Ẩm thực viral TikTok là gì và vì sao cơm tấm Tri Tôn bùng nổ?
Ẩm thực viral TikTok là những món ăn, quán ăn đường phố nổi tiếng nhờ được chia sẻ liên tục trên các nền tảng video ngắn, tạo hiệu ứng đám đông khiến người dùng sẵn sàng xếp hàng nhiều cây số, chờ hàng giờ và chi tiền chỉ để được “bắt trend” một trải nghiệm ăn uống đang gây sốt. Khi cụm từ “cơm tấm Tri Tôn” bất ngờ xuất hiện dày đặc trên TikTok, Facebook và các hội nhóm ẩm thực, đó không chỉ là một món cơm nữa mà là một hiện tượng xã hội thu nhỏ, nơi khẩu vị, giá trị trải nghiệm và sức mạnh của trend ẩm thực mạng xã hội va chạm trực diện với nhau. Vấn đề không nằm ở việc cơm có ngon tuyệt đối hay không, mà ở cách nó được kể lại, quay lại, bàn luận và tranh cãi.
Từ quán bình dân đến quán ăn đường phố nổi tiếng: vai trò của TikToker
Quán cơm tấm theo kiểu cơm tấm Tri Tôn (An Giang) tại TP.HCM ban đầu chỉ là một địa chỉ phục vụ phong cách vùng miền, dùng thịt khìa thái sợi, tép đồng rang, trứng vịt chiên, dưa chua rau muống và nước mắm pha chua ngọt thay vì sườn nướng tảng lớn. Nhưng khi liên tục xuất hiện trong video review, quán nhanh chóng thành quán ăn đường phố nổi tiếng với hàng triệu lượt xem và hàng loạt ý kiến trái chiều về hương vị lẫn giá bán. Một trong những người trải nghiệm là TikToker Hoàng Anh Panda, người gọi phần cơm gồm tép rang, rau muống, trứng, thịt, bì, đồ chua và tóp mỡ với giá 60.000 đồng, đánh giá tép rang ấn tượng nhưng thịt khô, trứng nhạt và nước mắm kiểu “kẹo” không nổi bật. Cô Âu (Au Chill Girl) mua suất 80.000 đồng mang về, khen cách đóng gói chỉn chu nhưng nhận xét cơm hơi bở, nước mắm ngọt lấn át, màu sắc tổng thể “nhợt nhạt” và chưa đủ cuốn hút để muốn quay lại. Chính những review chi tiết, có cả khen chê này đã đẩy quán vào tâm bão ẩm thực viral TikTok.
Hiệu ứng đám đông, FOMO và sự đồng điệu văn hóa sau Covid-19
Câu chuyện cơm tấm Tri Tôn không đứng một mình; nó nằm trong làn sóng trend ẩm thực mạng xã hội bùng lên sau dịch. Từ trà chanh giã tay, lẩu mala, bánh bao chiên nước, lạp xưởng nướng đá đến sữa tươi tuyết Vân Nam, nhiều món ăn Trung Quốc liên tiếp trở thành “hiện tượng” trong khoảng ba năm gần đây. Một nguyên nhân quan trọng là cơn sốt du lịch Trung Quốc sau đại dịch, khi chỉ trong 5 tháng cuối năm 2023 đã có 1.300 lượt khách đi tour đường bộ và con số này tăng lên 20.800 lượt trong cả năm 2024. Những món ăn đường phố địa phương được du khách quay video, chia sẻ theo kiểu “đi đâu – ăn gì”, tạo ra chuỗi nội dung ẩm thực viral TikTok. Sự đồng điệu về nguyên liệu, gia vị giữa hai nền ẩm thực khiến món mới vừa lạ vừa đủ quen để người Việt chấp nhận nhanh. Hình ảnh giới trẻ xếp hàng mua sữa tuyết Vân Nam ở TP.HCM hay những dòng chia sẻ “cháy hàng”, “đợi hai tiếng mới mua được” tạo hiệu ứng FOMO – nỗi sợ bị bỏ lỡ khiến người ta lao đến những quán ăn đường phố nổi tiếng chỉ để “không bị chậm trend”.
Khi mỗi bữa ăn là một “nội dung”: trải nghiệm, kỳ vọng và cú sốc thực tế
Ngày nay, khi mua một món ăn, khách hàng còn mua một trải nghiệm: không gian, câu chuyện, góc quay đẹp, khoảnh khắc check-in để đưa lên TikTok hay Instagram. Đó là lý do các quán cơm tấm, phở, hủ tiếu… bình dân buộc phải nghĩ theo mindset nội dung: trình bày topping bắt mắt, đóng gói chỉn chu, tạo chi tiết “độc” để người ta có cái kể lại. Quán cơm tấm Tri Tôn được khen về khâu đóng gói, sạch sẽ, tép thơm, bì làm kỹ nhưng lại bị chê màu sắc nhợt nhạt, cơm bở và nước mắm ngọt lấn át. Trên Google, quán ghi nhận 469 lượt đánh giá với điểm trung bình 2,6/5 sao, phản ánh trải nghiệm thực khách phân hóa mạnh. Khi một món trở thành ẩm thực viral TikTok, kỳ vọng của khách lập tức tăng, mà chỉ một sai số nhỏ về khẩu vị hay cảm nhận giá – trải nghiệm là đủ để họ “ném đá”. Một câu nói đáng nhớ ở đây là: “Một món ăn có thể gây tò mò nhờ câu chuyện hoặc phong cách riêng, nhưng để giữ chân khách lâu dài, chất lượng hương vị và sự cân bằng giữa giá bán với trải nghiệm vẫn là yếu tố quan trọng nhất”.
Từ hiện tượng đến bền vững: bài học cho chủ quán và người ăn
Hiện tượng cơm tấm Tri Tôn cho thấy trend ẩm thực mạng xã hội là con dao hai lưỡi. Truyền thông có thể giúp một quán ăn đường phố nổi tiếng chỉ trong vài tuần, nhưng cũng phơi bày mọi điểm yếu khi khách đổ về quá nhanh và kỳ vọng vượt xa khả năng phục vụ. Sau giai đoạn “cháy hàng”, yếu tố mới lạ mất dần, những quán không đủ chất lượng hoặc không tiếp tục cải thiện dễ tụt dốc. Còn với người ăn, việc chạy theo mọi trend ẩm thực TikTok chỉ vì hiệu ứng đám đông là cách dễ nhất để thất vọng. Bài học rõ ràng: chủ quán nên coi TikTok, Instagram là kênh để kể câu chuyện riêng chứ không phải chiếc phễu hút khách bằng mọi giá; còn thực khách cần tỉnh táo hơn với các review, hiểu rằng mỗi video chỉ là một lát cắt chủ quan. Cơm tấm Tri Tôn hay bất kỳ món ăn nào khác chỉ thật sự “đáng” khi chúng cân bằng được giữa câu chuyện viral và giá trị trên… đầu lưỡi.
