Thay đổi điểm cộng và khoảng chuyển tiếp
Điểm cộng IELTS là phần điểm thưởng được một số trường đại học cộng vào tổng điểm xét tuyển của thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh; theo quy định mới, hình thức này sẽ không còn được phép từ năm 2028. Đây là thay đổi đáng kể với các gia đình đã tính chứng chỉ vào kế hoạch học tập và xét tuyển nhiều năm trước.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 95/2026/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 11/11/2026, sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học. Các trường từng áp dụng điểm cộng trong những phương thức tuyển sinh đến năm 2026 được tiếp tục thực hiện trong năm 2027; tổng điểm thưởng và khuyến khích năm này tối đa là 0,5/30, giảm từ mức 3/30 trước đó. Từ tuyển sinh năm 2028, trường không được cộng điểm IELTS hay các chứng chỉ thuộc nhóm quy định này.
Khoảng chuyển tiếp một năm có ý nghĩa, nhưng chưa thể thay thế một lộ trình tuyển sinh dễ dự đoán. Phụ huynh thường lên kế hoạch trước nhiều năm, nên việc biết rõ mốc áp dụng và cách chuyển đổi giữa các phương thức sẽ giúp học sinh tránh đầu tư theo một lợi thế sắp không còn.
Vì sao siết điểm cộng, và vì sao phụ huynh lo?
Lý do điều chỉnh không khó hiểu: cùng một chứng chỉ có thể tạo ra lợi thế rất khác nhau tùy trường, khiến cuộc đua tuyển sinh thiếu nhất quán. Dữ liệu năm 2026 ghi nhận hơn 37.300 thí sinh dùng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm, trong đó hơn 35.900 em dùng IELTS. IELTS 6.0 phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng mức này được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.
Những khác biệt ấy có thể làm nảy sinh cảm giác bất công giữa thí sinh có và không có điều kiện tiếp cận chứng chỉ. Vì thế, hạn chế cộng điểm là bước hợp lý để giảm sự chênh lệch do quy định riêng của từng trường. Tuy nhiên, tính hợp lý của mục tiêu không xóa đi tác động lên những gia đình đã xây dựng kế hoạch từ sớm.
Một phụ huynh có con học lớp 12 cho biết gia đình bắt đầu cho con học IELTS từ lớp 9, và đã nhìn trước ba đến bốn năm để tính chuyện vào đại học. Nỗi lo không chỉ nằm ở việc mất điểm lợi thế, mà còn ở nguy cơ học sinh thất vọng khi chứng chỉ đạt được không còn được tính như dự kiến.

IELTS vẫn có ích, nhưng cách sử dụng sẽ khác
Bỏ điểm cộng IELTS không đồng nghĩa chứng chỉ mất giá trị trong xét tuyển đại học. Tùy phương án của từng trường, IELTS vẫn có thể được quy đổi thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, kết hợp với điểm thi tốt nghiệp hoặc tiêu chí khác, hay được dùng làm điều kiện ngoại ngữ đầu vào ở một số chương trình.
Điểm khác biệt cần nhớ là quy đổi điểm và cộng điểm không phải một việc. Trước đây, có trường vừa quy đổi IELTS sang điểm môn tiếng Anh, vừa cộng thêm điểm thưởng; cách áp dụng không đồng đều khiến lợi thế giữa thí sinh càng khó so sánh. Quy định mới nhắm vào phần cộng điểm, còn việc chấp nhận chứng chỉ và cách quy đổi vẫn phụ thuộc vào phương án tuyển sinh cụ thể.
Vì vậy, học sinh không nên hiểu thông báo bỏ điểm cộng thành lý do ngừng học tiếng Anh. Năng lực ngoại ngữ vẫn cần cho các ngành, chương trình đào tạo bằng tiếng Anh và quá trình học đại học. Nhưng chạy theo điểm IELTS cao hơn khi chưa rõ ngành, trường và yêu cầu đầu vào có thể khiến thời gian học lệch khỏi mục tiêu thực tế.
Gia đình nên theo dõi gì để chuẩn bị?
Cách chuẩn bị thiết thực nhất là bắt đầu từ ngành học, rồi đối chiếu phương thức tuyển sinh và yêu cầu của từng trường. Gia đình cần theo dõi đề án tuyển sinh chính thức qua từng năm, đặc biệt là trường có quy đổi IELTS hay không, ngưỡng chứng chỉ áp dụng, cách tính điểm ngoại ngữ và việc chứng chỉ có phải điều kiện dự tuyển hay không.
Với học sinh dự kiến xét tuyển năm 2027, cần kiểm tra trường có thuộc diện tiếp tục dùng điểm cộng hay không, đồng thời nhớ mức cộng tối đa đã giảm còn 0,5/30. Học sinh không nhất thiết thi lại liên tục để đạt điểm cao hơn nếu mức hiện có đã đáp ứng yêu cầu của ngành và trường dự định đăng ký. Khi xem thông tin trên mạng xã hội, gia đình nên đối chiếu với quy chế và thông báo chính thức.
Lộ trình chuyển tiếp rõ ràng sẽ giúp học sinh điều chỉnh kế hoạch mà không phủ nhận giá trị của việc học ngoại ngữ. Điều cần thiết không phải duy trì một lợi thế tuyển sinh bằng mọi giá, mà là công bố sớm, nhất quán cách các trường thực hiện để gia đình có thể lựa chọn phù hợp.






