Một đêm duy nhất để làm sống lại ký ức Phú Quang
Đêm nhạc tưởng niệm nhạc sĩ Phú Quang là chương trình hòa nhạc và kể chuyện diễn ra duy nhất một đêm tại Nhà hát Hồ Gươm, đúng dịp kỷ niệm 5 năm ngày ông qua đời, quy tụ gia đình, học trò và những nghệ sĩ từng gắn bó với âm nhạc của ông, nhằm tôn vinh di sản âm nhạc Việt gắn với ký ức Hà Nội. Điểm quan trọng của đêm nhạc “Phú Quang – Còn mãi một tình yêu” không nằm ở quy mô, mà ở thái độ: những người ở lại quyết định không để ký ức hóa thành bảo tàng, mà phải tiếp tục vang lên trên sân khấu sống. Chọn tổ chức đúng ngày 12/10, một đêm duy nhất, trước sinh nhật cố nhạc sĩ một ngày, ê-kíp gửi đi thông điệp rõ ràng: tưởng nhớ, với âm nhạc, nghĩa là tiếp tục biểu diễn. Đó là một cách phản biện âm thầm trước thói quen tưởng niệm bằng tượng đài và bài viết – ở đây, mọi hoài niệm đều được trả về tiếng đàn, giọng hát và những câu chuyện cá nhân.
Gia đình và học trò: khi di sản trở thành trách nhiệm sống
Nhìn vào danh sách những người đứng sau sân khấu, có thể thấy rõ đêm nhạc này được thiết kế như một nghi lễ trao lại trách nhiệm với di sản âm nhạc Việt cho thế hệ kế tiếp. Ba người con của nhạc sĩ Phú Quang – Nguyễn Trinh Hương (chỉ đạo nghệ thuật), Nguyễn Giáng Hương (biên tập) và Nguyễn Phú Vương (thiết kế hình ảnh) – mỗi người một vị trí, nhưng cùng nhận lấy nhiệm vụ: tiếp nhận di sản của cha và tìm cách để những giá trị ấy tiếp tục đến với công chúng hôm nay. Đây là một câu chuyện gia đình, nhưng đồng thời là một mẫu hình cho việc bảo tồn di sản trong âm nhạc: không giao phó cho cơ quan nào khác, mà tự coi đó là việc nhà. Ở bên họ là nhạc sĩ Trần Việt Anh – người gắn bó với Phú Quang từ năm 16 tuổi – trở lại trong vai trò Giám đốc âm nhạc và phụ trách phối khí, đưa những ca khúc quen thuộc đến gần hơn với hơi thở hiện tại nhưng vẫn giữ sự tinh tế vốn có trong âm nhạc Phú Quang. Chính lựa chọn này thể hiện thái độ không hoài cổ một cách mòn cũ: di sản chỉ sống khi được làm mới một cách có hiểu biết.
NSND Lê Khanh: chiếc cầu nối từ điện ảnh đến ký ức Hà Nội
Nếu phải chọn một gương mặt đại diện cho việc nối dài tầm nhìn nghệ thuật của nhạc sĩ Phú Quang qua nhiều thế hệ, thì đó là NSND Lê Khanh. Mối duyên giữa nữ diễn viên và cố nhạc sĩ bắt đầu từ bộ phim “Có một tình yêu như thế”, nơi Phú Quang đảm nhiệm phần âm nhạc, và hình ảnh của Lê Khanh đã trở thành một trong những nguồn cảm hứng để ông viết ca khúc “Điều giản dị”. Từ điện ảnh, họ bước sang âm nhạc và trở thành những người bạn thân trong đời sống nghệ thuật. Điều đáng nói là Lê Khanh hiếm khi hát nhạc Phú Quang, nhưng lại chính là người kết nối câu chuyện phía sau mỗi ca khúc với khán giả qua vai trò dẫn chương trình trong nhiều năm. Đối với Phú Quang, người dẫn không chỉ giới thiệu bài hát mà phải hiểu âm nhạc, hiểu câu chuyện và truyền tải được cảm xúc. Một diễn viên có căn cốt Hà Nội như Lê Khanh vì thế trở thành cầu nối lý tưởng: từ những con phố, mùa thu, cơn mưa và những cuộc tình của thành phố trong âm nhạc Phú Quang đến ký ức của khán giả.
Từ sân khấu giao hưởng cổ điển đến không gian âm nhạc đại chúng
Điểm đáng chú ý của đêm nhạc tưởng niệm này là cách nó dùng ngôn ngữ giao hưởng cổ điển để làm sống lại những ca khúc vốn quen thuộc với công chúng đại chúng. Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, nhạc trưởng Trần Nhật Minh, nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn cùng ban nhạc Black Rose được mời tham gia, tạo nên một cấu trúc âm thanh đa tầng cho âm nhạc Phú Quang. Khi các diva Hồng Nhung, Thanh Lam cùng những giọng ca như Bảo Yến, NSND Tấn Minh, Thùy Dung, Trọng Tấn xuất hiện trên nền giao hưởng, những ca khúc từng gắn với ký ức của nhiều thế hệ bỗng được đặt vào ngữ cảnh mới: vừa trang trọng, vừa gần gũi. Đây không chỉ là lựa chọn nghệ thuật, mà là cách khẳng định rằng di sản Phú Quang có vị trí trong không gian giao hưởng cổ điển, chứ không chỉ dừng lại ở sân khấu nhạc nhẹ. Việc phối khí lại các bài hát, vẫn giữ sự tinh tế vốn có nhưng làm chúng gần hơn với thẩm mỹ hôm nay, là lời tuyên bố ngầm: âm nhạc tưởng niệm không nên là bản sao nguyên xi của quá khứ, mà là đối thoại giữa quá khứ và hiện tại.
Khi di sản âm nhạc Việt được trao lại bằng hành động, không bằng khẩu hiệu
Năm 2026 là dấu mốc khi gia đình tiếp nhận toàn bộ di sản âm nhạc Phú Quang. Việc chọn đêm nhạc tưởng niệm như một bước khởi đầu cho hành trình ấy mang ý nghĩa vượt khỏi phạm vi riêng tư: nó cho thấy cách một gia đình nghệ sĩ biến “di sản” từ khái niệm trừu tượng thành kế hoạch hành động. Với các con của ông, đây không đơn giản là sự chuyển giao pháp lý, mà là trách nhiệm gìn giữ tinh thần âm nhạc mà cha để lại. Trong bức tranh rộng hơn của di sản âm nhạc Việt, câu chuyện Phú Quang – với gia đình, học trò, đồng nghiệp cùng đứng chung sân khấu – là một mô hình đáng suy ngẫm. Thay vì phó thác ký ức cho băng đĩa và tư liệu, họ chọn cách kể lại bằng đêm nhạc sống, bằng người dẫn hiểu rõ từng giai điệu như NSND Lê Khanh, bằng những phối khí mới trên nền giao hưởng cổ điển. Nếu chúng ta muốn âm nhạc của những thế hệ trước tiếp tục tồn tại, có lẽ không gì thuyết phục hơn việc để nó vang lên, một lần nữa, trong đời sống hôm nay.
