Ảnh đẹp đổi bằng mạng sống: xu hướng lệch lạc
Chụp ảnh vách đá nguy hiểm là hành vi trèo lên các vách đá cao, dốc đứng, có biển cảnh báo và rào chắn, để tạo những bức ảnh ấn tượng hoặc ảnh viral trên mạng xã hội, bất chấp rủi ro rơi xuống, chấn thương hoặc thiệt mạng, đồng thời gây áp lực và lo lắng cho những người chứng kiến xung quanh. Vụ việc hai phụ nữ treo mình trên vách đá cao hàng chục mét ở khu vực gần mũi Nghinh Phong, phường Vũng Tàu là minh chứng rõ ràng cho xu hướng lệch lạc này. Clip được đăng tải cùng lời bình "liều mình vì vài tấm hình" đã nhận về hàng trăm tương tác, bình luận, chia sẻ. Điều đáng nói không phải là số lượt bấm thích, mà là việc sự liều lĩnh đang được nhìn thấy, bình luận, rồi vô tình được bình thường hóa.
Từ Con Heo Hill đến vách đá dốc đứng: khi rào chắn chỉ là vật trang trí
Theo hình ảnh trong clip, hai người phụ nữ xuất hiện trên một vách núi gần như thẳng đứng, cao ước tính hàng chục mét, một người đứng trên mỏm đá nhô ra, người còn lại đứng thấp hơn, giơ điện thoại lên chụp. Bên dưới là đá tảng và cây cối, xung quanh là các vách đá dốc đứng – một bối cảnh mà chỉ cần trượt chân là khó có cơ hội sửa sai. Trớ trêu là khu vực Con Heo Hill, nơi được cho là lối đi lên vị trí này, vốn đã được lắp hàng rào bảo vệ từ lâu và cắm biển cấm leo trèo, cấm xâm nhập khu vực nguy hiểm. Thế nhưng, một bộ phận người trẻ vẫn ngang nhiên vượt rào để "check-in", như thể quy định an toàn chỉ dành cho… người khác. "Khu vực này đã được lắp rào chắn bảo vệ từ lâu nhưng một số người dân và du khách vẫn cố vượt qua để chụp ảnh" là nhận định cho thấy mức độ coi thường quy tắc quá phổ biến.
Áp lực ảnh viral: khi lượt tương tác trở thành thước đo bản lĩnh
Clip về màn chụp ảnh vách đá nguy hiểm nhanh chóng thu hút hàng trăm lượt tương tác, bình luận và chia sẻ, đi kèm các câu nói nửa đùa nửa thật như "hy sinh vì nghệ thuật". Đó chính là cơ chế phần thưởng của mạng xã hội: càng mạo hiểm, càng khác thường, càng dễ thành xu hướng ảnh viral. Khi những hành vi liều lĩnh được lan truyền rộng rãi, mỗi lượt xem, mỗi bình luận lại vô tình trở thành chất xúc tác để người khác bắt chước. Dù phần lớn bình luận lên án, cho rằng "đánh cược mạng sống cho vài tấm hình khoe lên mạng" là quá nguy hiểm, hệ thống tương tác vẫn không phân biệt nội dung tốt hay xấu – nó chỉ thưởng cho thứ gây chú ý. Thay vì coi lượt thích là thước đo bản lĩnh, chúng ta đang cần một thước đo đơn giản hơn: dám dừng lại trước ranh giới nguy hiểm.
Cảnh báo đã có, tai nạn đã xảy ra: vì sao vẫn liều?
Điều khó chấp nhận là khu vực này không phải chưa từng có tai nạn. Trước đó, một du khách trẻ đã bám tay vào vách đá, leo lên độ cao khoảng 30m rồi bị rơi xuống và bị thương. Sau sự cố, chính quyền địa phương đã lắp thêm biển cấm leo lên vách đá, cấm vào khu vực nguy hiểm. Nghĩa là cảnh báo đã có, bài học bằng máu đã hiện diện, nhưng vẫn không đủ sức nặng đối với những người muốn "săn" ảnh ấn tượng. Từ góc độ an toàn khi chụp ảnh, đây không còn là thiếu thông tin mà là thiếu ý thức. Khi một số người xem luật là thứ có thể "lách" để có góc chụp mới, chúng ta đang đứng trước một dạng nhiếp ảnh mạo hiểm Việt Nam mang màu sắc tự phát, không kỹ năng, không trang bị và không tôn trọng rủi ro. Trách nhiệm không chỉ thuộc về người chụp, mà còn thuộc về cộng đồng nếu vẫn tiếp tục xem, chia sẻ như một trò giải trí vô hại.
Từ lên án đến thay đổi hành vi: đừng để ảnh đẹp trở thành di ảnh
Chính quyền phường Vũng Tàu cho biết đang xác minh vụ việc mới và sẽ tăng cường giám sát, áp dụng các biện pháp phòng ngừa để ngăn người dân, du khách lặp lại hành vi nguy hiểm tương tự. Dù vậy, không một biện pháp cưỡng chế nào đủ hiệu quả nếu văn hóa mạng vẫn cổ vũ cho sự liều lĩnh bằng tương tác và sự tò mò. An toàn khi chụp ảnh cần trở thành nguyên tắc đầu tiên, không phải điều nghĩ tới sau cùng. Thay vì trèo qua rào chắn, bất chấp biển cấm để có khung hình "độc", người trẻ hoàn toàn có thể tìm những điểm ngắm cảnh an toàn, sử dụng sáng tạo góc chụp, ánh sáng, câu chuyện để tạo nên ảnh viral mà không đánh đổi sức khỏe. Rốt cuộc, không có bức ảnh nào đáng giá đến mức biến người chụp thành nhân vật chính trong một đoạn clip tai nạn tiếp theo.
