Điểm cộng IELTS sắp chấm dứt, nhưng chứng chỉ vẫn có giá trị
Bỏ điểm cộng IELTS là việc các trường đại học không còn được cộng thêm điểm vào kết quả xét tuyển chỉ vì thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ, thành tích học sinh giỏi hoặc tiêu chí bổ sung khác. Đây là thay đổi trong cách tính lợi thế, không phải lệnh cấm IELTS trong tuyển sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thông tư sửa đổi quy chế ngày 13-11-2026; các điều khoản về tuyển sinh đại học có hiệu lực từ ngày 1-1-2027. Với thí sinh, điểm cần nhớ là lộ trình có một năm chuyển tiếp: trường đã áp dụng điểm cộng trước đây có thể tiếp tục trong năm 2027, nhưng phải dừng từ năm 2028. Vì vậy, chuẩn bị hồ sơ cho tuyển sinh đại học 2028 không nên dựa vào kỳ vọng rằng IELTS sẽ tự động làm tăng tổng điểm.
Trong năm 2027, trường đủ điều kiện tiếp tục chính sách cũ phải giới hạn tổng điểm cộng và điểm khuyến khích ở mức tối đa 0,5 điểm trên thang 30, đồng thời giải trình việc áp dụng. Mức trần này khiến lợi thế cộng điểm nhỏ hơn và minh bạch hơn, nhưng vẫn đòi hỏi thí sinh đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường. Trước đây, cùng một chứng chỉ có thể được các trường xử lý theo những cách khác nhau, tạo ra chênh lệch về lợi thế giữa thí sinh có năng lực tương tự. Siết điểm cộng xét tuyển vì thế là bước hợp lý để hạn chế chính sách riêng lẻ làm lệch mặt bằng cạnh tranh.

Đừng nhầm điểm cộng với quy đổi chứng chỉ
Điều quan trọng nhất với người có IELTS là phân biệt được hai cách chứng chỉ tham gia vào hồ sơ. Điểm cộng là khoản điểm được cộng thêm vào kết quả xét tuyển; cơ chế này dừng từ năm 2028. Còn quy đổi hoặc thay thế là dùng chứng chỉ để tính điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, nếu phương án công khai của trường cho phép. Chứng chỉ cũng có thể đáp ứng yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ. Nói cách khác, IELTS không mất tác dụng, nhưng không còn là phần thưởng tự động cộng vào tổng điểm.
Thí sinh nên kiểm tra trường có chấp nhận quy đổi hay không, mức quy đổi cụ thể ra sao và chứng chỉ có đáp ứng điều kiện về thời hạn, loại hình hay không. Không nên mặc định rằng mọi trường đều chuyển IELTS thành điểm môn Ngoại ngữ, hoặc việc được quy đổi đồng nghĩa với được cộng thêm điểm. Sự phân biệt này có thể quyết định cách xây dựng tổ hợp và lựa chọn nguyện vọng. Nếu chỉ nhìn dòng thông tin về chứng chỉ mà bỏ qua công thức tính điểm, thí sinh dễ đánh giá quá cao lợi thế của hồ sơ.

Ít phương thức hơn, trách nhiệm công khai lớn hơn
Thay đổi không dừng ở chứng chỉ ngoại ngữ. Mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa năm phương thức; ở cấp từng chương trình và hình thức đào tạo, giới hạn là tối đa ba phương thức trong năm 2027, rồi giảm còn hai từ năm 2028. Xét tuyển thẳng và xét tuyển theo chế độ cử tuyển không tính vào giới hạn này. Việc thu gọn có thể giúp thí sinh so sánh các lựa chọn rõ ràng hơn, thay vì phải giải mã quá nhiều con đường tuyển sinh riêng biệt. Nhưng số lượng ít hơn chỉ có ý nghĩa nếu tiêu chí và cách tính điểm được công bố dễ hiểu.
Quy định mới yêu cầu trường công khai tiêu chí đánh giá, trọng số từng hợp phần và cách tính điểm, đồng thời bảo đảm một thang điểm xét tuyển. Đây là yêu cầu đáng ủng hộ: một hệ thống có ít phương thức nhưng minh bạch sẽ công bằng hơn danh sách dài các lựa chọn khó đối chiếu. Thí sinh nên theo dõi đề án tuyển sinh của từng ngành, đối chiếu phương thức phù hợp với năng lực và xác định IELTS được dùng theo cách nào. Hồ sơ, chứng chỉ và kết quả đã có đầy đủ, hợp lệ trên hệ thống dữ liệu tuyển sinh cũng không phải nộp lại, trừ khi cần bổ sung hoặc xác minh.
Kết luận: chuẩn bị theo cách tính điểm, không theo kỳ vọng cộng điểm
Lộ trình mới tương đối rõ: năm 2027 là năm chuyển tiếp, trong đó trường từng sử dụng điểm cộng có thể tiếp tục nhưng tổng mức cộng không vượt 0,5/30; từ năm 2028, điểm cộng bị chấm dứt. Cùng lúc, mỗi chương trình bị giới hạn còn hai phương thức xét tuyển. Thí sinh vì thế nên chuyển trọng tâm từ việc săn lợi thế cộng điểm sang việc hiểu chính xác cách từng trường quy đổi chứng chỉ, tính điểm và lựa chọn phương thức. IELTS vẫn có thể hữu ích, nhưng chỉ khi được sử dụng đúng vai trò trong đề án tuyển sinh. Đây là điều chỉnh cần thiết để giảm chênh lệch giữa chính sách các trường; hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào mức độ công khai và nhất quán khi triển khai.






