Ung thư ở người trẻ: vấn đề của cả một thế hệ
Ung thư ở người trẻ là tình trạng các loại ung thư phổi, vú, tuyến giáp, đại trực tràng, dạ dày, thận và nhiều cơ quan khác xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm tuổi dưới 50, với các triệu chứng ung thư tuổi 20-50 thường khởi phát âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý thông thường nên hay bị bỏ qua, khiến người bệnh chậm đi khám và mất cơ hội điều trị sớm. Đây không còn là câu chuyện “ung thư chưa đến lượt mình” mà là một hồi chuông cảnh báo cho cả thế hệ đang lao vào làm việc, thức khuya, ăn uống thất thường. Theo bác sĩ Hà Hải Nam, Bệnh viện K mỗi ngày tiếp nhận khoảng 2.000 lượt khám, trong đó gần một phần ba là người bệnh dưới 50 tuổi. Con số này đủ để người trẻ phải nghiêm túc nhìn lại sức khỏe, thay vì tin rằng tuổi trẻ tự khắc “miễn dịch” với ung thư.
7 dấu hiệu ung thư sớm: cơ thể đang lên tiếng và bạn không được bỏ qua
Điều đáng sợ không phải là ung thư xuất hiện, mà là nó xuất hiện lâu rồi nhưng bạn vẫn phớt lờ dấu hiệu. Bác sĩ Bệnh viện K cảnh báo 7 dấu hiệu ung thư sớm mà người trẻ cần đi khám ngay, không tự quan sát kéo dài. Tự sờ thấy khối bất thường ở cổ, ngực hay bất kỳ vị trí nào; những cơn đau dai dẳng không rõ nguyên nhân dù đã điều trị thông thường; ho kéo dài không giảm; chảy máu bất thường như chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài ra máu; thay đổi thói quen đại tiện về tần suất; thay đổi rõ rệt tính chất phân; và các tổn thương hoặc biến đổi lạ trên da kéo dài đều là “tín hiệu đỏ”. Bác sĩ Hà Hải Nam nhấn mạnh, các dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư, nhưng khi kéo dài hoặc khác biệt rõ với trạng thái bình thường, bạn bắt buộc phải đi khám để xác định nguyên nhân và phát hiện sớm nếu có bệnh.
4 nhóm ‘thủ phạm’ đẩy ung thư khởi phát sớm ở tuổi 20-50
Người trẻ thường đổ lỗi cho “số phận” khi nghe đến ung thư, nhưng thực tế lối sống và môi trường mới là những thủ phạm thầm lặng. Bác sĩ Hà Hải Nam chỉ ra 4 nhóm yếu tố nguy cơ liên quan trực tiếp đến ung thư ở người trẻ. Thứ nhất là thừa cân, béo phì và chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều chất béo, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thịt chế biến, món nấu ở nhiệt độ cao. Thứ hai là hút thuốc lá và phơi nhiễm khói thuốc, kể cả người không hút nhưng thường xuyên hít khói thụ động. Thứ ba là phơi nhiễm các tác nhân vi sinh như HPV, virus viêm gan B, C và vi khuẩn Helicobacter pylori, vốn liên quan tới nhiều loại ung thư đường tiêu hóa và sinh dục. Cuối cùng là tiền sử gia đình mắc ung thư, khiến nguy cơ của các thành viên khác tăng lên nếu không được theo dõi và tầm soát kịp thời.
Vì sao đi khám sớm quan trọng hơn mọi lời trấn an trên mạng?
Thói quen phổ biến của người trẻ là “google triệu chứng”, tự kết luận rồi… bỏ qua cho đến khi cơ thể gõ cửa bằng những cơn đau dữ dội. Đây là cách đánh cược nguy hiểm với ung thư ở người trẻ. Bác sĩ Hà Hải Nam khẳng định, một số triệu chứng nếu xuất hiện dai dẳng hoặc khác biệt rõ rệt so với bình thường cần được lưu ý và đi khám sớm. Ung thư khởi phát sớm không đến từ một nguyên nhân duy nhất, mà thường là tổng hòa nhiều yếu tố nguy cơ. Vì thế, không ai có thể tự khẳng định “mình an toàn” chỉ dựa vào cảm giác chủ quan. Việc đi khám khi có dấu hiệu ung thư sớm giúp bác sĩ xác định xem đó là bệnh lành tính, rối loạn chức năng, viêm nhiễm hay ung thư ở giai đoạn đầu. Nếu là ung thư, phát hiện sớm nghĩa là cơ hội điều trị hiệu quả, ít xâm lấn và khả năng sống lâu hơn; nếu không phải, bạn vẫn giải tỏa được lo lắng và điều chỉnh lối sống phù hợp.
4 việc người trẻ cần làm ngay hôm nay để phòng ngừa ung thư
Phòng ngừa ung thư không phải khẩu hiệu chung chung, mà là những lựa chọn rất cụ thể mỗi ngày. Bác sĩ Hà Hải Nam khuyến nghị 4 việc người trẻ nên làm ngay hôm nay. Thứ nhất, điều chỉnh chế độ ăn: giảm thực phẩm chế biến sẵn, đồ nhiều dầu mỡ, món chế biến quá kỹ; tăng rau, trái cây, thực phẩm giàu chất xơ và dinh dưỡng. Thứ hai, tăng cường vận động, hạn chế lối sống ngồi nhiều, ít hoạt động thể lực. Thứ ba, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia; khi ngừng hút thuốc, nguy cơ ung thư sẽ giảm dần theo thời gian. Thứ tư, chủ động tầm soát khi có nguy cơ: nếu bạn có người thân mắc ung thư hoặc từng nhiễm HPV, viêm gan B, C, HP, hãy trao đổi với bác sĩ về kế hoạch tầm soát phù hợp. Ung thư không chờ đến lúc bạn “ổn định cuộc sống” mới xuất hiện; vì thế, lựa chọn sống lành mạnh và đi khám sớm chính là cách tự bảo vệ tương lai của chính mình.
