Tâm điểm tranh cãi: Dakota Johnson và định nghĩa “lạnh nhạt” trong Verity
“Dakota Johnson Verity phê bình” là cụm từ tóm gọn hiện tượng thú vị: cùng một vai Lowen Ashleigh, giới phê bình nhìn thấy hai bộ phim khác nhau, một bên coi cô là khoảng trống cảm xúc, bên kia lại xem chính khoảng trống ấy là ngôn ngữ diễn xuất. Verity là phim giật gân chuyển thể từ tiểu thuyết của Colleen Hoover, do Michael Showalter đạo diễn, nơi mà những bài nhận xét đầu tiên trông giống cuộc bỏ phiếu tín nhiệm một nữ diễn viên hơn là đánh giá tổng thể bộ phim. Điều này cho thấy: ở thời điểm hiện tại, cách chúng ta nói về Verity ít liên quan đến mô-típ giật gân, mà xoay quanh câu hỏi gai góc hơn – thế nào là một màn trình diễn “tốt” trong một tác phẩm cố ý phi lý và cường điệu.
Bối cảnh tranh luận không diễn ra trong chân không. Verity được Nick Antosca viết kịch bản, dài 117 phút và xếp hạng R. Bộ phim ra mắt tại Curzon Mayfair ở London ngày 24 tháng 9, sau đó phát hành tại Mỹ qua một hãng phát hành lớn và được phát rộng ra các thị trường khác cùng ngày 2 tháng 10. Đồng thời, đây là tác phẩm chuyển thể thứ tư từ Hoover, nối tiếp chuỗi ba phim từng giúp tiểu thuyết của bà thành mỏ vàng phòng vé với tổng doanh thu hơn nửa tỷ đô trong vòng hai năm. Độ phủ đó khiến mọi lựa chọn diễn viên lẫn phong cách diễn xuất đều lập tức bị soi kỹ – và Johnson trở thành chiếc gương phản chiếu mọi định kiến sẵn có về mình.
Variety đối đầu IndieWire: một gương mặt, hai cách đọc
Nếu phải chọn một ví dụ điển hình cho việc phim bị nuốt chửng bởi cuộc tranh luận về diễn viên, Verity là trường hợp mẫu mực. Trên một tờ báo lớn, Guy Lodge gắn cho Dakota Johnson nhãn “hờ hững”, xếp cô vào nhóm diễn viên có phong thái thụ động đặc trưng trên màn ảnh, chỉ hiệu quả khi đặt đúng bối cảnh. Đó không phải lời chê thẳng, nhưng là cách định nghĩa khiến khán giả dễ xem Lowen như một vệt màu nhạt trong bức tranh. Trong cách đọc này, Verity thất bại phần vì Showalter bị cho là “không có cảm quan về thể loại giật gân gợi tình”, phần vì Johnson không đủ “nhiệt” để vực nhân vật vốn đã mờ nhạt khỏi mặt giấy.
Đối diện là cách đọc hoàn toàn trái ngược. David Ehrlich lại cho rằng chính kiểu diễn này khiến Johnson “xuất sắc hơn trong một vai diễn có thể trở nên vô ơn nếu rơi vào tay một nữ diễn viên kém bí ẩn và/hoặc thiếu sức thuyết phục hơn”, đồng thời nhấn mạnh cô có “tài năng không thể bắt chước” trong việc để khán giả như nhìn thấy lòng trắc ẩn và ham muốn của Lowen giằng co bên trong. Cùng những từ khóa “thụ động”, “xa cách”, “bí ẩn”, nhưng ở đây, đó là chiến lược, không phải lỗi. Sự phân cực ấy cho thấy vấn đề không nằm ở việc Johnson diễn “ít” hay “nhiều”, mà ở chỗ mỗi nhà phê bình muốn Verity là loại phim gì – bi kịch tâm lý nghiêm túc hay trò chơi giật gân đầy mỉa mai.
Nhân vật mờ nhạt, diễn xuất tối giản và thế khó của Johnson
Muốn hiểu vì sao “Dakota Johnson Verity phê bình” lại nảy lửa, phải nhìn vào chính cấu trúc câu chuyện. Lowen Ashleigh – nữ viết thuê ở trung tâm phim Verity nhân vật này vốn bị nhận xét là khá mờ nhạt trên trang sách. Khi một nhân vật thiếu đường nét tâm lý rõ rệt, diễn viên buộc phải mang thêm đời sống bên trong vào từng khoảng im lặng. Một số bài phê bình trung dung thừa nhận Johnson “tỏa sáng không thể phủ nhận”, cho rằng phong cách diễn hơi xa cách lại rất hợp với bối cảnh và đây là lần cô xuất hiện tự tin nhất trước máy quay. Ở hướng khác, có người xem đó là minh chứng cho sự lệ thuộc vào “vẻ lạnh lùng, mỉa mai” từng được khai thác trong loạt phim thương mại cũ của cô.
Vấn đề là Verity thuộc nhóm dự án hãng phim xoay quanh Anne Hathaway – người sắm vai Verity Crawford, nữ nhà văn có sách bán chạy nhất, bên cạnh Josh Hartnett trong vai Jeremy, người chồng. Johnson không nằm trong ê-kíp sản xuất, khác với những dự án nhỏ nơi cô thường nắm nhiều quyền kiểm soát sáng tạo. Trong một bộ phim mà chính đạo diễn bị đánh giá là làm ra một tác phẩm “ngớ ngẩn nhiều hơn đáng sợ”, diễn xuất tối giản của Johnson thiếu một hệ quy chiếu cùng tông để bám vào. Kết quả là Verity diễn viên phản ứng của giới phê bình tập trung vào “thiếu” hay “đủ” ở cô, thay vì hỏi liệu ngôn ngữ diễn xuất đó có phù hợp với một câu chuyện vốn dĩ được thiết kế như mê cung mơ hồ hay không.
Chemistry hậu trường và việc cả dàn cast ôm trọn tính phi lý
Trong khi các bài phê bình tranh cãi xem Johnson lạnh lùng hay sâu sắc, bộ ba Anne Hathaway, Dakota Johnson, Josh Hartnett lại chọn một chiến lược khác trên đường quảng bá: ôm trọn sự phi lý của Verity. Khi một cây bút mảng thời trang ngồi trò chuyện với họ, không khí giữa ba người lập tức lộ rõ sự ăn ý: họ trêu đùa nhau, tung hứng, và cho thấy ngay cả khi nói về ám ảnh, bí mật, giết chóc, vẫn có chỗ cho hỗn loạn vui nhộn. Chính những khoảnh khắc “hỗn thoạn đáng đăng meme” ấy khiến Verity diễn viên phản ứng ngoài đời trở thành phần kéo dài của bộ phim – như thể họ đang mời khán giả coi đây là trò chơi hơn là bi kịch nặng nề.
Điều này đặt lại câu hỏi: nếu cả dàn cast đều công khai nghiêng về cách đọc Verity như một tác phẩm phi lý, thậm chí hài đen, liệu chúng ta có đang đánh giá sai thước đo dành cho diễn xuất của Johnson? Trong vai Lowen, cô phải làm điểm cố định trước hai cực: Hathaway cường điệu hóa nhân vật nữ nhà văn, Hartnett nắm vai trò chồng – người đàn ông bị kéo qua lại giữa hai phụ nữ. Sự tỉnh lặng của Lowen khi đó không còn là khoảng trống, mà là cái neo giữ cho trò chơi không vỡ vụn. Không phải ai cũng thích kiểu cân bằng này, nhưng khó phủ nhận nó là lựa chọn có chủ ý, phù hợp với tinh thần phi lý mà chính bộ ba diễn viên đang tích cực nhấn mạnh.
Từ Verity đến đường dài sự nghiệp: phân cực như một dạng thế mạnh
Verity không tồn tại một mình trong filmography của Johnson; nó kéo dài bản lý lịch vốn đã chia đôi của cô. Một bên là những dự án hãng phim – từ loạt tác phẩm thương mại đưa cô thành biểu tượng gợi cảm nhưng cũng đem về giải mâm xôi vàng, đến bom tấn siêu anh hùng thất bại khiến cô tiếp tục bị gọi tên trong danh sách “tệ nhất”. Bên kia là những đạo diễn nghệ thuật thích dựng phim xung quanh sự kiệm lời và bí ẩn của cô, từ Luca Guadagnino đến Maggie Gyllenhaal, Cooper Raiff hay Celine Song. Verity được xếp vào nhóm thứ nhất: phim xoay quanh Hathaway, với Hoover tham gia sản xuất, còn Johnson là người đến sau trong dàn cast.
Đáng chú ý, Johnson không chờ đợi phán quyết từ Verity để quyết định hướng đi. Tại buổi ra mắt phim ở London, cô mô tả tác phẩm là “hồi hộp đến nghẹt thở, rất gợi cảm” và bày tỏ mong muốn được đóng vai phản diện – “đóng một người điên thật vui”. Bước tiếp theo, cô chuyển ra sau máy quay với A Tree Is Blue, phim đầu tay do cô đạo diễn, dựa trên kịch bản của Vanessa Burghardt. Trong khi đó, Verity tiếp tục vòng đời festival với suất chiếu hạng mục Gala tại Liên hoan phim quốc tế Tokyo vào cuối tháng 10. Có lẽ, thay vì hỏi Dakota Johnson có “diễn tốt” hay không, câu hỏi công bằng hơn là: liệu sự phân cực quanh cô – từ phim đến họp báo – đang dần trở thành thương hiệu mà Verity chỉ là một chương ồn ào nữa.
