Du lịch biên giới Việt Trung: từ khái niệm đến làn sóng 4 triệu lượt khách
Du lịch biên giới Việt Trung là hình thức du lịch trong đó du khách hai bên sử dụng các cửa khẩu chung để tham gia tour xuyên biên giới, kết hợp tham quan, mua sắm, nghỉ dưỡng và giao lưu văn hóa, tạo nên một không gian du lịch liên vùng gắn kết giữa cộng đồng hai nước. Tại cửa khẩu Hà Khẩu, lượng người xuất nhập cảnh đã vượt mốc 4 triệu lượt, tăng 5,24% so với cùng kỳ, với bình quân gần 17.800 lượt mỗi ngày và ngày cao nhất trên 23.000 lượt. Những con số này không chỉ cho thấy một điểm đến biên giới đang bật lên, mà còn cho thấy biên giới đang dần trở thành cánh cửa du lịch thay vì ranh giới ngăn cách. Hà Khẩu hiện là cửa khẩu đối ngoại có lượng người xuất nhập cảnh lớn nhất tỉnh Vân Nam, đồng thời là cửa khẩu đường bộ lớn nhất trên tuyến biên giới với Việt Nam.
Năm hợp tác du lịch Việt–Trung 2026–2027: chất xúc tác cho giao lưu nhân dân
Điểm bứt phá của du lịch biên giới Việt Trung lần này không đến một cách tự phát, mà gắn chặt với khuôn khổ “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027” đang được triển khai. Các hoạt động hợp tác du lịch được hai bên tổ chức đã biến biên giới thành không gian trải nghiệm chung, nơi dòng người qua lại không chỉ là thống kê mà là sự tái kết nối cộng đồng. Theo số liệu biên phòng Hà Khẩu, từ đầu năm đến nay đã có 20.440 đoàn khách du lịch xuyên biên giới làm thủ tục xuất nhập cảnh, với 256.600 lượt người tham gia tour liên vùng. Đây là những chuyến đi mang tính giao lưu nhân dân rõ rệt: người Việt sang Trung Quốc có xu hướng tăng, góp phần tạo thêm động lực cho các hoạt động gặp gỡ, hiểu biết và trao đổi về văn hóa, lối sống giữa hai bên.
Du lịch liên vùng kéo theo cả một hệ sinh thái kinh tế biên giới
Khi hơn 4 triệu lượt người qua lại cửa khẩu Hà Khẩu, du lịch liên vùng không dừng ở việc lấp đầy các tour mà kéo theo cả một hệ sinh thái kinh tế biên giới. Lượng khách tăng đã thúc đẩy mạnh mẽ các ngành du lịch, lưu trú, ăn uống và thương mại biên mậu tại khu vực biên giới. Những quán ăn đặc sản địa phương, khách sạn nhỏ, cửa hàng đặc sản hay chợ biên giới đang hưởng lợi trực tiếp từ du lịch biên giới Việt Trung. Mỗi đoàn khách là một chuỗi nhu cầu: vận chuyển, hướng dẫn viên, ẩm thực, mua sắm, giải trí; và chính nhu cầu đó tạo thêm việc làm, thu nhập cho cư dân hai bên. Nếu biết cách tổ chức sản phẩm du lịch liên vùng, từ tour ngắn ngày qua cửa khẩu Hà Khẩu tới các hành trình dài hơn kết nối nhiều địa phương, biên giới có thể trở thành “phòng thí nghiệm” cho mô hình kinh tế địa phương dựa trên giao lưu nhân dân.
Trải nghiệm của du khách: khi thủ tục thông quan trở thành lợi thế cạnh tranh
Đối với du khách, du lịch biên giới Việt Trung chỉ thực sự hấp dẫn khi hành trình qua cửa khẩu không biến thành hành trình chờ đợi. Nhận rõ điều này, Đồn Biên phòng kiểm tra xuất nhập cảnh Hà Khẩu đã triển khai hệ thống khai báo trực tuyến trước dành cho các đoàn du lịch xuyên biên giới, giúp rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục. Lực lượng chức năng cũng bố trí các vị trí hướng dẫn đa ngôn ngữ, đồng thời trang bị thiết bị phiên dịch trực tiếp để hỗ trợ hành khách nước ngoài trong quá trình thông quan. Có thể trích lại rằng: “Lượng người xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Hà Khẩu đạt bình quân gần 17.800 lượt/ngày, trong đó ngày cao nhất vượt 23.000 lượt” – với mật độ này, nếu không tối ưu, du khách sẽ dễ nản. Ngược lại, một trải nghiệm thông suốt ở cửa khẩu sẽ là lợi thế cạnh tranh so với các điểm đến khác trong khu vực.
Cơ hội nào cho du khách và địa phương từ làn sóng mới?
Sự bùng nổ khách qua cửa khẩu Hà Khẩu cho thấy biên giới đang chuyển mình từ vùng “rìa bản đồ” thành điểm đến du lịch. Du khách Việt Nam có thêm lựa chọn tour xuyên biên giới ngắn ngày, kết nối các thành phố hai bên bằng đường bộ, đường cao tốc và đường sắt, tận dụng lợi thế cửa khẩu lớn nhất trên tuyến biên giới Vân Nam – Việt Nam. Với các địa phương, cơ hội nằm ở việc chủ động xây dựng sản phẩm du lịch liên vùng dựa trên bản sắc riêng: phố cổ, chợ biên giới, ẩm thực, lễ hội, tuyến đi bộ qua cầu biên giới… Làn sóng giao lưu nhân dân hiện nay không chỉ là “thời cơ vàng” mà còn là bài kiểm tra năng lực quản lý, điều phối và chia sẻ lợi ích. Nếu làm tốt, biên giới Việt–Trung sẽ không chỉ là nơi người qua lại đông nhất tỉnh Vân Nam, mà còn là nơi mỗi lượt qua lại đều mang ý nghĩa gắn kết lâu dài.
