Thiếu chip RAM đến 2028: không còn là cảnh báo, mà là kịch bản cơ sở
Thiếu chip RAM 2028 là cụm từ mô tả tình trạng khan hiếm kéo dài của các chip nhớ DRAM và NAND, khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI và thiết bị điện tử tăng nhanh hơn đáng kể so với khả năng mở rộng sản xuất, khiến giá chip nhớ tăng và đẩy theo giá bán của mọi loại máy tính, điện thoại, TV cũng như linh kiện trên thị trường toàn cầu. Samsung – nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới – đã thẳng thắn cảnh báo rằng cơn khủng hoảng DRAM AI không chỉ chưa kết thúc, mà còn có thể tồi tệ hơn vào năm 2027 và kéo dài ít nhất đến năm 2028. Nói cách khác, người dùng không nên kỳ vọng "điểm đảo chiều" sớm; đây đã trở thành mặt bằng mới của thị trường bộ nhớ.
AI hút cạn nguồn RAM: vì sao trung tâm dữ liệu được ưu tiên hơn người dùng phổ thông?
Thủ phạm chính của cơn thiếu hụt không khó để gọi tên: trí tuệ nhân tạo. Các hệ thống AI ngày càng phức tạp đòi hỏi lượng bộ nhớ khổng lồ trong mỗi cụm máy chủ, buộc các trung tâm dữ liệu phải liên tục mở rộng dung lượng DRAM và NAND. Theo báo cáo, nhu cầu bộ nhớ phục vụ AI đang tăng nhanh đến mức nhiều phòng thí nghiệm AI hàng đầu phải chủ động chia sẻ dự báo trung và dài hạn cho Samsung để khóa nguồn cung trước. Khi 60–70% năng lực sản xuất chip nhớ được khóa bằng hợp đồng dài hạn với khách hàng AI, phần còn lại cho thị trường tiêu dùng chỉ còn là "phần dư". Đồng thời, dự báo đến năm 2030, nhu cầu DRAM và NAND giữ tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 19% khiến các hãng buộc phải ưu tiên những hợp đồng lớn, ổn định, thay vì bán lẻ cho các nhà sản xuất thiết bị phổ thông.
Samsung hưởng lợi, thiết bị lại đắt đỏ: người dùng phải gánh chi phí bộ nhớ
Nghịch lý lớn nhất của khủng hoảng DRAM AI là các nhà sản xuất chip nhớ lãi lớn, trong khi chính thiết bị của họ bị đội giá. Nhu cầu AI giúp mảng bán dẫn của Samsung đạt doanh thu kỷ lục trong quý II, nhưng giá chip nhớ tăng lại khiến chi phí sản xuất điện thoại Galaxy, TV, máy tính của hãng tăng mạnh. Khi linh kiện đắt lên, những bộ phận kinh doanh thiết bị bắt buộc phải chuyển một phần chi phí sang người mua bằng cách tăng giá bán một số dòng điện thoại và máy tính bảng. Các đối thủ cũng không ngoại lệ: Apple đã tăng giá MacBook, máy Mac và iPad, đồng thời thừa nhận tốc độ tăng trưởng doanh thu có thể giảm về mức 9–11% trong các quý tới. Đáng lo hơn, hãng sản xuất card đồ họa dự kiến tăng giá thêm 20–30%, kéo giá PC, laptop chơi game và console lên cao. Người dùng cuối trở thành điểm dừng cuối cùng của chuỗi tăng giá.
SK Hynix bơm vốn mở rộng sản xuất chip nhớ: cứu cánh hay đến quá muộn?
Trong bối cảnh thiếu chip RAM 2028 đã thành kịch bản được thừa nhận rộng rãi, SK Hynix xuất hiện như một nỗ lực lớn nhằm giải tỏa nút thắt sản xuất chip nhớ. Hãng – một trong ba nhà sản xuất DRAM và NAND hàng đầu – công bố kế hoạch xây một nhà máy DRAM mới và một nhà máy NAND mới. Dù đây là bước đi quan trọng để củng cố năng lực sản xuất và trở thành đối tác cốt lõi trong hạ tầng AI toàn cầu, vấn đề là thời điểm: nhà máy NAND dự kiến chỉ bắt đầu hoạt động vào tháng 12 năm 2028, trong khi nhà máy DRAM phải tới tháng 6 năm 2029 mới đi vào vận hành. Nghĩa là trong toàn bộ giai đoạn căng thẳng trước mắt, từ nay đến khi thiếu chip RAM đạt đỉnh quanh 2027–2028, thị trường gần như phải chịu trận với lượng cung hiện có. Các khoản đầu tư này giống một cam kết dài hạn hơn là liều thuốc giảm đau tức thời.
Người dùng nên làm gì trước khi cơn khát RAM hạ nhiệt?
Từ góc nhìn người dùng, bức tranh không mấy dễ chịu: giá chip nhớ tăng khiến thiết bị công nghệ khó giảm giá, thậm chí còn tiếp tục leo thang, trong khi cấu hình cơ bản nhiều khả năng bị cắt giảm để giữ mức giá có thể chấp nhận. Các nhà sản xuất bộ nhớ đang dồn năng lực cho trung tâm dữ liệu AI hơn là thị trường tiêu dùng, buộc người dùng phổ thông phải mua thiết bị với giá cao hơn. Tình trạng thiếu hụt đã đủ nghiêm trọng để có thể ảnh hưởng tới việc ra mắt các model smartphone cao cấp mới. Trong vài quý tới, chuỗi cung ứng công nghệ chắc chắn chịu áp lực lớn: thiết bị mới ra mắt ít hơn, giá cao hơn, và việc săn cấu hình RAM lớn trở nên khó khăn. Lựa chọn hợp lý nhất hiện tại là lên kế hoạch nâng cấp sớm với những sản phẩm đủ dùng lâu, thay vì chờ một "cú hạ nhiệt" giá chưa hề có dấu hiệu xuất hiện.
