Danh mục rộng, cơ hội phải đi cùng khả năng triển khai
Danh mục dự án TP.HCM mời gọi đầu tư là tập hợp các cơ hội được thành phố chuẩn bị cho giai đoạn 2026–2030, nhằm kết nối nhà đầu tư với những lĩnh vực ưu tiên và tạo cơ sở để chuyển sự quan tâm thành dự án cụ thể. Thành phố chuẩn bị khoảng 250 dự án thuộc chín nhóm: cảng biển và logistics, công nghệ cao, công nghiệp và môi trường, giáo dục, hạ tầng giao thông, nhà ở, thương mại – dịch vụ, văn hóa – thể thao và y tế. Quy mô này cho thấy TP.HCM không chỉ nhắm đến một ngành đơn lẻ, mà muốn mở rộng nguồn vốn Nhật trên nhiều mắt xích của nền kinh tế. Tuy nhiên, danh mục dài tự nó chưa đủ sức thuyết phục: nhà đầu tư cần thông tin rõ ràng, thủ tục dự đoán được và hạ tầng sẵn sàng để quyết định có thể đi từ khảo sát sang triển khai.
Ngày 12/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM phối hợp với Ngân hàng Gunma tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư, nơi doanh nghiệp hai bên trao đổi nhu cầu, tìm cơ hội và kết nối chuỗi cung ứng. Đây là thời điểm hợp lý để thành phố chuyển lời mời gọi thành đối thoại thực chất: doanh nghiệp Nhật đang tìm kiếm cơ hội mở rộng, còn TP.HCM cần nguồn vốn, công nghệ và năng lực sản xuất. Để cạnh tranh với các điểm đến khác, thành phố nên xem chất lượng chuẩn bị dự án và tốc độ xử lý vướng mắc là phần cốt lõi của chính sách thu hút vốn, không phải khâu phụ sau khi ký kết.
Từ Gunma đến TP.HCM: sự quan tâm đã có nền tảng
Mối quan tâm của doanh nghiệp Nhật không bắt đầu từ hội nghị. Khoảng 60 doanh nghiệp tỉnh Gunma đã đầu tư tại Việt Nam; nhiều đơn vị dự tính mở rộng hoạt động và chú ý đến TP.HCM nhờ quy mô kinh tế cùng lợi thế kết nối. Đây là nền tảng đáng kể, nhưng cũng nâng kỳ vọng: doanh nghiệp hiện hữu thường đánh giá điểm đến bằng trải nghiệm triển khai thực tế, không chỉ bằng tiềm năng được giới thiệu. Đại diện đoàn Gunma nêu mong muốn các dự án được cấp phép thuận lợi, khu công nghiệp và văn phòng sẵn sàng, đồng thời chính sách hỗ trợ kinh doanh được thông tin rõ ràng. Những yêu cầu này là phép thử cụ thể cho sức cạnh tranh của thành phố.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam có thể hưởng lợi nếu quan hệ chuyển từ kết nối sang hợp tác dài hạn. Chủ tịch Tập đoàn Bcons cho biết doanh nghiệp đang tìm thêm đối tác Nhật, trong đó có cơ hội tiếp cận nguồn vốn; ông cũng nhấn mạnh chữ tín và việc bảo đảm chất lượng, tiến độ là điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp Nhật thường dành từ sáu tháng đến một năm, thậm chí lâu hơn, để đánh giá đối tác trước khi xây dựng niềm tin. Vì vậy, lời mời gọi đầu tư cần đi cùng năng lực thực hiện cam kết của cả hai phía.
Công nghệ, hạ tầng và kinh tế xanh là các hướng đáng chú ý
Các tín hiệu từ hội nghị cho thấy đầu tư Nhật Bản có thể mở rộng vượt ra ngoài công nghiệp chế tạo. Doanh nghiệp quan tâm đến công nghệ, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng và các ngành kinh tế xanh. Trong danh mục được thảo luận có giao thông xanh, công nghiệp môi trường, vật liệu mới và kinh tế tuần hoàn; đây là những hướng hợp tác có khả năng gắn nhu cầu đầu tư với chuyển đổi xanh tại đô thị và khu vực sản xuất. Thành phố nên xem đây là cơ hội để thu hút dự án có hàm lượng công nghệ và khả năng tạo liên kết, thay vì chỉ đếm số dự án hoặc quy mô vốn được công bố.
Nhu cầu nhân lực cũng đang thay đổi. Đại diện Gunma cho biết tuyển dụng trong công nghệ thông tin và công nghệ số, ở cả nhóm kỹ thuật lẫn kinh tế, ngày càng tăng; đoàn đã thăm Đại học FPT và dự kiến làm việc với Đại học Bách khoa TP.HCM để giới thiệu cơ hội việc làm tại doanh nghiệp Nhật. Kết nối trường học với doanh nghiệp có thể giúp các dự án công nghệ tìm được nhân lực phù hợp, nhưng cần được duy trì song hành với đầu tư vào hạ tầng và đào tạo. Hợp tác kinh tế xanh cũng sẽ thuyết phục hơn khi mục tiêu môi trường được gắn với kế hoạch triển khai cụ thể.
Thương mại lớn là điểm tựa, không phải bảo đảm thành công
Kim ngạch xuất nhập khẩu giữa TP.HCM và Nhật Bản vượt 7 tỷ USD trong tám tháng được đề cập. Con số này phản ánh nền tảng giao thương đáng kể, tạo điều kiện để doanh nghiệp hai bên tìm thêm liên kết trong sản xuất, logistics và công nghệ. Nhưng thương mại mạnh không tự động chuyển thành dự án đầu tư mới; việc đó còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận thông tin, thủ tục và mức độ sẵn sàng của địa điểm triển khai. Với doanh nghiệp Nhật, sự ổn định trong chất lượng, tiến độ và chính sách có thể quan trọng không kém quy mô thị trường.
Bước tiếp theo vì thế cần tập trung vào đồng hành xuyên suốt, từ lúc nhà đầu tư tìm hiểu cơ hội, chuẩn bị hồ sơ đến khi triển khai và mở rộng dự án. TP.HCM có một danh mục đủ rộng để mở nhiều cánh cửa, cùng sự quan tâm đã hiện hữu từ các doanh nghiệp Gunma và những lĩnh vực công nghệ, hạ tầng, kinh tế xanh. Nhưng kết quả sẽ được quyết định bởi chất lượng thực thi: dự án phải rõ, môi trường đầu tư phải dễ dự đoán và đối tác địa phương phải giữ được cam kết. Nếu đáp ứng được những điều đó, 250 dự án mới có thể trở thành cơ hội hợp tác thực chất thay vì chỉ là danh sách mời gọi.
