Một ý tưởng ngoại giao chưa thành thỏa thuận
Thượng đỉnh ba bên Mỹ–Trung–Nga là cuộc gặp cấp nguyên thủ được đề cập giữa Donald Trump, Tập Cận Bình và Vladimir Putin, có thể diễn ra bên lề hội nghị APEC nhưng chưa được ba nước xác nhận về thời điểm, hình thức hay chương trình nghị sự. Điểm đáng chú ý không chỉ là khả năng ba nhà lãnh đạo cùng ngồi vào bàn, mà còn là khoảng cách giữa những tín hiệu công khai của họ. Ngày 3/11, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói công tác chuẩn bị đang được thúc đẩy; ngày 4/11, Bắc Kinh xác nhận duy trì liên lạc với Washington và Moskva về khả năng gặp gỡ. Tuy nhiên, Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận chính thức, còn Trung Quốc chưa xác nhận cuộc gặp sẽ diễn ra. Vì vậy, gọi đây là một hội nghị đã được chốt sẽ đi xa hơn những gì các bên thực sự nói.
Tín hiệu tích cực nhưng không cùng nhịp
Nga là bên phát tín hiệu rõ nhất: Peskov xác nhận việc chuẩn bị tích cực, trong khi trợ lý tổng thống Yuri Ushakov nói các bên về nguyên tắc sẵn sàng và ý tưởng đã được thảo luận với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff. Tổng thống Trump cũng từng để ngỏ khả năng gặp Putin và Tập Cận Bình tại Trung Quốc. Bắc Kinh, ngược lại, chọn cách diễn đạt thận trọng: họ xác nhận đang trao đổi với các bên, nhưng một thông tin khác cho biết nội dung Bắc Kinh đề cập là khả năng gặp song phương giữa lãnh đạo Trung Quốc và Nga, chưa nói rõ vai trò của Mỹ. Sự lệch nhịp ấy không chứng minh Trung Quốc bác bỏ thượng đỉnh, nhưng cho thấy chưa có thông điệp thống nhất. Với cuộc gặp Mỹ Trung Nga, mức độ sẵn sàng được Moskva nêu ra chưa đồng nghĩa ba thủ đô đã thống nhất cùng một kế hoạch.
APEC tạo cơ hội, Ukraine đặt ra phép thử
Nếu thành hình, cuộc gặp có thể diễn ra tại Thâm Quyến bên lề hội nghị APEC trong hai ngày 18–19/11. Thời điểm này nhạy cảm: chỉ vài ngày trước đó, Ukraine, Mỹ và Nga dự kiến có vòng đàm phán riêng tại Abu Dhabi ngày 10–11/11, tập trung vào an ninh hậu chiến, giảm căng thẳng và các nỗ lực nhân đạo. Một bàn đàm phán giữa Trump, Putin và Tập Cận Bình ngay sau đó có thể bị nhìn nhận như nơi các cường quốc định hình cách tiếp cận về Ukraine mà không có Kiev. Ukraine khẳng định phải tham gia mọi cuộc đàm phán liên quan đến chủ quyền và tương lai của mình; các nước châu Âu cũng lo ngại bị đứng ngoài những tính toán an ninh hậu chiến. Dù cuộc gặp ba bên không mặc nhiên đồng nghĩa với việc ra quyết định về Ukraine, hình ảnh ba lãnh đạo bàn chuyện khu vực mà thiếu bên chịu tác động sẽ tự nó gây sức ép ngoại giao.
Giá trị của cuộc gặp phụ thuộc vào cách nó được tổ chức
Một cuộc gặp giữa ba lãnh đạo có thể mở thêm kênh đối thoại vào lúc Washington, Moskva và Bắc Kinh đều muốn giữ vai trò trong các vấn đề quốc tế. Nhưng giá trị của nó không nằm ở bức ảnh chung hay tuyên bố rằng các bên đã gặp; điều quan trọng là cuộc gặp bổ trợ hay làm lu mờ những tiến trình có sự tham gia của Ukraine và châu Âu. Hiện vẫn chưa rõ ba nước đã thống nhất định dạng và nghị sự hay chưa, trong khi tín hiệu từ Bắc Kinh còn dè dặt và Washington chưa xác nhận chính thức. Do đó, khả năng gặp tại APEC nên được xem là một triển vọng đang được thăm dò, không phải kết quả chắc chắn. Nếu thượng đỉnh ba bên diễn ra, tính minh bạch về mục tiêu và việc tôn trọng tiếng nói của Kiev sẽ quyết định liệu nó có thể góp phần giảm căng thẳng, hay chỉ làm sâu thêm nghi ngờ rằng tương lai Ukraine đang được bàn bạc thiếu vắng chính Ukraine.
