Từ huyền thoại The Beatles đến nghệ sĩ giàu thứ ba
Tài sản Paul McCartney là khối giá trị hình thành từ sáng tác, quyền xuất bản, hoạt động kinh doanh gắn với The Beatles và nhiều thập kỷ biểu diễn, chứ không chỉ từ danh tiếng của một ngôi sao nhạc pop. Theo ước tính mới của Forbes, McCartney sở hữu tài sản ròng khoảng 1,4 tỷ USD và là nghệ sĩ âm nhạc giàu thứ ba thế giới, sau Jay-Z và Taylor Swift.
Danh hiệu Paul McCartney tỷ phú vì thế không đơn thuần là phần thưởng cho một sự nghiệp dài. Nó phản ánh cách ông chuyển thành công nghệ thuật thành quyền sở hữu có khả năng sinh lợi qua nhiều thế hệ. Trong khi các tour diễn phụ thuộc vào lịch biểu diễn và sức khỏe nghệ sĩ, những ca khúc đã được cấp phép vẫn có thể tạo doanh thu khi được phát trực tuyến, biểu diễn hoặc sử dụng thương mại. Đây là khác biệt quan trọng giữa kiếm tiền từ sự nổi tiếng và xây dựng một danh mục tài sản dựa trên âm nhạc.
MPL: đặt quyền sở hữu vào trung tâm
Nguồn tài sản đáng chú ý nhất của McCartney không chỉ nằm ở những bản thu cùng The Beatles mà ở MPL Communications, công ty xuất bản âm nhạc ông thành lập năm 1969, trước khi ban nhạc tan rã. Trải nghiệm với những hợp đồng đầu sự nghiệp, theo lời McCartney, khiến các thành viên không được hưởng lợi tương xứng với thành công thương mại. Bài học đó thúc đẩy ông quan tâm đến việc nắm giữ quyền đối với tác phẩm.
Qua MPL, McCartney quản lý quyền khai thác sáng tác của mình và mua lại quyền đối với tác phẩm của những nghệ sĩ khác, trong đó có Buddy Holly. Danh mục còn gồm nhạc kịch Broadway và các ca khúc quen thuộc như Blue Suede Shoes, It’s Beginning to Look a Lot Like Christmas, The Christmas Song và Grease. Khi bài hát được phát trực tuyến, đưa lên sân khấu hay dùng trong hoạt động thương mại có cấp phép, chủ sở hữu quyền có thể nhận tiền bản quyền.
Điểm đáng chú ý là mô hình này gắn thu nhập với những lần sử dụng tác phẩm trong đời sống thường ngày: một lượt nghe trực tuyến, một buổi biểu diễn hay một sản phẩm được cấp phép đều có thể phát sinh khoản thu. Theo ước tính của Forbes, MPL nắm quyền đối với hàng nghìn ca khúc và tạo doanh thu hàng chục triệu USD mỗi năm.
The Beatles vẫn tạo dòng thu sau hơn sáu thập kỷ
MPL không phải trụ cột duy nhất. McCartney còn hưởng lợi từ Apple Corps, công ty quản lý hoạt động kinh doanh liên quan đến The Beatles. Doanh thu của công ty đến từ phát trực tuyến, bán đĩa và sản phẩm lưu niệm; McCartney cùng Ringo Starr và những người thừa kế của John Lennon, George Harrison được chia lợi ích ngang nhau.
Bên cạnh phần lợi ích từ hoạt động chung, quyền bản quyền sáng tác của McCartney đối với các ca khúc The Beatles tiếp tục đem lại thu nhập. Đây là lớp giá trị riêng biệt: một mặt là doanh thu từ thương hiệu và hoạt động kinh doanh của ban nhạc, mặt khác là tiền phát sinh từ chính những sáng tác ông tham gia tạo nên. Di sản âm nhạc, vì vậy, không chỉ có giá trị hoài niệm; nó còn vận hành như một danh mục quyền có thể tiếp tục được khai thác.
Các chuyến lưu diễn cũng góp phần bồi đắp khối tài sản, nhưng không nên xem đó là lời giải thích duy nhất cho vị thế của McCartney. Tour Got Back giai đoạn 2022–2025 cho thấy ông vẫn có sức hút trên sân khấu. Dẫu vậy, tài sản gắn với bản quyền âm nhạc có ưu thế về thời gian: danh mục có thể tiếp tục tạo nguồn thu trong nhiều thập kỷ, ngay cả khi chủ sở hữu không còn trực tiếp biểu diễn.
Di sản tiếp tục được bồi đắp
Ở tuổi 84, McCartney vẫn duy trì hoạt động sáng tạo và ra mắt album The Boys of Dungeon Lane vào tháng 5/2026. Điều đó khiến câu chuyện tài sản của ông khác với một danh mục chỉ dựa vào các tác phẩm cũ: sự nghiệp hiện tại vẫn có thể bổ sung sức sống cho di sản, kéo khán giả mới đến với âm nhạc và duy trì sự quan tâm tới các tác phẩm đã thành danh.
Bài học lớn hơn từ hành trình của McCartney là tài năng tạo ra ca khúc nổi tiếng, nhưng quyền sở hữu quyết định ai tiếp tục hưởng lợi khi ca khúc được sử dụng. Vị trí nghệ sĩ giàu nhất không phải mục tiêu ông đạt được chỉ nhờ danh tiếng The Beatles; đó là kết quả của nhiều thập kỷ biểu diễn, sáng tác và xây dựng quyền khai thác. Chính danh mục âm nhạc, chứ không riêng ánh đèn sân khấu, giải thích vì sao Paul McCartney trở thành tỷ phú.
