Hai siêu công trình năng lượng 40.000 tỷ của Phạm Nhật Vượng

Hai siêu dự án năng lượng Việt Nam đang định hình lại bản đồ điện gió

Hai nhà máy điện gió Kỳ Anh và Eco Wind Kỳ Anh là các siêu dự án năng lượng Việt Nam được đầu tư gần 40.000 tỷ đồng, tổng công suất khoảng 900 MW, dự kiến tạo ra hơn 2,3 tỷ kWh điện mỗi năm, bổ sung một lượng lớn điện năng cho hệ thống điện quốc gia và cung cấp thứ không thể thiếu – điện – cho hàng trăm nghìn gia đình. Điểm đáng nói ở đây không chỉ là quy mô khổng lồ, mà là cách tỷ phú Phạm Nhật Vượng xây dựng một mảnh ghép năng lượng tái tạo Việt Nam ngay trên quê nhà Hà Tĩnh. Hai công trình phát điện biển này cho thấy chiến lược rất rõ ràng: nếu muốn công nghiệp hóa bền vững, phải chủ động nguồn điện sạch, thay vì phụ thuộc vào các nhà máy nhiệt điện truyền thống. Vingroup đã khởi động cả hai nhà máy vào tháng 12/2025, trong một đợt triển khai đồng loạt nhiều dự án lớn trên cả nước. Đây là thông điệp mạnh mẽ rằng năng lượng gió không còn là thử nghiệm, mà là trụ cột mới.

Quy mô kỹ thuật của hai công trình phát điện biển: hơn 100 tua-bin gió

Về mặt kỹ thuật, hai dự án tại Kỳ Anh đang tiến gần đến đẳng cấp của các trang trại điện gió ngoài khơi lớn trong khu vực. Nhà máy điện gió Eco Wind Kỳ Anh có tổng mức đầu tư khoảng 22.647 tỷ đồng, công suất thiết kế 498 MW và được bố trí 59 tua-bin gió ngoài khu vực ven biển các xã Đồng Tiến, Yên Hòa, Thiên Cầm, Cẩm Trung và Kỳ Xuân. Mỗi tua-bin ở đây có công suất từ 5 MW đến 8,5 MW, thể hiện tham vọng nhắm tới những thiết bị hiện đại, kích thước lớn. Dự án khảo sát khoảng 3.947 ha mặt nước, trong đó diện tích sử dụng có thời hạn là khoảng 1.260 ha. Công trình thứ hai – Nhà máy điện gió Kỳ Anh – có tổng mức đầu tư khoảng 17.051 tỷ đồng, công suất thiết kế 400 MW, sử dụng 47 tua-bin gió công suất 8,5 MW/tua-bin. Cộng lại, hệ thống hơn 100 tua-bin gió với tổng công suất gần 900 MW là một bước nhảy vọt về quy mô siêu dự án năng lượng Việt Nam, khó có địa phương nào khác hiện đạt tới.

Tiến độ thi công: từ khoan móng trên biển đến hạ tầng truyền tải 500 kV

Điểm thường bị bỏ qua khi nói về công trình phát điện biển là phần nền hạ tầng truyền tải – thứ quyết định dự án có thực sự hòa lưới hiệu quả hay không. Với Nhà máy điện gió Kỳ Anh, đến tháng 7/2026, dự án đã bước vào quá trình thi công thực tế, triển khai đồng bộ cả trên bờ lẫn trên biển. UBND xã Kỳ Anh ghi nhận, ở hạng mục trạm biến áp, việc chi trả kinh phí cho 80 trong tổng số 81 hộ liên quan đã hoàn thành, mở đường cho việc đổ bê tông, cốt thép. Đây là bước nhạy cảm nhất về xã hội, và việc giải ngân gần trọn vẹn là tín hiệu cho thấy dự án được chuẩn bị kỹ. Ở hạng mục đường dây 500 kV, nhà thầu đã hoàn thành từ 61,5% đến 75% khối lượng san lấp đường công vụ phục vụ thi công các vị trí trụ tính đến ngày 22/7. Các đơn vị thi công đang đổ bê tông cốt thép móng trụ tại hai vị trí VT16 và VT21, đồng thời triển khai hệ thống xà lan và cẩu tải trọng lớn để khoan móng cọc tại 5 vị trí trụ trên biển, với khoảng 100 người tại mỗi vị trí. Khi đi vào vận hành, trạm nâng áp 66/500 kV và đường dây 500 kV mạch kép sẽ đấu nối trực tiếp với hệ thống truyền tải điện quốc gia – nền tảng bắt buộc để 2,3 tỷ kWh điện mỗi năm không bị "mắc kẹt" tại chỗ.

Tác động năng lượng: 2,3 tỷ kWh/năm và câu chuyện hàng trăm nghìn hộ gia đình

Về bản chất, hai dự án ở Kỳ Anh là câu trả lời thực tế cho áp lực thiếu điện đang hiện hữu. Theo thông tin Vingroup công bố, tổng sản lượng dự kiến của hai nhà máy đạt hơn 2.375 GWh điện tái tạo mỗi năm. Khi đi vào hoạt động, chúng được kỳ vọng tạo ra hơn 2,3 tỷ kWh điện, bổ sung một lượng lớn điện năng cho hệ thống quốc gia. Đây là nguồn điện được tạo ra từ năng lượng gió – một trong những lĩnh vực đang được Việt Nam đẩy mạnh trong quá trình chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch hơn. Nếu đặt con số này vào đời sống, ta thấy ý nghĩa rất cụ thể: hàng trăm nghìn gia đình sẽ có nguồn điện ổn định hơn cho sinh hoạt và sản xuất, trong bối cảnh nhiều khu vực từng phải tiết giảm phụ tải. Nhìn rộng hơn, siêu dự án năng lượng Việt Nam này góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn nhiệt điện, giảm phát thải, và tạo ra mặt bằng mới cho các ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ cao. VinEnergo – doanh nghiệp năng lượng trong hệ sinh thái của Phạm Nhật Vượng – không chỉ dừng ở Hà Tĩnh, mà còn đang nghiên cứu cụm nhà máy điện gió Gia Lai và nhiều dự án khác như Hòn Trâu, Vĩnh Thuận. Điều đó cho thấy điện gió không phải ngoại lệ, mà là xu hướng chiến lược lâu dài.

Vì sao hai công trình này là bước ngoặt trong chiến lược năng lượng tái tạo Việt Nam?

Điều quan trọng nhất ở hai dự án Kỳ Anh không chỉ là con số đầu tư hay sản lượng điện, mà là triết lý phát triển phía sau. VinEnergo được thành lập năm 2025, xuất hiện trong bối cảnh Vingroup mở rộng sang lĩnh vực năng lượng, phát triển danh mục gồm điện gió, điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và cùng đầu tư Nhà máy nhiệt điện LNG Hải Phòng. Việc tỷ phú Phạm Nhật Vượng xây dựng các công trình phát điện biển quy mô lớn ngay tại quê nhà cho thấy quyết tâm gắn tăng trưởng kinh tế với chuyển đổi xanh, thay vì coi hai mục tiêu này là mâu thuẫn. Theo tôi, điểm khiến hai siêu công trình này trở thành bước ngoặt là sự kết hợp giữa tầm nhìn hệ sinh thái và tính toán hạ tầng bài bản. Trạm 66/500 kV, đường dây 500 kV mạch kép, hệ thống ký túc xá công nhân dự kiến tiếp nhận khoảng 300 người và các mố nhô phụ trợ cho thấy đây không phải dự án "điện gió để đẹp báo cáo", mà là cấu phần được thiết kế để vận hành bền vững hàng chục năm. Nếu Việt Nam muốn năng lượng tái tạo thực sự thay thế phần lớn điện hóa thạch, những mô hình tích hợp như Kỳ Anh cần được nhân rộng, thay vì các dự án nhỏ lẻ khó hòa lưới.