Lựa chọn quay về: khi nồi lẩu, tô mì quan trọng hơn hào quang
Hiện tượng nghệ sĩ bán lẩu, danh hài kinh doanh ăn uống và những quán mì Quảng 30 năm tồn tại giữa phố thị thể hiện một xu hướng sống lại đầy ý nghĩa: rời khỏi áp lực hào quang hay thương trường để tìm lại sự bình yên, cảm giác hữu ích và sợi dây kết nối cộng đồng thông qua những quán ăn nhỏ, nơi người bán không chỉ kiếm sống mà còn xây dựng di sản ẩm thực cho gia đình và khu xóm.
Điểm chung đáng chú ý là họ không xem hàng ăn như “kế sinh nhai bất đắc dĩ”, mà như một lựa chọn có chủ đích về lối sống. Một nam nghệ sĩ bỏ TP.HCM, về Tây Ninh mở quán lẩu trên đường Hùng Vương, sống trong căn nhà cấp bốn có sân vườn, chọn nhịp sống chậm với vợ con thay cho guồng quay đô thị. Một danh hài ở Mỹ tự bưng bê, cắt giảm chi phí để quán trụ được giữa thời buôn bán ế ẩm. Và ở một con hẻm bên đường ray TP.HCM, quán mì của một người phụ nữ xứ Quảng hơn 30 năm vẫn giữ nguyên vị gốc, trở thành “gia tài của ngoại” trong mắt con cháu. Những câu chuyện này cho thấy: thành công không chỉ được đo bằng ánh đèn sân khấu hay bảng hiệu công ty, mà bằng cảm giác mình đang sống đời sống phù hợp với bản thân.
Tiết Cương bỏ phố về Tây Ninh: nồi lẩu và giấc mơ bình yên
Trong làn sóng nghệ sĩ bán lẩu, Tiết Cương là ví dụ rõ nhất cho việc “chuyển kênh” từ danh tiếng sang đời sống thường ngày. Anh khai trương quán lẩu trên đường Hùng Vương, Tây Ninh và tự tay giới thiệu quán bằng giọng nói mộc mạc, hài hước quen thuộc với khán giả. Việc một gương mặt gắn với Gala cười, Gặp nhau cuối tuần nay đứng trong vai trò người chủ quán bình dân khiến nhiều người thích thú, nhưng đây không chỉ là cú rẽ nghề nghiệp, mà là cú rẽ về giá trị sống.
Theo thông tin, Tiết Cương không còn xem TP.HCM là nơi gắn bó lâu dài mà chuyển về Tây Ninh sinh sống cùng vợ con trong căn nhà cấp bốn, một phòng ngủ, sân vườn rộng, gần gũi thiên nhiên. Anh chia nhỏ thời gian: vừa đóng phim, quay nội dung, vừa kinh doanh và chăm sóc gia đình. Câu chuyện này cho thấy một lựa chọn rõ ràng: đổi một phần hào quang để lấy sự bình yên, chủ động và cảm giác “trở về”. Nồi lẩu ở Tây Ninh vì thế không chỉ là sản phẩm kinh doanh, mà là biểu tượng cho quyết định giảm tốc độ, sống chậm và sống gần với cộng đồng địa phương.
Hoài Tâm ở Mỹ: danh hài tự bưng bê và bài học sống thực tế
Bên kia nửa vòng trái đất, hình ảnh danh hài Hoài Tâm tất bật bưng bê món ăn trong nhà hàng của chính mình ở Mỹ cho thấy một lát cắt thẳng thắn về đời sống nghệ sĩ xa quê. Khi Thúy Nga đến thăm, cô ngạc nhiên vì thấy anh tự đứng ra phục vụ khách; Hoài Tâm giải thích nhân viên đi học hết, buôn bán ế ẩm nên anh phải “làm hết” để cắt luôn tiền lương cho mình.
Kinh tế khó khăn, cạnh tranh khốc liệt, nhưng thay vì than thân, Hoài Tâm chọn cách co gọn chi phí, tự tay làm mọi việc, từ bưng bê đến dọn dẹp, vừa giữ quán hoạt động vừa giữ chất lượng món ăn. Trong lời kể, Thúy Nga nói mình cũng phải “bán hạ giá sập sàn” nhưng vẫn ế, cho thấy mặt bằng chung của tiểu thương và tiểu thương đường phố Việt trong cộng đồng người Việt xa xứ cũng chịu chung áp lực. Câu chuyện Hoài Tâm là lời nhắc: danh hài kinh doanh ăn uống không khác gì bất kỳ chủ quán nào – vẫn phải tính toán từng đồng chi phí, vẫn phải tự tay đứng bếp, phục vụ nếu muốn trụ lại giữa cơn sóng kinh tế.
Quán mì Quảng đường ray: “gia tài của ngoại” và di sản tiểu thương
Nếu nghệ sĩ bán lẩu hay danh hài kinh doanh ăn uống là câu chuyện chuyển nghề, thì quán mì Quảng đường ray ở TP.HCM lại là chuyện kiên trì một nghề đến cùng. Trong một con hẻm trên đường Lê Lợi, phường Hạnh Thông, quán của bà Lê Thị Tuyết (72 tuổi) nhiều năm nay là điểm hẹn của thực khách mê tô mì Quảng đúng vị xứ Quảng, vừa ăn vừa nhìn tàu chạy qua trước quán. Bà là người gốc Quảng Nam, vào TP.HCM từ thập niên 1970, trải qua nhiều nghề rồi hơn 30 năm trước quyết định mở quán mì bình dân để nuôi năm người con.
Mỗi sáng từ 5 giờ đến 10 giờ, khách đều đặn ghé, nhiều bàn trong quán luôn kín; thời gian gần đây quán còn đông hơn nhờ clip của một food reviewer mà cháu ngoại của bà chủ động nhờ đến ăn và giới thiệu. Tô mì Quảng ở đây kết hợp sợi mì vàng nghệ và sợi mì gạo lứt, ăn cùng thịt gà, sườn, giò heo, trứng cút, tôm, chả bò, nước lèo chan xâm xấp và rau sống tươi. Theo mô tả, mỗi tô được bán với giá 50.000 đồng, tô thập cẩm nhỉnh hơn 60.000 đồng. Câu nói “quán mì Quảng của bà là một gia tài quý giá” cho thấy di sản không nằm ở tài sản vật chất, mà ở hương vị quê hương, kỷ niệm gia đình và sự gắn bó với khách suốt ba thập kỷ.
Từ gánh hàng rong đến di sản ẩm thực: vì sao họ chọn sống lại bằng quán ăn nhỏ
Nhìn vào ba câu chuyện – Tiết Cương mở quán lẩu ở Tây Ninh, Hoài Tâm tự bưng bê ở Mỹ, bà Tuyết giữ quán mì Quảng 30 năm – có thể thấy một mẫu số chung: tiểu thương đường phố Việt và những người “rẽ ngang” sang ẩm thực đang tìm ở quán nhỏ của mình một kiểu tự do và tự trọng. Họ được quyết định cách nấu, cách phục vụ, cách đối thoại với khách, thay vì phải chạy theo kịch bản của nhà sản xuất hay nhịp độ của thị trường lao động công sở.
Quán ăn nhỏ, vỉa hè, hẻm sâu – tất cả tạo ra không gian mà ở đó người bán được làm chủ câu chuyện đời mình. Bà Tuyết coi quán là chén cơm nuôi con và là nơi lưu giữ ký ức quê hương, đồng thời là niềm vui ở tuổi xế chiều. Hoài Tâm chấp nhận hình ảnh danh hài bưng bê vì hiểu rằng “kinh tế bây giờ khó khăn quá, cắt giảm được phần nào hay phần đó”. Còn Tiết Cương, bằng việc rời TP.HCM về một căn nhà cấp bốn có sân vườn, đã gửi đi thông điệp rõ ràng: danh tiếng có thể đủ, nhưng bình yên thì phải tự mình nấu, như nồi lẩu quê trên đường Hùng Vương. Người bán hàng rong, xét đến cùng, không chỉ bán món ăn – họ đang nấu nên di sản ẩm thực và ký ức tập thể cho cả một cộng đồng.
