Từ cây đàn piano đến sứ mệnh gìn giữ di sản nhạc sĩ Phú Quang
Nghệ sĩ piano Nguyễn Trinh Hương là con gái trưởng của cố nhạc sĩ Phú Quang, đồng thời là Tiến sĩ, giảng viên piano tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, người kết hợp sự nghiệp biểu diễn và giảng dạy với trách nhiệm kế thừa, quản lý và lan tỏa di sản âm nhạc gia đình trong đời sống âm nhạc Việt Nam hiện nay. Điều cần khẳng định ngay: câu chuyện Nguyễn Trinh Hương piano không chỉ là hành trình của một nghệ sĩ piano Việt Nam theo đuổi âm nhạc cổ điển, mà là lựa chọn sống cả đời với di sản nhạc sĩ Phú Quang. Năm năm sau ngày cha rời cõi tạm, âm nhạc của ông vẫn vang lên trong những đêm nhạc, và đằng sau là một người con gái chủ động đứng mũi chịu sào. Thay vì coi di sản âm nhạc gia đình là vinh dự trừu tượng, chị coi đó là công việc cụ thể, nhiều áp lực, nhưng đáng làm đến cùng.
Bàn tay mẹ, bóng hình cha và con đường âm nhạc hàn lâm
Điều thú vị là người đưa Nguyễn Trinh Hương đến với cây đàn piano không phải chính nhạc sĩ Phú Quang, mà là mẹ chị – một diễn viên múa ballet từng gắn bó với Nhà hát Giao hưởng Hợp xướng Nhạc vũ kịch Việt Nam. Mẹ yêu piano nhưng thiếu điều kiện học, nên chuyển ước mơ cho con, kiên trì theo sát từng bước cho tới hôm nay. Năng khiếu thì rõ ràng là được thừa hưởng từ cha; nhưng phương pháp, kỷ luật và đường đi lại mang đậm dấu ấn người mẹ nghệ sĩ. Năm 14 tuổi, chị sang Nga học piano trong môi trường đào tạo âm nhạc hàn lâm, lần lượt qua trung cấp, đại học rồi sau đại học chuyên ngành biểu diễn. Những năm tháng ấy không chỉ giúp chị xây nền tảng kỹ thuật vững vàng và tư duy âm nhạc sâu, mà còn đặt chị vào dòng chảy bảo tồn âm nhạc cổ điển một cách bài bản. Chính nội lực hàn lâm này là tường thành bảo vệ di sản gia đình khỏi sự dễ dãi, nửa vời.
Ba chị em và trọng trách pháp lý đối với di sản âm nhạc gia đình
Năm năm kể từ ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, hành trình bảo tồn di sản không còn là lời dặn dò miệng, mà trở thành trách nhiệm pháp lý. Khoảng hai tháng trước, ba chị em mới được pháp luật công nhận di chúc và trao toàn quyền quản lý, định đoạt, điều hành di sản âm nhạc của ông. Từ khoảnh khắc đó, mỗi quyết định nghệ thuật gắn với di sản nhạc sĩ Phú Quang đều là một lựa chọn mang tính thế hệ. Chương trình “Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm được các con xem như cột mốc đầu tiên sau khi nhận trọng trách này. Hàng năm, ba chị em duy trì Đêm nhạc Phú Quang như một lời tri ân khán giả và lời hứa với cha. Đáng nói là họ không phải những nhà tổ chức chuyên nghiệp nên khá vất vả trong việc lo tài chính và vận hành công việc. Chính sự không chuyên nghiệp ấy lại khiến câu chuyện thuyết phục hơn: đây là nỗ lực của gia đình, không phải dự án giải trí vô cảm.
Người nghệ sĩ piano Việt Nam trên sân khấu, giảng đường và trách nhiệm xã hội
Trong đời sống âm nhạc, Nguyễn Trinh Hương không trốn mình sau cái bóng của cha. Chị là nghệ sĩ piano Việt Nam hoạt động sôi nổi, vừa giảng dạy vừa tham gia các chương trình hòa nhạc, độc tấu và hòa tấu thính phòng trong nước và quốc tế. Nền tảng cổ điển Nga giúp chị trình diễn thuyết phục ở mảng thính phòng, còn môi trường Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cho chị cơ hội truyền nghề cho thế hệ sau. Vì thế, việc bảo tồn âm nhạc cổ điển và di sản nhạc sĩ Phú Quang không dừng ở khâu quản lý bản quyền tác phẩm. Nó được chị lồng vào hoạt động đào tạo, vào cách chị hướng học trò đến sự chỉn chu, nghiêm túc với bản nhạc – dù là Beethoven hay một ca khúc của cha. Như chị từng chia sẻ, thông điệp gửi tới khán giả là: tình yêu dành cho cha, cho âm nhạc của cha vẫn còn đó và sẽ tiếp tục được gìn giữ bằng những việc làm cụ thể.
Tình yêu, giới hạn con người và bản sonata mang tên trách nhiệm
Tiếp nhận một di sản đồ sộ khiến nhiều người choáng ngợp, nhưng với Nguyễn Trinh Hương, cảm xúc mạnh nhất là tự hào và lo làm sao để xứng đáng với cha. Chị thẳng thắn thừa nhận: không phải ai cũng yêu nhạc Phú Quang vô điều kiện như các con, và sức người thì có giới hạn. Đó là cái nhìn tỉnh táo, giúp chị tránh rơi vào cực đoan hoặc ảo tưởng khi bảo tồn di sản. Ở một nghĩa nào đó, cuộc đời chị giống một bản sonata: chương đầu là tuổi thơ xa cha nhưng gần âm nhạc; chương giữa là hành trình tu nghiệp, biểu diễn và giảng dạy; chương cuối là thời kỳ gánh trách nhiệm gia đình và xã hội. Nếu di sản âm nhạc gia đình tồn tại bền lâu, đó sẽ là vì những người như chị hiểu rằng tình yêu không đủ, phải có tổ chức và kiên trì. Và chính ở điểm này, Nguyễn Trinh Hương trở thành hình mẫu cho mọi nghệ sĩ đang muốn bảo tồn di sản, chứ không chỉ kể lại nó như hoài niệm.
