Khu đô thị mới của Vingroup tại Bắc Ninh: không chỉ là bất động sản
Dự án khu đô thị mới Vingroup Bắc Ninh là một tổ hợp đô thị quy mô lớn phía Tây Bắc thành phố, được phát triển trên hàng trăm hecta đất, hướng đến việc cung cấp chỗ ở cho hàng chục nghìn cư dân cùng hệ thống thương mại, dịch vụ, y tế, giáo dục và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, qua đó định hình lại không gian phát triển đô thị và công nghệ của địa phương. Điểm khởi đầu cho bước ngoặt này là việc UBND tỉnh Bắc Ninh giao và cho thuê đợt 1 khoảng 112,4ha đất tại phường Kinh Bắc cho liên danh Vingroup để triển khai khu đô thị mới phía Tây Bắc thành phố (Khu 1). Điều đáng nói, quyết định không chỉ mở đường cho một dự án bất động sản, mà gắn trực tiếp với chiến lược nâng cấp năng lực khoa học công nghệ và số hóa trên địa bàn, vốn đang được tỉnh đặt lên hàng ưu tiên.
Từ nghị quyết trung ương đến tham vọng xây dựng "cực công nghệ" mới
Nếu nhìn rộng hơn, dự án khu đô thị mới này là mảnh ghép trong bức tranh Bắc Ninh muốn bật lên nhờ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tỉnh đã xác định việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/12/2024, là nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026, trong đó nhấn mạnh đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bắc Ninh đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, đồng thời vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), chỉ số đổi mới sáng tạo (PII) và chỉ số chuyển đổi số (DTI). Với tầm nhìn đó, việc hình thành một khu đô thị mới quy mô lớn không nên bị nhìn đơn thuần dưới lăng kính đầu tư bất động sản, mà là không gian tiềm năng để bố trí các hạ tầng số, khu nghiên cứu và trung tâm dịch vụ gắn với các ngành công nghệ cao.
Hạ tầng đô thị phục vụ chiến lược đầu tư công nghệ và phát triển bán dẫn
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường, khu đô thị mới phía Tây Bắc khi hoàn thành được kỳ vọng đáp ứng chỗ ở cho khoảng 33.000 cư dân, với hệ thống sản phẩm đa dạng từ nhà liền kề, biệt thự, công trình hỗn hợp nhà ở – dịch vụ, nhà ở xã hội đến các công trình thương mại, y tế, văn hóa, thể thao và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Nếu chỉ dừng lại ở con số cư dân, dự án sẽ là một khu đô thị hiện đại; nhưng trong chiến lược đầu tư công nghệ của Bắc Ninh, nó có thể trở thành nền tảng đô thị cho các sáng kiến như 5G, 6G, IoT phục vụ nhà máy thông minh và đô thị thông minh. Tỉnh đang rà soát, cập nhật quy hoạch để bố trí khu tập trung nghiên cứu – phát triển khoa học công nghệ, viện nghiên cứu khu vực về khoa học – công nghệ tiên tiến, cùng các khu công nghiệp chế biến nông nghiệp công nghệ cao gắn với nghiên cứu – chế tạo thiết bị, máy móc. Đây chính là cơ hội để lồng ghép hạ tầng số và không gian làm việc cho doanh nghiệp công nghệ vào trong cấu trúc khu đô thị mới.
Liên kết toàn cầu trong AI, lượng tử, bán dẫn: khu đô thị mới là điểm tựa nào?
Bắc Ninh tuyên bố muốn tăng cường hợp tác quốc tế trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để nâng sức cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng dài hạn. Tỉnh sẽ học hỏi và áp dụng kinh nghiệm trong các lĩnh vực được xem là chiến lược như trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, bán dẫn, năng lượng và các công nghệ tiên tiến khác. Đáng chú ý, quy hoạch mới của tỉnh sẽ xác định thêm các khu vực phát triển công nghệ số theo Luật Công nghiệp công nghệ số và Chiến lược phát triển ngành bán dẫn. Trong bối cảnh đó, một khu đô thị mới lớn, với thời hạn sử dụng đất lên tới 50 năm cho các lô đất giao, cho thuê kể từ ngày ban hành quyết định, tạo ra khung thời gian đủ dài để thu hút doanh nghiệp công nghệ và các trung tâm nghiên cứu – phát triển gắn bó lâu dài. Nếu tỉnh chủ động dành một phần không gian của dự án cho văn phòng nghiên cứu, vườn ươm khởi nghiệp công nghệ, khu làm việc của doanh nghiệp bán dẫn, khu đô thị sẽ chuyển vai từ "nơi ở" sang "nơi tạo ra giá trị công nghệ".
Tác động đời sống người dân và bước đi tiếp theo của Bắc Ninh
Ở góc độ người dân, siêu khu đô thị này trước hết là cơ hội tiếp cận chỗ ở tốt hơn, tiện ích đầy đủ và hệ thống dịch vụ đô thị hiện đại. Nhưng nếu Bắc Ninh thực sự đẩy mạnh hạ tầng số như 5G, IoT trong các khu công nghiệp và lĩnh vực kinh tế trọng điểm, đồng thời phát triển các hạ tầng mới cho nhà máy và đô thị thông minh, cư dân khu đô thị mới có thể là những người đầu tiên hưởng lợi từ dịch vụ kết nối thông minh, giao thông tối ưu, y tế và giáo dục số. Tỉnh đã lên kế hoạch cập nhật các khu dành cho nghiên cứu, đổi mới và chuyển đổi số, tổ chức hội nghị, hội thảo, diễn đàn thường xuyên quy tụ cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, nhà khoa học và startup. Về phía doanh nghiệp triển khai, thời hạn sử dụng đất tới 50 năm và nghĩa vụ phải dùng đất đúng vị trí, diện tích, mục đích đã giao, cho thấy cuộc chơi này không phải "ăn xổi" mà là cam kết dài hạn. Kết luận, nếu Bắc Ninh biết gắn khu đô thị mới với hệ sinh thái công nghệ đang được chuẩn bị, dự án Vingroup Bắc Ninh có thể trở thành điểm bẻ cong đường phát triển, biến một tỉnh công nghiệp thành trung tâm kết nối công nghệ cao và bán dẫn trong khu vực.
