Quảng Trị chọn điện gió làm nền tảng chiến lược năng lượng tái tạo miền Trung
Điện gió Quảng Trị là quá trình tỉnh này khai thác tiềm năng gió trên đất liền và ngoài khơi để phát triển các dự án nhà máy điện gió công suất hàng trăm MW, tạo nguồn điện sạch, thu hút vốn đầu tư lớn và định vị Quảng Trị như một trung tâm năng lượng tái tạo miền Trung trong quy hoạch quốc gia về năng lượng. Trong Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, tổng quy mô công suất điện gió được phân bổ trên địa bàn Quảng Trị lên tới 4.614 MW, cho thấy đây không phải là bước đi thử nghiệm mà là một chiến lược dài hạn. Tỉnh đặt mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực miền Trung vào năm 2030, và loạt quyết định gần đây là sự khẳng định lựa chọn đó. Câu hỏi không còn là “có làm điện gió hay không”, mà là Quảng Trị sẽ quản trị cuộc chơi này như thế nào để mang lại lợi ích thực chất cho người dân và doanh nghiệp.
Cam Lộ wind farm: dự án điện gió 2028 mang tính bản lề trên đất liền
Nhà máy Điện gió Cam Lộ là dự án bản lề chứng minh Quảng Trị sẵn sàng đưa điện gió trở thành ngành công nghiệp trọng điểm thay vì chỉ là vài dự án thí điểm. Ngày 15-9, UBND tỉnh đã chấp thuận Công ty CP Xuân Cầu Holdings là nhà đầu tư thực hiện dự án Nhà máy điện gió Cam Lộ. Dự án được triển khai tại các xã Hiếu Giang, Cồn Tiên và Cam Lộ, công suất 200 MW, thời gian hoạt động 50 năm. Tổng vốn đầu tư lên tới 6.500 tỷ đồng, trong đó nhà đầu tư góp 1.300 tỷ đồng và huy động 5.200 tỷ đồng thông qua tín dụng và các nguồn vốn hợp pháp khác. Theo tiến độ, dự án sẽ thi công hạ tầng từ quý IV/2026 đến quý I/2027, lắp đặt thiết bị từ quý I/2027 đến quý II/2028 và đưa vào vận hành thương mại trong quý II/2028. Đây là một dự án điện gió 2028 mang tính kiểm chứng: nếu Cam Lộ wind farm vận hành đúng hạn, Quảng Trị sẽ củng cố mạnh mẽ uy tín với nhà đầu tư năng lượng tái tạo miền Trung.
Phúc Lộc Thọ: bước nhảy ra biển và thách thức hạ tầng truyền tải
Nếu Cam Lộ cho thấy năng lực triển khai trên đất liền, thì Nhà máy điện gió Phúc Lộc Thọ lại là bước nhảy chiến lược ra biển. Ngày 15/9/2026, UBND tỉnh Quảng Trị ban hành Quyết định số 3861/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương đầu tư dự án này tại phường Bắc Gianh, xã Đông Trạch và xã Hoàn Lão với tổng diện tích đất, mặt nước khoảng 69 ha. Dự án có công suất thiết kế 200 MW, dự kiến sản lượng điện 515,86 GWh/năm, tổng vốn đầu tư 8.507 tỷ đồng và thời gian hoạt động 50 năm. Đây là một trong 3 dự án điện gió gần bờ, với toàn bộ trụ tuabin bố trí trên biển, được chấp thuận tại Quảng Trị. Phúc Lộc Thọ dự kiến hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư trong 6 tháng, hoàn tất thủ tục đất và khu vực biển trong 6 tháng tiếp theo, và đưa vào vận hành thương mại chậm nhất trong năm 2029. Tuyến đường dây mạch đơn 500 kV dài khoảng 27,5 km đấu nối về thanh cái 500 kV của nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch là chi tiết cho thấy thành công của dự án sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng giải tỏa công suất, chứ không chỉ kỹ thuật tuabin ngoài khơi.
Từ loạt dự án tới tham vọng trung tâm năng lượng: cơ hội và rủi ro
Điểm đáng chú ý là Quảng Trị không đi từng dự án đơn lẻ, mà xây cả một pipeline điện gió quy mô lớn. Theo Sở Công Thương tỉnh, tổng công suất các dự án điện gió được phân bổ trên địa bàn là 4.614 MW. Đến nay, tỉnh đã có 24 dự án điện gió đi vào vận hành với tổng công suất 1.102,2 MW, đồng thời đã cấp chủ trương đầu tư cho 12 dự án với tổng công suất 979 MW và đang thẩm định 14 dự án khác với công suất 1.203 MW. Điều này cho thấy năng lượng là một trong 4 trụ cột phát triển của tỉnh, và điện gió được đặt ở vị trí trung tâm trong bài toán năng lượng tái tạo miền Trung. Hai dự án Cam Lộ và Phúc Lộc Thọ với tổng công suất 400 MW được kỳ vọng góp phần tăng nguồn điện sạch và thúc đẩy phát triển công nghiệp năng lượng. Nhưng rủi ro không nhỏ nằm ở hạ tầng truyền tải và khả năng giải tỏa công suất: chính UBND tỉnh đã yêu cầu nhà đầu tư điện gió Cam Lộ phải làm việc với cơ quan có thẩm quyền để xác định khả năng đấu nối, truyền tải và giải tỏa công suất trước khi triển khai các thủ tục tiếp theo. Nếu bài toán lưới điện không được giải quyết song song, tham vọng trung tâm năng lượng sạch rất dễ bị tắc nghẽn ngay trên đường dây.
Tác động lên đời sống địa phương và điều kiện để Quảng Trị thành công
Với người dân, câu chuyện điện gió không nằm ở những con số MW hay tỷ đồng mà ở việc nó có làm đời sống tốt hơn hay không. Các dự án như Cam Lộ được kỳ vọng tạo thêm việc làm trong quá trình xây dựng và vận hành, thúc đẩy hoàn thiện hạ tầng tại khu vực triển khai, qua đó tạo thêm nguồn thu cho ngân sách địa phương trong thời gian hoạt động. Khi Quảng Trị tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng điện gió, điện mặt trời, thủy điện và các nguồn năng lượng mới, đồng thời nâng cao năng lực truyền tải, giải tỏa công suất, địa phương sẽ có thêm động lực tăng trưởng mới và sức hấp dẫn với nhà đầu tư. Đây cũng là bước tiến trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu đưa Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung, gắn phát triển năng lượng sạch với tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng xanh, bền vững. Tuy nhiên, để tham vọng này không chỉ dừng ở các bản quy hoạch, tỉnh cần đi thẳng vào những vấn đề khó: minh bạch lựa chọn nhà đầu tư, quản lý chặt tiến độ, xử lý tốt tái định cư, bảo vệ môi trường biển và đảm bảo người dân là đối tượng hưởng lợi, không phải chịu rủi ro. Tham vọng năng lượng chỉ có ý nghĩa khi nó dịch chuyển được chất lượng sống và cơ hội cho cộng đồng địa phương.
