Danh mục đầu tư rộng, bài toán là biến cơ hội thành dự án
Danh mục dự án TP.HCM kêu gọi đầu tư là tập hợp cơ hội phát triển trong nhiều lĩnh vực, được thành phố chuẩn bị để kết nối nhà đầu tư với nhu cầu hạ tầng, sản xuất và dịch vụ trong giai đoạn tới. Ngày 12/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM phối hợp với Ngân hàng Gunma tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư Nhật Bản, nơi doanh nghiệp hai nước trao đổi nhu cầu hợp tác và kết nối chuỗi cung ứng. Điểm đáng chú ý không chỉ là quy mô khoảng 250 dự án được chuẩn bị cho giai đoạn 2026–2030, mà là khả năng ghép đúng vốn, công nghệ và đối tác cho từng dự án. Danh mục gồm chín nhóm, từ cảng biển và logistics, công nghệ cao, công nghiệp và môi trường đến giao thông, nhà ở, giáo dục, thương mại, văn hóa và y tế. Đây là lời mời đủ rộng; hiệu quả sẽ phụ thuộc vào thông tin dự án rõ ràng, thủ tục dễ dự đoán và hạ tầng sẵn sàng.
Công nghiệp chế tạo vẫn là cửa ngõ hợp tác
Với doanh nghiệp Nhật, công nghiệp chế tạo không phải một điểm đến mới mà là nền tảng có thể mở rộng sang công nghiệp hỗ trợ, điện tử, bán dẫn, ô tô, dệt may, da giày và chế biến thực phẩm. Thành phố cũng muốn thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đưa doanh nghiệp địa phương sâu hơn vào chuỗi cung ứng Nhật Bản. Điều này khiến danh mục dự án có ý nghĩa hơn một lời kêu gọi vốn: nếu kết nối được nhà cung cấp trong nước với tiêu chuẩn và khách hàng Nhật, lợi ích có thể lan tới việc làm, năng lực sản xuất và cơ hội cho doanh nghiệp phụ trợ. Khoảng 60 doanh nghiệp tỉnh Gunma đã đầu tư tại Việt Nam, trong khi một số đơn vị dự tính mở rộng hoạt động, đặc biệt quan tâm đến TP.HCM. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần cấp phép thuận lợi, mặt bằng và hạ tầng khu công nghiệp sẵn sàng, cùng thông tin rõ về các chính sách hỗ trợ.
Công nghệ, hạ tầng và kinh tế xanh mở rộng cuộc chơi
Sức hút hợp tác đang vượt khỏi nhà máy. Doanh nghiệp Nhật quan tâm đến công nghệ, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng và các ngành kinh tế xanh; những hướng được nêu cụ thể gồm giao thông xanh, công nghiệp môi trường, vật liệu mới và kinh tế tuần hoàn. Đây là lựa chọn có tính thực dụng: đầu tư vào logistics và giao thông có thể cải thiện kết nối, còn công nghệ môi trường và vật liệu mới giúp đô thị, khu sản xuất ứng phó tốt hơn với yêu cầu chuyển đổi xanh. Nguồn vốn và kỹ thuật mới cũng có thể giúp doanh nghiệp Việt giảm áp lực tài chính, đổi mới quy trình, tiết kiệm chi phí và bớt phụ thuộc vào lao động thủ công. Nhưng kỳ vọng ấy chỉ thành lợi ích thiết thực khi dự án có tiêu chí môi trường cụ thể, công nghệ phù hợp và kế hoạch chuyển giao năng lực cho đối tác trong nước, thay vì dừng ở cam kết hợp tác.
Nền tảng thương mại có sẵn, khâu thực thi sẽ quyết định
Quan hệ kinh doanh hai bên đã có nền tảng thương mại đáng kể: kim ngạch xuất nhập khẩu giữa TP.HCM và Nhật Bản trong tám tháng đầu năm vượt 7 tỷ USD; thành phố xuất khẩu gần 4 tỷ USD và xuất siêu hơn 941 triệu USD. Những con số này cho thấy doanh nghiệp đã có các kênh giao thương, nhưng không tự động bảo đảm dự án mới sẽ được triển khai nhanh. TP.HCM cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong quản lý. Đây là phần then chốt của lời mời gọi: nhà đầu tư cần quy trình rõ, hạ tầng đúng tiến độ và đầu mối hỗ trợ có thể giải quyết vướng mắc. Thành phố cũng có thể mở rộng kết nối nhân lực khi đoàn Gunma dự kiến làm việc với Đại học Bách khoa TP.HCM để giới thiệu cơ hội việc làm tại doanh nghiệp Nhật.
Kết luận: sức hút nằm ở khả năng thực hiện
Khoảng 250 dự án tạo cho TP.HCM một danh mục đủ đa dạng để đối thoại với nhà đầu tư Nhật, từ công nghiệp chế tạo đến hạ tầng và kinh tế xanh. Nhưng quy mô danh mục không nên được xem là thước đo thành công cuối cùng. Điều quan trọng hơn là bao nhiêu dự án có hồ sơ minh bạch, tiến độ khả thi, thủ tục thông suốt và cơ chế kết nối doanh nghiệp trong nước với đối tác Nhật. Đầu tư Nhật Bản có thể mang lại vốn, công nghệ, chuẩn sản xuất và cơ hội tham gia chuỗi cung ứng; để lợi ích lan rộng, thành phố cần biến cam kết cải cách thành trải nghiệm cụ thể cho nhà đầu tư và doanh nghiệp địa phương. Nếu làm được điều đó, danh mục dự án sẽ trở thành động lực hợp tác thực chất, thay vì chỉ là lời mời trên giấy.
