Nâng chuẩn là điều kiện để giữ đơn hàng
Xuất khẩu gỗ Việt là hoạt động đưa gỗ và sản phẩm gỗ sản xuất trong nước ra thị trường quốc tế, nơi năng lực cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào cả chất lượng, nguồn nguyên liệu minh bạch và khả năng đáp ứng nhu cầu riêng của người mua. Đây không còn là cuộc đua chỉ bằng giá hay năng lực gia công.
Trước mùa xuất khẩu 2027, doanh nghiệp gỗ và nội thất phải điều chỉnh đồng thời chuỗi cung ứng, danh mục sản phẩm và cách tiếp cận khách hàng. Những đòi hỏi này phản ánh thay đổi rộng hơn của thị trường: nhà mua hàng ở EU và Hoa Kỳ chú ý hơn đến nguồn gốc nguyên liệu, chất lượng và khả năng thích ứng, trong khi bối cảnh kinh tế, chính trị và tiêu dùng toàn cầu tiếp tục biến động. Vì vậy, nâng chuẩn không nên được xem là việc làm riêng để vượt một đợt kiểm tra. Đó là khoản đầu tư vào khả năng giữ khách hàng và giảm rủi ro mất cơ hội bán hàng.
Áp lực và thời hạn EUDR là trọng tâm của hội thảo chuyên đề về ngành gỗ, nội thất và sự chuẩn bị cho năm 2027, tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh ngày 12/11.

EUDR đòi hỏi bằng chứng xuyên suốt chuỗi cung ứng
Với EUDR ngành gỗ, yêu cầu cốt lõi không dừng ở việc trình ra một chứng nhận. Hàng hóa phải chứng minh không gây mất rừng sau ngày 31/12/2020, được sản xuất hợp pháp và có dữ liệu phục vụ truy xuất, thẩm định chuỗi cung ứng. Nghĩa vụ áp dụng từ ngày 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa, rồi từ ngày 30/6/2027 với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Đó là lý do doanh nghiệp nên xây dựng truy xuất nguồn gốc gỗ trước khi chốt nguồn vật liệu và bắt đầu sản xuất. Theo Reine Karlsson, chứng nhận đơn lẻ không thay thế được chuỗi bằng chứng nối sản phẩm hoàn thiện với lô sản xuất, vật liệu và dữ liệu lô đất. Lập bản đồ nguồn nguyên liệu, thu thập tọa độ và liên kết hồ sơ ngay từ đầu giúp phát hiện thiếu hụt dữ liệu trước khi chúng trở thành trở ngại cho lô hàng.
Cách làm này cũng tạo lợi thế thương mại: khi chất lượng và giá giữa các nhà cung cấp tương đương, khả năng giải trình đáng tin cậy giúp người mua giảm công sức kiểm tra và giúp doanh nghiệp Việt có vị thế tốt hơn khi chào hàng. Tuân thủ vì thế nên được xem là năng lực vận hành có thể lặp lại, không phải một bộ hồ sơ làm riêng cho từng lần đánh giá.

Sản phẩm và kết nối người mua phải đi cùng nhau
Minh bạch nguyên liệu là điều kiện cần, nhưng không thể thay thế sản phẩm phù hợp thị hiếu. Tại Mỹ, nhà phân phối đang quản lý tồn kho chặt hơn và ưu tiên nhà cung cấp linh hoạt về số lượng, tiến độ giao hàng, đồng thời có khả năng hỗ trợ phân phối nội địa. Nhu cầu cũng dịch chuyển sang nội thất bọc đệm, sản phẩm có cơ cấu chuyển động và thiết kế tích hợp tiện ích hoặc chăm sóc sức khỏe.
Doanh nghiệp nội thất cần cập nhật thiết kế, điều chỉnh danh mục theo từng nhóm khách hàng và giảm lệ thuộc vào những dòng sản phẩm truyền thống. Chỉ mở rộng công suất gia công mà không đổi mới hàng hóa sẽ khiến doanh nghiệp khó tạo khác biệt khi người mua có nhiều lựa chọn.
Kết nối trực tiếp cũng cần được coi là một phần của chiến lược bán hàng. HawaExpo Preshow tạo cơ hội để khoảng 100 doanh nghiệp Việt Nam gặp gỡ B2B với 30 văn phòng đại diện mua hàng quốc tế. HawaExpo 2027 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/3/2027 tại TP. Hồ Chí Minh, với hơn 500 nhà triển lãm, 2.700 gian hàng và 20.000 nhà mua hàng từ 100 quốc gia, vùng lãnh thổ. Đây là cơ hội đáng kể, nhưng chỉ có giá trị khi doanh nghiệp đến với sản phẩm phù hợp và dữ liệu nguồn cung đủ rõ để người mua thẩm định.
Chuẩn bị sớm tốt hơn chạy theo thời hạn
Lộ trình hành động nên bắt đầu từ việc rà soát nhà cung cấp và dữ liệu nguồn gỗ, sau đó kết nối thông tin với từng lô sản xuất, rồi mới quyết định vật liệu và kế hoạch sản phẩm. Song song, doanh nghiệp cần xác định nhóm khách hàng mục tiêu, cập nhật yêu cầu giao hàng và chuẩn bị phương án tiếp cận người mua quốc tế. Làm tuần tự như vậy giúp xử lý khoảng trống khi còn có thể điều chỉnh, thay vì phát hiện vấn đề lúc đơn hàng đã cam kết.
Thị trường xuất khẩu đang buộc ngành gỗ chuyển từ lợi thế gia công sang năng lực tạo giá trị, giải trình nguồn cung và đáp ứng nhu cầu cụ thể. Kết luận thực tế là doanh nghiệp không nên chọn giữa tuân thủ và phát triển kinh doanh: hệ thống truy xuất đáng tin, sản phẩm được đổi mới và kết nối người mua có chuẩn bị phải cùng nằm trong một kế hoạch. Ai làm sớm sẽ có thêm cơ hội biến áp lực tiêu chuẩn thành lợi thế cạnh tranh.






