Mốc dự kiến không đồng nghĩa mọi trường cùng đổi
Quy chế trường chuyên là bộ quy định về tổ chức, hoạt động, tuyển sinh và dạy học tại các trường THPT chuyên; dự thảo mới đề xuất đổi cách tuyển sinh và tổ chức lớp, nhưng chưa phải quy định đã có hiệu lực. Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo thông tư để lấy ý kiến, khiến phụ huynh chú ý đến mốc áp dụng được nêu trong văn bản. Theo dự thảo, các quy định mới có thể bắt đầu từ năm học 2027-2028; trường chưa đủ điều kiện có thể chuyển sang năm học 2028-2029. Điểm cần nhấn mạnh là đây không phải lịch đổi đồng loạt. Lãnh đạo Vụ Giáo dục phổ thông cho biết ngay cả khi thông tư được ban hành, từng trường vẫn cần căn cứ điều kiện thực tế để xác định thời điểm triển khai. Vì vậy, mốc 2027-2028 nên được hiểu là thời điểm sớm nhất dự kiến cho một số trường, không phải lời khẳng định rằng mọi kỳ thi vào lớp 10 chuyên từ năm đó sẽ theo cách mới.

Điều gì quyết định lộ trình của từng trường?
Lý do có hai mốc là các trường không có cùng mức độ sẵn sàng. Dự thảo gắn việc áp dụng với năng lực đội ngũ, chương trình, kế hoạch giáo dục, cơ sở vật chất và phương án tuyển sinh; trường đáp ứng đủ điều kiện có thể triển khai từ năm học 2027-2028, còn trường chưa đáp ứng có thể bắt đầu từ năm học 2028-2029. Với trường chuyên thuộc tỉnh, Sở GD&ĐT quyết định thời điểm áp dụng; với trường trực thuộc cơ sở giáo dục đại học, đơn vị quản lý đó quyết định. Thời điểm phải được công khai cùng kế hoạch tuyển sinh lớp 10 và báo cáo Bộ. Cách làm theo lộ trình hợp lý hơn một thay đổi áp đặt đồng thời: trường cần thời gian chuẩn bị nhân lực và tổ chức dạy học, còn gia đình cần thông tin cụ thể để lên kế hoạch. Nhưng vì dự thảo vẫn đang được lấy ý kiến, các mốc này chưa phải quyết định cuối cùng.
Học sinh lớp 9 có phải đổi cách ôn thi ngay?
Nỗi lo dễ hiểu nhất thuộc về học sinh lớp 9: nếu cách thi mới áp dụng ngay trong kỳ tuyển sinh kế tiếp, các em có thể không còn nhiều thời gian để hiểu cấu trúc đề và điều chỉnh việc ôn tập. Dự thảo đề xuất tuyển sinh theo ba khối chuyên — Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ — thay cho cách tổ chức chủ yếu theo từng môn chuyên riêng biệt. Chẳng hạn, thí sinh khối Khoa học tự nhiên dự kiến thi Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đọc hiểu Khoa học tự nhiên; khối Khoa học xã hội thi Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đọc hiểu tương ứng; khối Ngoại ngữ thi Toán, Ngữ văn và môn Ngoại ngữ đăng ký. Tuy vậy, Bộ khẳng định thông tư được ban hành không có nghĩa mọi trường đổi ngay trong kỳ thi vào lớp 10 năm học 2027-2028. Học sinh đã trúng tuyển trước khi quy định mới được áp dụng tiếp tục học theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển sinh đến hết cấp học.

Theo dõi kế hoạch chính thức trước khi đổi chiến lược
Trong thời gian một trường chưa áp dụng quy định mới, trường tiếp tục tuyển sinh và dạy học theo quy chế ban hành kèm Thông tư 05/2023/TT-BGDĐT. Điều này giúp gia đình tránh suy diễn rằng mọi học sinh dự thi trong năm học 2027-2028 đều phải chuẩn bị theo cấu trúc mới. Dự thảo chưa được thông qua, thời điểm ban hành thông tư cũng chưa xác định; bởi vậy, thay đổi kế hoạch ôn thi chỉ dựa trên mốc dự kiến có thể khiến học sinh phân tán sức lực. Phụ huynh nên theo dõi thông tư chính thức và kế hoạch tuyển sinh do Sở GD&ĐT hoặc từng trường công bố, rồi mới xác định phương thức thi áp dụng cho năm dự thi của con. Kết luận thực tế lúc này không phải bỏ qua khả năng đổi mới, mà là chuẩn bị nền tảng học tập vững chắc và chờ thông báo cụ thể của trường. Lộ trình phân kỳ cho thấy năm học 2027-2028 là mốc có thể bắt đầu, không phải cam kết áp dụng đồng loạt.






