Smartwatch đốt calo không chính xác là gì và vì sao bạn nên quan tâm
Smartwatch đốt calo không chính xác là tình trạng đồng hồ thông minh báo lượng năng lượng tiêu hao cao hơn hoặc thấp hơn thực tế, khiến người dùng hiểu sai về mức độ vận động, nhu cầu ăn uống và hiệu quả tập luyện của mình trong quá trình giảm cân và cải thiện sức khỏe. Một nghiên cứu mới từ các nhà khoa học thuộc Florida International University đã cho thấy nhiều mẫu smartwatch phổ biến hiện nay đang mắc lỗi theo dõi năng lượng nghiêm trọng hơn chúng ta vẫn tưởng. Nói thẳng: chúng ta bị bán cho một ảo tưởng về độ chính xác cảm biến đồng hồ, trong khi phần lớn dữ liệu chỉ mang tính “ước đoán cao cấp”.
Nghiên cứu bóc trần: Galaxy Watch dữ liệu sai và khoảng sai số 15–25%
Trong nghiên cứu này, 58 người trưởng thành được cho đạp xe trên máy trong điều kiện kiểm soát, luân phiên giữa cường độ trung bình và cao. Họ đeo các smartwatch thương mại như Apple Watch Series 8, Fitbit Sense 2, Samsung Galaxy Watch5 và Garmin Forerunner 955, đồng thời được đo bằng thiết bị phân tích trao đổi chất COSMED K5 – tiêu chuẩn phòng lab để đo tiêu hao năng lượng. Kết quả: lỗi theo dõi năng lượng của smartwatch thường nằm trong khoảng 15% đến 25%, và với những mẫu tệ nhất, trung bình sai còn lớn hơn. Một câu trích dẫn được nghiên cứu ghi nhận rất rõ ràng: “Cálculos sobreestimados del consumo de calorías… errores típicos en el rango de 15% a 25%”.
Đáng chú ý, Galaxy Watch5 bị phát hiện nêu số calo đốt cháy cao hơn thực tế trên mẫu 58 người này. Nghiên cứu khác còn khẳng định Galaxy Watch nêu sai cả số bước đi, khi chỉ cần vung tay mạnh là đồng hồ ghi nhận thêm quãng đường. Nói cách khác, Galaxy Watch dữ liệu sai không chỉ ở calo mà còn ở bước chân, khiến bức tranh hoạt động hằng ngày của bạn lệch khá xa thực tế.
Người nhiều mỡ bị “lừa” nhiều hơn: khi thuật toán phớt lờ cơ thể thật
Phần đáng báo động nhất: smartwatch đốt calo không chính xác hơn ở những người có tỷ lệ mỡ cơ thể cao. Nghiên cứu cho thấy sai số tăng lên khi lượng mỡ cơ thể của người tham gia cao hơn. Nói nôm na, càng thừa mỡ, đồng hồ càng phóng đại calo bạn đốt. Các tác giả cho rằng thuật toán có thể được xây dựng dựa trên mức mỡ thấp, nên khi áp dụng cho cơ thể nhiều mỡ, mô hình tính toán bắt đầu “vỡ trận”.
Đây là sự bất công ở mức hệ thống: nhóm cần dữ liệu chuẩn nhất – người thừa cân, cố gắng tạo thâm hụt năng lượng – lại bị phục vụ dữ liệu sai nhiều nhất. Khi đồng hồ báo bạn đã đốt nhiều calo hơn thực tế, bạn dễ tin rằng mình đang trong trạng thái thâm hụt, trong khi thực ra không phải như vậy. Điều này không còn là lỗi nhỏ, mà là một dạng thông tin sai lệch có thể phá hỏng cả chiến lược giảm cân.
Khi lỗi calo cộng dồn với giấc ngủ, bước chân và stress bị đo sai
Calo không phải là mảnh ghép duy nhất bị vênh. Nhiều người tin rằng smartwatch của họ có thể theo dõi giấc ngủ, bước chân và mức độ stress một cách chuẩn xác. Nhưng cùng chiếc đồng hồ đó, chỉ cần vung tay với biên độ lớn, bạn đã có thêm cả “ngàn bước” ảo trong ngày. Khi lỗi theo dõi năng lượng cộng dồn với sai số đếm bước, mọi tính toán về tổng mức vận động và tiêu hao trong ngày càng trở nên mơ hồ.
Không dừng ở đó, các chỉ số stress, mệt mỏi cũng từng được chứng minh là không chính xác. Nghĩa là độ chính xác cảm biến đồng hồ đang bị thổi phồng: từ giấc ngủ đến căng thẳng đều chỉ mang tính gợi ý, nhưng lại được giao diện bóng bẩy biến thành “sự thật” thị giác. Một trích dẫn đáng ghi nhớ: “Các chỉ số stress và mệt mỏi trên smartwatch không phải là chẩn đoán y khoa và đã được chứng minh là không chính xác trong một số nghiên cứu lâm sàng”.
Samsung không cô đơn, Apple nhỉnh hơn, và bạn nên làm gì
Galaxy Watch không phải kẻ duy nhất bị gọi tên: lỗi theo dõi năng lượng dạng phóng đại calo được ghi nhận ở nhiều smartwatch thương mại khác. Trong cùng nghiên cứu, Apple Watch Series 8 cho kết quả dễ tin cậy hơn, còn Garmin Forerunner 955 và Galaxy Watch5 là những thiết bị có hiệu suất tệ nhất. Một số phép đo với Fitbit Sense 2 bị loại bỏ vì bất thường, như việc báo cả buổi luyện tập chỉ đốt đúng 1 calo.
Các nhà nghiên cứu dự định sẽ tiếp tục thử nghiệm với bài tập sức mạnh – loại vận động vốn còn khó ước tính calo hơn aerobic. Họ cũng thừa nhận mẫu nghiên cứu hiện tại tập trung vào nhóm người gốc Hispania và cần mở rộng ra quần thể đa dạng hơn. Còn với người dùng, cách khôn ngoan là xem số calo trên đồng hồ như ước tính và luôn làm tròn xuống, đồng thời không giảm ăn chỉ vì tin rằng đồng hồ đã báo tiêu hao quá cao.
