Đà tăng nằm ở xe điện, không phải toàn thị trường
Thị trường xe máy điện là phân khúc xe hai bánh chạy bằng điện đang mở rộng nhanh, thể hiện qua doanh số tăng mạnh và tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng lượng xe bán ra. Trong 7 tháng đầu năm 2026, thị trường xe máy Việt Nam tiêu thụ khoảng 1,86 triệu xe, tăng 19,6% so với cùng kỳ; riêng xe máy điện đạt 513.742 chiếc, tăng 97,2%, trong khi xe máy xăng chỉ tăng 4,4%, lên khoảng 1,3 triệu chiếc. Đây không còn là một nhánh nhỏ tăng nhanh bên lề: xe điện đang kéo phần lớn mức tăng của cả ngành.
Điều đáng chú ý không chỉ là tốc độ gần gấp đôi, mà là xe điện tăng nhanh hơn xe xăng hơn 22 lần. Khi tổng cầu tăng, doanh số xe xăng vẫn nhích lên, nhưng không đủ để giữ nguyên vị thế trong một thị trường đang đổi cơ cấu. Vì vậy, câu hỏi lớn không còn là xe điện có tăng trưởng hay không, mà là tốc độ ấy sẽ tiếp tục tái định hình lựa chọn xe máy của người mua đến đâu.
83% lượng xe bán tăng thêm đến từ xe điện
Phần tăng thêm mới là thước đo rõ nhất cho bên nào đang giành động lực. Trong 7 tháng, xe máy điện bán thêm khoảng 253.000 chiếc so với cùng kỳ, trong khi toàn thị trường tăng gần 305.000 chiếc. Tính ra, khoảng 83% lượng xe bán tăng thêm là xe điện. Nói cách khác, cứ năm chiếc xe mới được cộng vào quy mô thị trường thì hơn bốn chiếc chạy điện.
Hệ quả hiện rõ trong cơ cấu doanh số: thị phần xe máy điện lên 27,6%, từ mức 16,8% một năm trước; thị phần xe xăng giảm từ 83,2% còn 72,4%. Xe xăng vẫn chiếm đa số, nhưng phần lớn tăng trưởng đã chuyển sang đối thủ. Đây là lý do đà tăng của toàn ngành không đồng nghĩa vị thế của mọi loại xe đều được củng cố.
Xe xăng giữ doanh số, nhưng khó giữ phần tăng trưởng
Sự hụt hơi của xe máy xăng không nhất thiết đồng nghĩa doanh số sụp đổ. Trong các năm gần đây, doanh số nhóm xe xăng chủ yếu do năm thành viên VAMM bán ra gần như đi ngang quanh 2,5–2,6 triệu chiếc; riêng 7 tháng đầu năm 2026, mức tăng ước tính chỉ là 4,4%. Trái lại, doanh số xe máy điện của VinFast vượt 406.000 chiếc trong năm 2025, tăng 473%; trong nửa đầu năm 2026, hãng bàn giao hơn 429.000 xe, tăng 275% so với cùng kỳ.
Các mốc này cho thấy khoảng cách về nhịp tăng, không phải bằng chứng rằng xe xăng biến mất ngay lập tức. Nhưng một phân khúc đứng yên trong khi phần còn lại mở rộng sẽ tự mất tỷ trọng. Xe máy xăng vẫn có tệp người dùng lớn; điều đang suy giảm là khả năng chiếm phần tăng trưởng mới và duy trì ưu thế áp đảo trước đây.
Chi phí sử dụng và hạ tầng giúp xu hướng bám rễ
Đà chuyển dịch có lý do thực tế với người đi xe hằng ngày. Trên cùng quãng đường, tiền sạc thường thấp hơn đáng kể so với tiền xăng; xe điện cũng không cần thay dầu động cơ, bugi và nhiều bộ phận cơ khí như xe xăng. Một người dùng được dẫn lời mô tả tiền sạc mỗi tháng chỉ bằng một phần nhỏ tiền xăng trước đây, đồng thời xe vận hành êm và không có khói thải. Đây là những lợi ích trực tiếp, dễ cảm nhận hơn các khẩu hiệu về công nghệ.
Hạ tầng cũng đang tháo gỡ một trở ngại quan trọng: mạng lưới tủ đổi pin của V-Green được nêu ở mức khoảng 80.000 tủ và có kế hoạch mở rộng lên 150.000 vào cuối năm 2026; đổi pin giúp người dùng không phải chờ sạc. Cùng lúc, định hướng tại Hà Nội đặt mục tiêu hạn chế xe máy chạy nhiên liệu hóa thạch trong Vành đai 1 từ ngày 1/1/2028, rồi mở rộng sang Vành đai 2 và Vành đai 3 trong các mốc tiếp theo. Những yếu tố này củng cố khả năng xe điện tiếp tục tăng thị phần, nhưng câu chuyện ở đây là xe máy, không phải căn cứ để suy rộng sang lựa chọn ô tô điện.
