Đổi mới mở phải đưa tri thức ra thị trường
Đổi mới sáng tạo mở là cách doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, nhà đầu tư và cơ quan quản lý cùng chia sẻ nguồn lực để phát triển, thử nghiệm và đưa công nghệ vào ứng dụng. Ngày 26/10 tại Thiskyhall Sala, TP.HCM tổ chức Open Innovation Day 2026 với chủ đề “Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới”, quy tụ đại diện quản lý, tổ chức quốc tế, giới nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư. Đây là hướng đi đáng chú ý vì thành phố không thể nâng sức cạnh tranh toàn cầu chỉ bằng việc thu hút thêm dự án hay mở rộng hạ tầng. Giá trị nằm ở khả năng biến kết nối thành sản phẩm, khách hàng và năng suất. Open Innovation Day đặt trọng tâm vào liên kết nguồn lực trong nước và quốc tế, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Đó là thước đo thực chất hơn số lượng ý tưởng hay sự kiện.
TP.HCM hiện có hơn 40 trung tâm ươm tạo và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và nhà đầu tư. Nhưng mạng lưới chỉ có ý nghĩa khi giúp một giải pháp vượt khỏi phòng thí nghiệm, giải quyết vấn đề cụ thể và tìm được người sử dụng. Trong bối cảnh công nghệ đang đổi cách sản xuất và mô hình tăng trưởng, thành phố cần nâng năng lực nghiên cứu, ứng dụng, nhân lực và phối hợp giữa các chủ thể, thay vì trông chờ riêng vào quy mô đầu tư. Đổi mới sáng tạo TP.HCM vì vậy nên được đánh giá qua kết quả ứng dụng và thương mại hóa, không chỉ qua số chương trình hay đề tài được triển khai.
Vòng chung kết đưa startup đến gần khách hàng
Trong khuôn khổ sự kiện, vòng chung kết Next Wave of Startups Accelerator tạo cơ hội để startup tiếp cận nhà đầu tư và tìm đối tác phát triển thị trường. Năm đội vào chung kết—Flying Chalks, PixelML, Scabo (GraphicsMiner), EasyAI và RUSTECH (AeriTerrie)—mỗi đội có năm phút trình bày trước đại diện năm quỹ đầu tư. Cấu trúc này có ích không phải vì một buổi thuyết trình tự nó bảo đảm vốn, mà vì nó đặt năng lực công nghệ trước những người có thể đánh giá khả năng mở rộng và kết nối kinh doanh. Sau vòng thi, các startup bước vào thương mại hóa và gọi vốn sẽ tiếp tục làm việc với doanh nghiệp đối tác để thử nghiệm sản phẩm, tìm hợp đồng thương mại và tiếp cận nhà đầu tư.
Thông điệp dành cho startup TP.HCM rất rõ: công nghệ tốt chưa đủ nếu chưa tìm được khách hàng, tạo doanh thu và chứng minh mô hình có thể phát triển. Nhà sáng lập SmartSolar Kevin Junker cũng nhấn mạnh vốn chỉ tạo tăng trưởng khi được sử dụng đúng mục đích và gắn với khả năng tạo doanh thu; doanh nghiệp này chọn mô hình không yêu cầu khách hàng trả trước. Ví dụ ấy cho thấy đổi mới có thể tác động trực tiếp đến người dùng khi tháo gỡ rào cản tiếp cận dịch vụ. Trong bối cảnh nhà đầu tư chú trọng hiệu quả và tính bền vững, dữ liệu triển khai thực tế, kết quả thương mại hóa và kế hoạch dùng vốn sẽ là bằng chứng thuyết phục hơn lời hứa tăng trưởng. Kết quả ba đội dẫn đầu dự kiến được công bố trực tuyến ngày 28/10.
Công nghiệp thế hệ mới cần cả nền tảng lẫn thị trường
Thành phố đang hướng tới những lĩnh vực như hạ tầng trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, năng lượng xanh, kinh tế tầm thấp, công nghệ không người lái và hệ thống tự hành. Không gian phát triển mở rộng sau sáp nhập cũng tạo điều kiện kết nối nghiên cứu, sản xuất, dịch vụ, logistics và hạ tầng công nghiệp. Tuy nhiên, đất đai và hạ tầng mới chỉ là điều kiện ban đầu. Muốn hình thành chuỗi giá trị có sức cạnh tranh, TP.HCM cần cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, vốn đầu tư mạo hiểm và con đường để sản phẩm nghiên cứu tiếp cận nguồn lực, hoàn thiện công nghệ rồi tham gia thị trường. Vì vậy, thương mại hóa nghiên cứu không nên được xem là khâu cuối tùy chọn; cần tính đến khách hàng, thử nghiệm và đối tác công nghiệp ngay từ lúc định hình đề tài.
Tăng trưởng từ công nghệ cũng phải đem lại lợi ích vượt khỏi nhóm doanh nghiệp và nhà đầu tư. Nhà ở phù hợp, giao thông thuận tiện, y tế và giáo dục có chất lượng giúp duy trì lực lượng lao động, nâng năng suất và làm cho tăng trưởng bền vững hơn. Đây là phần thường bị lu mờ khi bàn về ngành mới, nhưng một hệ sinh thái công nghiệp không thể hoạt động tốt nếu người lao động khó tiếp cận các điều kiện sống thiết yếu. Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 tại TP.HCM, dự kiến quy tụ khoảng 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế. Song song, cơ quan trung ương đang hoàn thiện quy định về thử nghiệm công nghệ số và phối hợp với thành phố về công nghệ chiến lược. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc các kết nối ấy có tạo ra sản phẩm hữu ích, doanh nghiệp cạnh tranh và cơ hội rộng hơn cho cư dân hay không.
TP.HCM đang chọn đúng bài toán: kết nối startup với vốn, doanh nghiệp và năng lực nghiên cứu để mở đường cho các ngành công nghiệp thế hệ mới. Nhưng thành công không nằm ở số cuộc gặp hay danh mục công nghệ được công bố; nó nằm ở sản phẩm được thử nghiệm, nghiên cứu được thương mại hóa và năng suất được cải thiện. Nếu thành phố duy trì được những liên kết đó đồng thời bảo đảm người lao động và cư dân cùng hưởng lợi, đổi mới sáng tạo mới trở thành động lực tăng trưởng bền vững và giúp TP.HCM nâng vị thế trong mạng lưới kinh tế toàn cầu.
