hay 6h sáng, ghế vẫn kín, trừ ghế dành cho người khuyết tật. Khi CGV mở bán vé tuần chiếu thứ tư, lịch chiếu Yongsan tới ngày 30-8 nhanh chóng hết sạch. Tóm lại, Odyssey đã biến việc đi xem phim – vốn từng bị xem là thói quen cũ – thành cuộc săn vé nhiều người còn căng hơn săn concert.
Vé chợ đen phim, kỷ lục R-rated và cú bắt tay của khán giả toàn cầu
Khi cung không kịp đáp ứng cầu, vé chợ đen phim xuất hiện là điều dễ đoán – nhưng mức độ mới khiến người ta choáng. Vé chính thức khoảng 20.000 won, trong khi vé Odyssey IMAX được rao bán lại trên các nền tảng giao dịch đồ cũ và mạng xã hội với giá 100.000–200.000 won, có thời điểm bị đẩy lên hơn 300.000 won. Dù phải mua vé chợ đen cao gấp nhiều lần, nhiều khán giả vẫn khẳng định trải nghiệm ấy “xứng đáng”. Hệ quả là cơ quan quản lý phải thu thập tố giác về việc dùng macro mua vé hàng loạt, trong khi chuỗi rạp thắt chặt điều khoản cấm bán lại.
Trên bình diện toàn cầu, Odyssey không chỉ là hiện tượng khu vực. Bộ phim vượt doanh thu 1,34 tỉ USD, qua đó vượt Deadpool & Wolverine và trở thành phim R-rated có doanh thu cao nhất lịch sử. Cùng lúc, tại Hàn Quốc, phim đạt mốc 7 triệu khán giả vào ngày thứ 19 – tốc độ ngang với Spider-Man: Brand New Day và chính Interstellar của Nolan. Một câu trích đáng nhớ là: “Odyssey đã đạt 7 triệu khán giả trong thời gian ngắn nhất năm nay, ngang bằng Interstellar và Spider-Man: Brand New Day”. Đó là cái bắt tay hiếm hoi giữa khán giả đại chúng và một tác phẩm R-rated dựa trên sử thi 3.000 năm tuổi.
Khi memes, challenges và phòng vé cùng chung một con sóng
Không phải chiến dịch marketing truyền thống, chính mạng xã hội mới là “cỗ máy phát hành” mạnh nhất của Odyssey. Bộ phim giữ vị trí số 1 tỷ lệ đặt vé liên tiếp 23 ngày, đồng thời “chiếm” luôn sinh thái SNS khi các cảnh phim trở thành short-form, challenge và memes. Những pha kéo cung chỉ Odysseus làm được được fan tái hiện bằng máy gym, cosplay “nghèo” thành Odysseus; cảnh anh bị trói vào cột buồm nghe tiếng hát của siren thì biến thành meme kinh điển về người ăn kiêng đứng trước mùi đồ ăn.
Nhân vật phù thủy Circe chạm mặt văn hóa mạng qua các video vuốt mặt thú cưng hay bạn bè đang ăn để “biến” họ thành heo, còn cảnh chú chó Argo nhận ra chủ sau 20 năm được biến thành hàng loạt clip chủ quấn chăn, ôm thú cưng như Odysseus. Odyssey không dừng ở việc bán vé; nó cho khán giả chất liệu để đùa, bộc lộ bản thân, tham gia vào câu chuyện. Đó mới là lý do cốt lõi khiến đà tăng khán giả – từ 5,6 triệu lên 6 triệu rồi 7 triệu – nhanh hơn cả những bom tấn siêu anh hùng quen mặt.
