AI là động lực, nhưng hạ tầng mới quyết định sức hút
Hạ tầng AI là tổ hợp năng lực xử lý, lưu trữ dữ liệu, kết nối và cung cấp điện cần thiết để nghiên cứu, phát triển và vận hành các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Với TP.HCM, đầu tư vào nền tảng này không phải câu chuyện riêng của ngành công nghệ mà còn là một phần trong kế hoạch hình thành trung tâm tài chính quốc tế.
Tại chương trình CEO 500 chiều 26/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế giới thiệu kế hoạch hợp tác về hạ tầng dữ liệu, AI, bán dẫn và nghiên cứu công nghệ tại thành phố. VinaCapital cho biết đang hỗ trợ TP.HCM phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế và kết nối các tập đoàn công nghệ toàn cầu tìm kiếm cơ hội đầu tư.
Đây là hướng đi có lý do: công nghệ có thể nâng năng suất và tạo giá trị cao hơn mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn và lao động. Nhưng tham vọng tài chính chỉ thuyết phục nhà đầu tư khi thành phố có năng lực công nghệ thực chất để đi cùng dòng vốn.
Trung tâm dữ liệu là cầu nối giữa vốn và AI
VinaCapital đang làm việc với các đối tác, trong đó có G42 và Microsoft, để lập kế hoạch phát triển trung tâm dữ liệu phục vụ AI tại TP.HCM. Đồng thời, doanh nghiệp xúc tiến hợp tác với một công ty công nghệ Hoa Kỳ nhằm thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển bán dẫn tại thành phố. Những kế hoạch này đặt trung tâm dữ liệu và bán dẫn vào cùng một bức tranh thu hút vốn quốc tế, thay vì xem chúng như các dự án tách rời.
Mối liên hệ rất rõ: AI cần năng lực xử lý và lưu trữ lớn; nếu thiếu nền tảng đó, nghiên cứu, phát triển và ứng dụng đều khó mở rộng. Vì vậy, trung tâm tài chính không thể chỉ là nơi luân chuyển vốn. Thành phố cần có khả năng đưa vốn đến các hạ tầng và năng lực công nghệ tạo ra sản phẩm, dịch vụ có giá trị.
Tuy nhiên, một trung tâm dữ liệu không thể hình thành chỉ bằng cam kết đầu tư. Đại diện Aurecon Việt Nam Bill Giannikos lưu ý việc phát triển cần chuẩn bị đồng bộ đất đai, nguồn điện, kết nối và nước; trung tâm dữ liệu AI còn đòi hỏi nguồn điện ổn định trong dài hạn. Quy hoạch dữ liệu vì thế phải đi cùng quy hoạch năng lượng và không gian công nghiệp công nghệ cao.
Vốn quốc tế phải tạo năng lực trong nước
Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM Nguyễn Hữu Huân cho rằng trung tâm cần kết nối, điều phối vốn quốc tế vào các ngành chiến lược như AI, bán dẫn, robot, tự động hóa, công nghệ sinh học và công nghệ xanh. Điểm đáng chú ý không chỉ là thu hút thêm vốn, mà là chọn được dòng vốn giúp thành phố tăng năng lực sản xuất tri thức.
Điều đó đòi hỏi đầu tư gắn với nghiên cứu, đào tạo kỹ sư, chuyển giao tri thức và nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam, thay vì dừng ở gia công hay lắp ráp. VinaCapital cũng xúc tiến đầu tư vốn mạo hiểm gắn với trung tâm tài chính, hướng tới hỗ trợ startup sáng tạo phát triển sản phẩm có thể tham gia thị trường.
Với người dân và doanh nghiệp, giá trị của trung tâm dữ liệu không nằm ở công suất trên giấy mà ở dịch vụ tốt hơn trong sản xuất, y tế, giáo dục và dịch vụ công. Bởi vậy, thành phố cần đo thành công bằng mức độ công nghệ được ứng dụng và năng lực doanh nghiệp nội địa được nâng lên, không chỉ bằng số dự án được công bố.
Điều kiện để tham vọng tài chính thành hiện thực
TP.HCM đang đặt AI vào chiến lược xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, với trung tâm dữ liệu, bán dẫn và nghiên cứu công nghệ là những mắt xích cần vốn quốc tế. Nhưng kế hoạch chỉ có sức nặng khi hạ tầng thiết yếu, nhất là điện và kết nối, được chuẩn bị đồng bộ, còn nguồn vốn đi kèm đào tạo nhân lực và chuyển giao tri thức.
Thách thức không phải là thu hút được một dự án trung tâm dữ liệu, mà là biến hạ tầng ấy thành nền tảng cho đổi mới sáng tạo và năng suất trong nước. Nếu làm được, trung tâm tài chính có thể trở thành kênh đưa vốn đến công nghệ chiến lược; nếu không, thành phố sẽ có hạ tầng mà thiếu hệ sinh thái đủ sức khai thác nó. Kết quả cuối cùng phải được nhìn thấy trong năng lực doanh nghiệp và chất lượng dịch vụ, chứ không chỉ ở quy mô đầu tư.
