Trộm cắp tài sản trên cao tốc: Lỗ hổng an toàn khó chấp nhận

Trộm cắp cao tốc: Khi hạ tầng an toàn bị biến thành phế liệu

Trộm cắp tài sản trên cao tốc là tình trạng các đối tượng cắt trộm cáp điện chiếu sáng, lấy biển cảnh báo đường và thiết bị an toàn khác trên tuyến đường cao tốc, khiến hệ thống bảo đảm an toàn giao thông bị tê liệt, gia tăng nguy cơ tai nạn và làm thất thoát nghiêm trọng tài sản công. Đây không phải vài vụ việc lẻ tẻ, mà là một dạng phá hoại có tính hệ thống, diễn ra lặp đi lặp lại trên nhiều tuyến, từ cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đến các đoạn qua Nghệ An. Và nếu tiếp tục xem đó là chuyện “mất cắp vặt”, chúng ta đang chấp nhận việc biến những tuyến đường hàng chục nghìn tỷ thành nơi tiềm ẩn rủi ro chết người.

Biên Hòa – Vũng Tàu: Cáp điện chiếu sáng bị cắt trộm, bóng tối phủ lên nút giao

Tại dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu dài khoảng 18km, hệ thống cáp điện chiếu sáng liên tục bị kẻ gian cắt trộm trong suốt quá trình vận hành trên tuyến chính và các nhánh nút giao Long Thành, nút giao sân bay. Gần đây nhất, ngày 1/8, hệ thống điện chiếu sáng tại nhánh N3 hướng Vũng Tàu đi sân bay (thuộc phường Long Thành và xã Long Phước) bị cắt trộm cáp điện, khiến tủ điện bị cháy và toàn bộ đèn chiếu sáng khu vực này tê liệt với thiệt hại vật chất ước tính khoảng 277 triệu đồng. Việc Ban Quản lý dự án 85 đã phải gửi văn bản lần thứ 3 đến chính quyền địa phương để phản ánh tình trạng mất cắp vật tư, thiết bị điện chiếu sáng tại dự án cao tốc này cho thấy mức độ nghiêm trọng và tính lặp lại đáng báo động. Không có ánh sáng trên cao tốc nghĩa là tài xế chạy trong vùng mù rủi ro, nơi chỉ một cú đánh lái sai có thể đổi bằng mạng người.

Nghe An: Biển cảnh báo đường mất tích, tai xế tự xoay xở giữa làn xe

Trên đoạn cao tốc Bắc – Nam qua Nghệ An dài gần 88km, gồm hai dự án Nghi Sơn – Diễn Châu (43,5km) và Diễn Châu – Bãi Vọt (44,4km), các điểm đặt biển cảnh báo đường từ xa được bố trí cách nhau 2km nhằm hỗ trợ tài xế khi xảy ra sự cố. Thế nhưng, đến ngày 13/8, ghi nhận tại hiện trường cho thấy ở nhiều vị trí, biển cảnh báo đã không cánh mà bay; có nơi chỉ còn một chóp, nhiều chỗ cả hai đều biến mất. Theo thống kê sơ bộ, một nửa số biển cảnh báo từ xa trên đoạn Diễn Châu – Bãi Vọt đã mất tích. Câu chuyện người lái xe phải bật đèn cảnh báo và bẻ cành cây bên đường để báo hiệu khi xe hỏng vì không tìm thấy biển cảnh báo là minh họa sống động cho mức độ coi thường an toàn giao thông: hạ tầng an toàn hiện đại bị biến thành tình huống ứng cứu kiểu “thời sơ khai” ngay trên cao tốc.

Nguy cơ tai nạn và gánh nặng ngân sách: Cái giá của sự vô trách nhiệm

Trộm cắp cao tốc không chỉ là mất vài mét cáp điện chiếu sáng hay vài biển cảnh báo đường; đó là sự phá hủy toàn bộ logic an toàn được thiết kế cho các tuyến tốc độ cao. Sự cố cháy tủ điện khiến khu vực nhánh N3 cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu chìm trong bóng tối cho thấy chỉ một điểm yếu là đủ làm tê liệt cả hệ thống. Tình trạng xâm hại tài sản lặp lại nhiều lần gây thiệt hại kinh tế lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông và làm chậm kế hoạch nghiệm thu để đưa toàn bộ dự án vào khai thác chính thức trước ngày 2/9. Trên cao tốc qua Nghệ An, việc một nửa số biển cảnh báo từ xa biến mất khiến tài xế không còn công cụ chuẩn để cảnh báo từ xa khi xe gặp sự cố, làm nguy cơ va chạm dây chuyền tăng lên rõ rệt. Và tệ hơn, những hư hại này cuối cùng lại được sửa bằng tiền ngân sách, nghĩa là người dân phải trả cho sai lầm của kẻ trộm và thói vô trách nhiệm của một bộ phận tài xế.

Cuộc chiến không hồi kết: Không thể chỉ trông chờ vào biển báo “hãy trả lại chóp cảnh báo”

Điểm chung trên cả hai tuyến là các đơn vị quản lý đều buộc phải chạy theo để khắc phục hậu quả: nhà thầu trên cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu phải tự bỏ kinh phí sửa các hạng mục chưa bàn giao, còn các hạng mục đã bàn giao phải dùng ngân sách nhà nước để sửa chữa; chủ đầu tư phải đề nghị chính quyền địa phương và công an khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm các đối tượng trộm cắp, đồng thời tăng cường tuần tra bảo vệ tài sản công trình. Trên cao tốc qua Nghệ An, cơ quan quản lý đường bộ yêu cầu đơn vị bảo trì thay thế biển cảnh báo mất, đẩy mạnh tuyên truyền ý thức, khuyến cáo tài xế dùng xong phải đặt lại vào vị trí ban đầu, và phối hợp điều tra, xử lý hành vi cố ý vi phạm. Nếu chỉ dừng ở các khuyến cáo mềm mại bên cạnh hệ thống an toàn giao thông bị xâm hại trắng trợn, cuộc chiến này sẽ không bao giờ kết thúc. Cách duy nhất để bảo vệ an toàn giao thông là coi trộm cắp cao tốc như tội phạm nguy hiểm, xử lý nghiêm, đồng thời gắn trách nhiệm rõ ràng cho đơn vị quản lý tuyến và cả cộng đồng tài xế.