Mô hình ảo AI: đối thủ mới trong cuộc chơi cũ
Mô hình ảo AI trong ngành mẫu thời trang là những người mẫu số hóa được tạo ra bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo và đồ họa máy tính, sở hữu hình ảnh siêu thực, hoạt động liên tục trên nhiều nền tảng số, có thể tương tác với người dùng và đại diện thương hiệu như người thật nhưng không bị giới hạn bởi thời gian, địa điểm hay các ràng buộc quản lý nhân sự truyền thống. Sự trỗi dậy của những người mẫu số hóa này đang tái định hình cách thương hiệu tiếp cận khách hàng, đồng thời đặt lại câu hỏi về vai trò của người mẫu bằng xương bằng thịt trong kỷ nguyên ảnh hưởng kỹ thuật số. AI-generated virtual model influencers đang làm thay đổi bức tranh tương tác trực tuyến và cách thương hiệu xây dựng mối quan hệ với người tiêu dùng.
Bộ xếp hạng những mô hình ảo AI có ảnh hưởng nhất thế giới được thực hiện dựa trên dữ liệu theo dõi mạng xã hội, tỉ lệ tương tác và quy mô hợp tác thương hiệu, cho thấy đây không còn là trào lưu thử nghiệm mà đã trở thành một tầng quyền lực mới trong hệ sinh thái quảng cáo số. Lu do Magalu – biểu tượng ảo của một thương hiệu bán lẻ Brazil – hiện sở hữu 8,4 triệu người theo dõi trên Instagram, đứng đầu danh sách AI influencer toàn cầu và hoạt động như một gương mặt đại diện thương hiệu, một KOL và một nhân vật văn hóa cùng lúc. Khi một nhân vật được tạo từ pixel có thể tạo ảnh hưởng rộng như vậy, ngành người mẫu không thể giả vờ rằng cuộc cạnh tranh này chưa xảy ra.
The Face Việt Nam: sân chơi người mẫu chuyển thành đấu trường ảnh hưởng
Nếu muốn nhìn ngành mẫu đang thay đổi nhanh đến mức nào, hãy nhìn vào The Face Việt Nam. Tối 19-8, đơn vị nắm bản quyền và sản xuất chương trình đã chính thức ra mắt mùa giải The Face Vietnam 2026, đồng thời công bố top 37 thí sinh. Diễn biến quan trọng không nằm ở dàn gương mặt mà ở cách cuộc thi xác định thế nào là "người mẫu" thời nay: không chỉ đẹp, không chỉ biết tạo dáng, mà phải là người có khả năng sáng tạo nội dung, tự quay video, tự trải nghiệm nhãn hàng và biến trải nghiệm đó thành sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Nói cách khác, The Face đang chuyển trọng tâm từ sàn diễn sang ảnh hưởng kỹ thuật số, thẳng thắn thừa nhận rằng người mẫu quảng cáo giờ phải chơi trên cùng sân với KOL, TikToker và nhà sáng tạo nội dung.
Tổng đạo diễn chương trình khẳng định sự thay đổi tiêu chí xuất phát từ nhu cầu rất thực của thị trường quảng cáo, nơi khái niệm đại sứ thương hiệu đã rời bỏ tiêu chí "mặt đẹp, dáng chuẩn" để chuyển sang những người có tài năng, có tiếng nói và có cộng đồng đi theo. Cùng lúc, buổi họp báo còn công bố kế hoạch sản xuất The Face Asia sau khi mùa Việt Nam kết thúc, cho thấy xu hướng này không phải thay đổi cục bộ mà là bước chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh ngành mẫu ở quy mô khu vực. Khi cuộc thi người mẫu lớn nhất nhì trong nước đặt trọng tâm vào năng lực tạo nội dung và ảnh hưởng số, đó là lời cảnh báo rõ ràng cho bất kỳ người mẫu nào còn nghĩ nghề của mình chỉ dừng ở việc "lên hình cho đẹp".
Mô hình ảo AI: lợi thế chi phí, lợi thế 24/7 – và áp lực lên người thật
Sự hấp dẫn của mô hình ảo AI đối với thương hiệu nằm ở chỗ chúng giải quyết nhiều bài toán cùng lúc. Các người mẫu số hóa này có thể xuất hiện 24/7, được tùy biến tính cách và hình ảnh theo nhóm khách hàng mục tiêu, đồng thời sản xuất nội dung đồng loạt trên nhiều nền tảng mà không bị giới hạn bởi lịch trình, sức khỏe hay điều kiện địa lý. Công nghệ CGI và học máy giúp hình ảnh của họ đạt độ siêu thực, đủ để người xem quên đi ranh giới giữa thật và ảo, tạo ra trải nghiệm xuyên suốt từ feed thời trang đến chiến dịch quảng cáo quốc gia. Không ngạc nhiên khi ngày càng nhiều nhãn hàng dùng Model AI để chụp lookbook, xuất hiện trong livestream bán hàng liên tục nhằm tiết kiệm chi phí vận hành và sản xuất.
Nhưng câu chuyện không dừng ở hiệu quả kinh tế; nó là cuộc dịch chuyển quyền lực. Khi một mô hình ảo có thể "làm việc" không nghỉ, không đòi cát-xê, không vướng scandal đời tư, thương hiệu sẽ tự hỏi: tại sao phải phụ thuộc vào người thật? Những nhân vật như Lil Miquela, Noonoouri hay Aitana López được thiết kế với câu chuyện, gu thời trang và lập trường xã hội riêng, trở thành biểu tượng văn hóa chứ không chỉ là công cụ hiển thị sản phẩm. Điều này khiến mô hình ảo AI không chỉ "cướp job" mà còn cạnh tranh về độ sâu ảnh hưởng. Với mỗi chiến dịch được giao cho người mẫu số hóa, áp lực vô hình lại tăng thêm trên vai người mẫu truyền thống – những người từng tin rằng "cảm xúc con người" là thứ không thể thay thế.
Người mẫu truyền thống: phải biến thành nhà sáng tạo nội dung
Tin xấu cho người mẫu truyền thống là họ không còn cạnh tranh duy nhất với nhau. Chính tổng đạo diễn The Face thẳng thắn thừa nhận: thí sinh hiện nay không chỉ đấu với các KOL mà đối thủ lớn nhất là Model AI – người mẫu ảo. Khi nhãn hàng đã quen với việc có mô hình ảo AI luôn sẵn sàng cho buổi chụp hay livestream, người mẫu thật không thể sống mãi bằng gương mặt và dáng đứng. Họ buộc phải phát triển kỹ năng kể chuyện, hiểu nền tảng mạng xã hội, biết cách biến một buổi chụp thành chuỗi nội dung đủ sức lan tỏa. The Face đặt yêu cầu thí sinh phải tự quay video, tự trải nghiệm nhãn hàng và lan tỏa điều tích cực cho cộng đồng, đó không phải tiêu chí thi cử mà là mô tả nghề người mẫu quảng cáo trong thị trường mới.
Nhà thiết kế đảm nhận vai trò host chương trình đã nói thẳng: thời đại hiện nay yêu cầu người mẫu phải thay đổi tư duy, có cá tính, khả năng sáng tạo và liên tục cập nhật xu hướng nếu không muốn bị bỏ lại. Nói cách khác, người mẫu phải hành xử như một nhà sáng tạo nội dung: hiểu khán giả, hiểu thuật toán, biết xây dựng hình ảnh cá nhân có chiều sâu, có quan điểm để tạo sự khác biệt trước các nhân vật ảo vốn có thể được chỉnh sửa "perfect" trong vài cú click. Cuộc cạnh tranh ngành mẫu không còn là câu hỏi ai đẹp hơn trên khung hình, mà là ai tạo được nhiều ảnh hưởng kỹ thuật số hơn, ai có cộng đồng muốn nghe họ nói chuyện về thời trang, về đời sống, về giá trị mà thương hiệu muốn gắn vào sản phẩm.
Tương lai ngành mẫu: cộng sinh hay đối đầu giữa người thật và AI?
Điều đáng lo không phải việc mô hình ảo AI xuất hiện, mà là cách ngành mẫu đối xử với chúng: xem như công cụ hỗ trợ hay để chúng chiếm chỗ người thật. Các bảng xếp hạng AI influencer cho thấy ảnh hưởng của họ đã vượt khỏi phạm vi thẩm mỹ, can dự vào các cuộc trò chuyện về đa dạng, bền vững và đổi mới trong không gian số. Trong khi đó, các cuộc thi như The Face đang gấp rút định nghĩa lại chuẩn nghề để thí sinh có thể tồn tại trong bối cảnh mới. Nếu người mẫu thật chỉ chăm chăm bảo vệ "tính người" mà không chịu đầu tư cho năng lực sáng tạo và xây dựng ảnh hưởng kỹ thuật số, họ sẽ bị đẩy ra rìa ngay trên sân chơi do chính họ khai mở.
Tương lai hợp lý của ngành mẫu không phải là một bên thắng tuyệt đối. Thương hiệu sẽ vẫn cần những gương mặt thật để giữ cảm xúc, sự bất toàn, kết nối cơ thể – những thứ AI khó sao chép – đồng thời dùng người mẫu số hóa để thử nghiệm phong cách, mở rộng chiến dịch, tối ưu chi phí. Vấn đề là người mẫu có dám chủ động bước vào vùng giao thoa đó hay không. Họ có thể dùng AI để tăng năng suất sáng tạo, để dựng concept, để hiểu rõ hơn hành vi khán giả; đổi lại, họ mang đến trái tim và câu chuyện sống mà mô hình ảo không có. Cuộc cạnh tranh ngành mẫu vì thế nên được nhìn như một quá trình cộng sinh bắt buộc: ai biết phối hợp với AI sẽ tồn tại và phát triển, ai chọn phủ nhận nó sẽ biến mất khỏi bức tranh thời trang số hóa đang mở rộng từng ngày.
