Một mô hình kết hợp được mở rộng
Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên là cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân kết hợp hoạt động giáo dục thường xuyên với giáo dục nghề nghiệp, tạo một đầu mối đào tạo tại địa phương. Các quyết định tại Cần Giờ, Phú Mỹ và Củ Chi cho thấy TP.HCM đang triển khai mô hình này ở nhiều địa bàn, thay vì chỉ duy trì các trung tâm giáo dục thường xuyên theo tên gọi cũ. Đây là hướng tổ chức đáng chú ý: tên gọi và phạm vi nhiệm vụ được định hình theo mô hình GDNN-GDTX, còn việc vận hành vẫn thuộc sự quản lý trực tiếp của Sở Giáo dục và Đào tạo. Các quyết định có hiệu lực từ ngày 20/10/2026, đánh dấu thời điểm tổ chức mới chính thức được áp dụng.
Ý nghĩa của thay đổi không chỉ nằm ở bảng tên. Việc đặt giáo dục nghề nghiệp bên cạnh giáo dục thường xuyên tạo cơ sở tổ chức cả hai hướng học tập trong cùng một đơn vị. Tuy nhiên, quyết định tổ chức lại tự nó chưa chứng minh chương trình hay cơ hội đào tạo nghề đã thay đổi; điều được xác nhận là mô hình trung tâm kết hợp được thiết lập và chịu sự quản lý của ngành giáo dục.
Cần Giờ, Phú Mỹ và Củ Chi: ba cách tổ chức lại
Tại Cần Giờ, trung tâm được tổ chức lại thành Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên Cần Giờ, là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo. Trung tâm có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; trụ sở đặt trên đường Trần Quang Quờn, xã Bình Khánh, còn cơ sở trường học trên đường Lương Văn Nhỏ, xã Cần Giờ. Trường hợp Phú Mỹ bắt đầu từ việc điều chỉnh tên gọi, chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm Giáo dục thường xuyên Phú Mỹ thành trung tâm GDNN-GDTX trực thuộc Sở; trụ sở ở số 03 đường Trường Chinh, phường Phú Mỹ. Tại Củ Chi, quyết định đổi tên trung tâm GDNN-GDTX cấp huyện thành Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Củ Chi, đặt tại số 53 đường Phạm Hữu Tâm, ấp 6, xã Tân An Hội.
Ba trường hợp có điểm chung là đặt trung tâm dưới sự chỉ đạo, quản lý trực tiếp và toàn diện của Sở Giáo dục và Đào tạo. Dù cách diễn đạt trong từng quyết định khác nhau—Cần Giờ hình thành trung tâm mang tên mới, Phú Mỹ điều chỉnh cả chức năng và nhiệm vụ, còn Củ Chi điều chỉnh tên gọi—hướng đi chung khá rõ: củng cố đầu mối GDNN-GDTX tại từng địa bàn.
Điều học viên cần biết và việc tiếp theo
Với học viên, bảo đảm liên tục việc học là điểm thiết thực nhất. Người đang học tại trung tâm ở Cần Giờ được tiếp tục học tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên Cần Giờ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định. Học viên Phú Mỹ tiếp tục học tại đơn vị sau tổ chức lại; học viên Củ Chi cũng được tiếp tục học ở trung tâm mới, với quyền và lợi ích hợp pháp được bảo đảm. Như vậy, việc đổi tên và sắp xếp đầu mối không đồng nghĩa học viên phải bắt đầu lại quá trình học.
Sau khi quyết định có hiệu lực, các trung tâm phải triển khai việc kiện toàn tổ chức và thực hiện những thủ tục liên quan theo quy định. Phú Mỹ được giao tiếp nhận nguyên trạng cơ sở vật chất, tài sản, tài chính, quyền và nghĩa vụ hợp pháp cùng hồ sơ học viên, nhân sự và chuyên môn của đơn vị trước khi tổ chức lại. Củ Chi cũng tiếp nhận các nguồn lực và hồ sơ tương ứng; Cần Giờ tiếp tục xử lý công việc đang thực hiện và phối hợp giải quyết vấn đề phát sinh sau đổi tên. Đây là bước chuyển tiếp cần thiết để hoạt động không bị đứt quãng.
Nhìn chung, các quyết định tại ba địa bàn cho thấy TP.HCM đang đưa mô hình trung tâm GDNN-GDTX vào một cách tổ chức rộng hơn, đồng thời giữ nguyên quyền học tập của học viên hiện hữu. Giá trị của đợt sắp xếp sẽ phụ thuộc vào việc các trung tâm duy trì hoạt động ổn định và thực hiện đúng nhiệm vụ giáo dục thường xuyên lẫn giáo dục nghề nghiệp. Trước mắt, thông điệp rõ nhất là đổi tổ chức nhưng không bỏ lại người học.
