Quét mặt nhận quà có thể mở cửa cho kẻ gian
Lừa đảo quét mặt là thủ đoạn dụ người dùng cung cấp dữ liệu khuôn mặt hoặc thực hiện xác thực sinh trắc học dưới một lý do tưởng như vô hại, rồi lợi dụng thao tác đó để tìm cách truy cập tài khoản ngân hàng. Đây không phải lời mời nhận quà đáng thử: hãy từ chối nếu người lạ yêu cầu quét mặt, chụp chân dung hay thao tác trên thiết bị của họ. Kẻ gian thường mạo danh chương trình khuyến mãi, tặng phiếu mua hàng, thẻ cào hoặc mời tham gia khách hàng thân thiết để thu thập dữ liệu sinh trắc học.
Xác thực khuôn mặt vốn tăng cường bảo mật cho giao dịch, nhưng cơ chế này cũng được dùng trong một số giao dịch ngân hàng và khi đăng nhập từ thiết bị mới. Nếu nạn nhân làm theo hướng dẫn mà không biết mình đang xác nhận việc liên kết thiết bị, kẻ gian có thể đăng nhập từ thiết bị chúng kiểm soát và thực hiện giao dịch trái phép. Vì vậy, điểm nguy hiểm không nằm ở việc nhận diện khuôn mặt tự thân, mà ở việc xác nhận một yêu cầu do người khác khởi tạo.
Quà tặng và lời dọa khóa VNeID đều là dấu hiệu cảnh báo
Hãy cảnh giác khi người tiếp cận tự xưng là đại diện doanh nghiệp, nhân viên ngân hàng hoặc cán bộ công an, rồi thúc giục quét mặt để nhận quà hay cập nhật thông tin. Một biến thể khác là thông báo căn cước hoặc cư trú có sai lệch, đe dọa tài khoản VNeID sẽ bị khóa nếu không xử lý ngay. Việc người gọi đọc đúng một số thông tin cá nhân không chứng minh họ là cán bộ có thẩm quyền.
Đường link, mã QR, tệp cài đặt ngoài kho ứng dụng chính thức, cuộc gọi video bất ngờ và yêu cầu cấp quyền Trợ năng là những dấu hiệu cần dừng lại. Ứng dụng giả có thể xin thông tin cá nhân, OTP và ảnh khuôn mặt, đồng thời chiếm quyền điều khiển điện thoại để tiếp cận ngân hàng hoặc ví điện tử. Quy mô rủi ro không nên bị xem nhẹ: NFO ghi nhận 3.045 vụ gian lận được giải quyết trong chín tháng đầu năm 2026, tăng khoảng 27,5% so với cùng kỳ năm trước.
Bảo vệ sinh trắc học bằng cách giữ quyền kiểm soát
Bảo mật sinh trắc học bắt đầu từ nguyên tắc đơn giản: chỉ xác thực khi chính bạn chủ động dùng dịch vụ, trên ứng dụng hoặc kênh chính thức của ngân hàng. Không quét mặt hay chụp chân dung theo yêu cầu của người lạ; không giao điện thoại đã mở khóa cho người khác thao tác, nhất là khi ứng dụng ngân hàng đang mở. Kiểm tra chương trình khuyến mại qua kênh chính thức, rà soát thiết bị đã đăng nhập và bật thông báo biến động số dư để nhận ra hoạt động bất thường sớm.
- Không mở đường link, quét mã QR hoặc cài tệp do người lạ gửi; không cấp quyền Trợ năng cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Không cung cấp mật khẩu, thông tin đăng nhập, mã OTP hoặc ảnh khuôn mặt theo yêu cầu qua điện thoại, video call hay tin nhắn.
- Không phê duyệt đăng nhập trên thiết bị mới nếu bạn không tự thực hiện; công an không yêu cầu OTP, chuyển tiền hay cài ứng dụng lạ để phục vụ điều tra.
- Khi có cuộc gọi đáng ngờ, chủ động xác minh tại công an cấp xã; đừng làm theo chỉ dẫn của người gọi.
Nếu đã cài ứng dụng đáng ngờ, xử lý ngay
Nếu đã cài ứng dụng lạ hoặc nghi ngờ người khác vừa xác thực trên điện thoại của mình, hãy ngắt kết nối Internet và liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản. Sau đó đổi mật khẩu và trình báo cơ quan công an. Đừng tiếp tục trao đổi với người đang hướng dẫn qua điện thoại hoặc làm theo yêu cầu chuyển tiền để “xác minh” hay “cập nhật” tài khoản. Tốc độ phản ứng có thể giúp hạn chế thiệt hại, nhưng không thay thế việc báo ngân hàng và cơ quan chức năng.
Kết luận: xác thực khuôn mặt chỉ bảo vệ tài khoản khi người dùng biết rõ mình đang xác nhận điều gì và tự kiểm soát thiết bị, ứng dụng. Một lời mời nhận quà không đáng để đánh đổi quyền truy cập ngân hàng. Hãy dừng lại trước mọi yêu cầu quét mặt, OTP hoặc cài ứng dụng từ nguồn không rõ; khi có nghi ngờ, xác minh qua kênh chính thức thay vì tin người tự xưng là cán bộ.
