Quy định mới buộc lịch học phải tách bạch
Thông tư 85 là quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, trong đó phân định cách tổ chức, thu phí và xếp lịch của từng loại hoạt động. Đây không chỉ là việc đổi vài ô trong thời khóa biểu: trường phải làm rõ học sinh đang học nội dung nền tảng hay tự nguyện tham gia phần nâng cao. Trường Tiểu học Hà Huy Giáp ở phường An Phú Đông là một trong những trường đầu tiên thông báo điều chỉnh các môn liên kết để thực hiện quy định. Từ ngày 2-11, môn theo nhu cầu được xếp vào cuối buổi hoặc trái buổi, không xen kẽ với môn chính khóa; học sinh không đăng ký được về sớm.
Sự tách bạch này có lý: hoạt động giáo dục tăng cường không được thu tiền, còn hoạt động theo nhu cầu chỉ được tổ chức trên cơ sở phụ huynh và học sinh tự nguyện đăng ký, đồng thời có thể thu kinh phí và không được xếp xen kẽ với giờ chính khóa. Nhưng để áp dụng đúng, mỗi trường phải rà soát chương trình liên kết, xác định đâu là nền tảng miễn phí, đâu là nội dung nâng cao tự chọn. Nếu ranh giới đó chưa rõ, việc chuyển lịch dễ kéo theo câu hỏi về quyền lựa chọn, khoản thu và cách bảo đảm học sinh không đăng ký vẫn được học đầy đủ chương trình.
Một lịch mới, nhiều tác động đến giờ đón con
Từ ngày 2-11, Trường THCS Chánh Hưng chuyển sang lịch buổi sáng 4 tiết, buổi chiều 2 tiết; học sinh không đăng ký hoạt động ngoài giờ chính khóa tan học lúc 15 giờ. Trên giấy, đây là cách tách hoạt động tự chọn khỏi giờ học bắt buộc. Trong sinh hoạt gia đình, thay đổi ấy lại có thể khiến phụ huynh khó xoay xở: một phụ huynh khối 9 cho biết nhiều gia đình không thể đón con lúc 15 giờ.
Giáo viên chủ nhiệm dự kiến lập danh sách học sinh cần ở lại tự học đến 16 giờ 15 phút, giờ tan học theo lịch cũ, để ban giám hiệu xem xét phương án hỗ trợ. Đây là cách xử lý tình thế đáng ghi nhận, nhưng cũng cho thấy đổi thời khóa biểu không thể chỉ dừng ở việc xếp lại tiết học. Nếu không có phương án trông chờ và tự học phù hợp, quyền không tham gia hoạt động theo nhu cầu có thể biến thành gánh nặng đưa đón cho gia đình. Hà Huy Giáp cũng thay đổi theo hướng học sinh không phải đến trường ngày thứ bảy, sau giai đoạn cơ sở vật chất chưa đủ đáp ứng việc học hai buổi mỗi ngày cho toàn trường.
Mỗi trường chọn một cách, hướng dẫn chung vẫn còn thiếu
Các trường học TP.HCM đang phản ứng khác nhau, phần nào phản ánh khoảng trống hướng dẫn khi quy định đi vào thực tế. Hà Huy Giáp điều chỉnh lịch từ ngày 2-11; THCS Chánh Hưng cũng bắt đầu lịch mới cùng ngày. Trong khi đó, Tiểu học Bạch Đằng thông báo giữ nguyên thời khóa biểu, gồm cả các môn liên kết, đến hết năm học 2026-2027. Tiểu học Chi Lăng cho biết Thông tư 85 có hiệu lực từ ngày 15-11 và dự kiến điều chỉnh, nếu cần, sau mốc này; trường đang chờ hướng dẫn cụ thể của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM để triển khai thống nhất.
Sự khác biệt không nhất thiết đồng nghĩa trường nào cũng làm sai: nhà trường phải cân bằng việc tuân thủ với sinh hoạt của học sinh và công việc của phụ huynh. Tuy nhiên, khi mỗi nơi xác định thời điểm và cách xử lý riêng, phụ huynh khó biết lịch nào ổn định, còn giáo viên và ban giám hiệu phải tự giải đáp những tình huống phát sinh. Sở cho biết sẽ ban hành văn bản hướng dẫn, trong đó yêu cầu rà soát chương trình liên kết và phân định nội dung nền tảng với phần nâng cao tự nguyện.
Không thu phí vẫn cần tính đến người dạy và người học
Vướng mắc không chỉ nằm ở khung giờ. Trong lúc chờ hướng dẫn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Trần Côn Phạm Thúy Hà cho biết trường vẫn duy trì các môn tăng cường để hạn chế xáo trộn việc học và đưa đón, nhưng tổ chức theo hình thức không thu phí. Cách làm này giữ nhịp học trước mắt, song đặt ra câu hỏi dài hạn về việc bố trí nhân lực và bảo đảm thu nhập phụ trội cho giáo viên. Nguồn thông tin cũng nêu nhu cầu có hướng dẫn về chi trả để giáo viên yên tâm giảng dạy mà không ảnh hưởng kinh phí dành cho hoạt động khác.
Vì thế, không nên xem Thông tư 85 như một cuộc cải tổ hoàn tất chỉ bằng cách dời môn tự chọn ra cuối buổi. Muốn quy định vận hành công bằng, cơ quan quản lý cần sớm làm rõ tiêu chí phân loại nội dung, cách tổ chức khi học sinh không đăng ký và phương án hỗ trợ các em phải ở lại trường. Trường có thể chủ động sắp xếp, nhưng không nên phải tự giải quyết những câu hỏi chung bằng các cách làm thiếu đồng nhất. Thời khóa biểu mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi vừa đúng quy định, vừa khả thi với gia đình và giáo viên.
