Dự án 452 MW được chấp thuận tại hồ Ea Súp Thượng
Điện mặt trời nổi là mô hình lắp các tấm pin trên phao đặt trên mặt nước, giúp khai thác diện tích hồ chứa để sản xuất điện thay vì bố trí toàn bộ hệ thống trên đất liền. Tại Đắk Lắk, UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư cho Nhà máy điện mặt trời trên hồ Ea Súp Thượng giai đoạn 1.
Nhà máy có công suất thiết kế 452 MW, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 9.149 tỷ đồng. Quy mô này khiến dự án trở thành một khoản đầu tư hạ tầng năng lượng đáng kể của địa phương; điểm đáng chú ý không chỉ là công suất, mà còn là lựa chọn đặt phần lớn hệ thống trên mặt hồ. Dự án điện mặt trời được triển khai tại địa bàn các xã Ea Súp và Ea Kiết, với mục tiêu sản xuất, truyền tải và phân phối điện.
Phần lớn diện tích là mặt nước, hệ thống gồm cả lưu trữ và đấu nối
Theo quy mô đề xuất, dự án sử dụng khoảng 527 ha, gồm khoảng 524 ha mặt nước hồ Ea Súp Thượng và khoảng 3 ha đất. Tỷ lệ này cho thấy mô hình điện mặt trời nổi là cấu phần cốt lõi, chứ không phải một hạng mục phụ bên cạnh nhà máy trên bờ. Cách bố trí ấy tận dụng mặt hồ cho pin, nhưng hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và khả năng đưa điện lên lưới.
Các hạng mục chính gồm tấm pin và bộ chuyển đổi điện lắp trên phao, hệ thống cáp trung thế 35 kV, trạm nâng áp và trạm biến áp 35/220 kV. Dự án còn có trung tâm quản lý, vận hành, hệ thống pin lưu trữ năng lượng và đường dây 220 kV để đấu nối. Việc đưa lưu trữ vào thiết kế là điểm đáng lưu ý, song thông tin được công bố chưa nêu công suất lưu trữ.
Liên danh bốn doanh nghiệp, tiến độ gắn với thủ tục đất đai
Dự án do liên danh Công ty Cổ phần Xây dựng công trình IPC, Công ty Cổ phần Xây dựng và Phát triển Hạ tầng Tây Nguyên, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng SD Việt Nam và Công ty Cổ phần Đầu tư Ea Súp thực hiện. Việc cùng chấp thuận chủ trương và nhà đầu tư giúp xác định rõ nhóm chịu trách nhiệm triển khai; tuy nhiên, tiến độ vẫn gắn với các quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất.
Theo kế hoạch, công trình dự kiến hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành trong vòng 18 tháng kể từ khi có quyết định đất đai liên quan, đồng thời phải khai thác không muộn hơn quý IV/2028. Đây là mốc cần theo dõi để đánh giá liệu quy mô đầu tư có chuyển thành nguồn điện đúng hạn hay không. Các nhà đầu tư cũng phải bảo đảm kết nối giao thông, hỗ trợ duy tu và khắc phục hư hỏng phát sinh, để việc đi lại của người dân và tổ chức trong khu vực không bị gián đoạn, mất an toàn.
Quy mô lớn đi cùng yêu cầu thực hiện có trách nhiệm
Chấp thuận đầu tư mới là bước mở đầu, không phải bằng chứng rằng nhà máy đã sẵn sàng phát điện. Với dự án đặt trên hồ chứa, khâu phối hợp về đất đai, xây dựng, môi trường, thủy lợi, đấu nối và vận hành sẽ quyết định tiến độ cũng như mức độ hài hòa với hoạt động tại địa phương. Vì vậy, mốc quý IV/2028 cần được nhìn như cam kết phải kiểm chứng qua các bước triển khai cụ thể.
Điểm mạnh của phương án là dành phần lớn diện tích đề xuất cho mặt nước, trong khi vẫn đầu tư hệ thống nâng áp, đường dây đấu nối và lưu trữ. Nhưng lợi ích của nguồn điện chỉ có ý nghĩa đầy đủ khi công trình kết nối được với lưới và không làm xáo trộn đời sống quanh hồ. Với Đắk Lắk, thước đo thành công không chỉ là 452 MW công suất thiết kế hay tổng vốn 9.149 tỷ đồng, mà còn là tiến độ, an toàn giao thông và trách nhiệm trong suốt quá trình xây dựng, vận hành.
