Tăng trưởng ấn tượng chưa đồng nghĩa ai cũng dùng thuận lợi
eTax Mobile là ứng dụng thuế điện tử do Cục Thuế phát hành trên điện thoại iOS và Android, giúp người nộp thuế đăng ký, kê khai, tra cứu nghĩa vụ và thanh toán trực tuyến. Từ khi triển khai, ứng dụng đã vượt 16 triệu lượt tải, cài đặt; hệ thống ghi nhận hơn 24,9 triệu giao dịch nộp thuế qua ngân hàng thương mại, với tổng số tiền nộp thành công khoảng 45.000 tỉ đồng. Quy mô này cho thấy nộp thuế điện tử đã trở thành lựa chọn đáng kể, thay vì một tiện ích bên lề. Việc tích hợp VNeID và trợ lý ảo Chatbot 24/7 cũng đưa ứng dụng gần hơn tới vai trò một cửa trên điện thoại. Tuy nhiên, lượt tải không thể hiện đầy đủ mức độ tiếp cận: người có điện thoại thông minh, tài khoản ngân hàng và kỹ năng số dễ hưởng lợi hơn người thiếu các điều kiện ấy. Thành công của ứng dụng vì vậy cần được đo bằng khả năng hoàn tất nghĩa vụ thuế, không chỉ bằng số lượt cài đặt.
Cập nhật tập trung vào thủ tục cụ thể
Ứng dụng eTax Mobile liên tục được cập nhật, và phiên bản 3.8.6 tập trung cải thiện việc khai lệ phí trước bạ ô tô, xe máy theo mẫu 02/LPTP TT89. Bản mới bổ sung lựa chọn tài sản từ biển số xe trúng đấu giá đối với xe đã qua sử dụng, đồng thời hỗ trợ khai bổ sung khi thay đổi vai trò giữa người nộp thuế và người nộp thay. Trước đó, phiên bản 3.8.3 đã thêm chức năng tra cứu thông báo lệ phí trước bạ do cơ quan thuế tạo tự động và khai lệ phí cho xe mới. Đây là hướng cập nhật thiết thực: giảm thao tác và mở rộng những tình huống có thể xử lý trực tiếp trên điện thoại. Để cập nhật eTax Mobile, người dùng Android vào Google Play, người dùng iOS vào App Store, tìm ứng dụng rồi chọn cập nhật. Tại ứng dụng, nhóm lệ phí trước bạ nằm trong menu biểu tượng ba gạch ở góc trên bên trái.
Rào cản ngoài màn hình: tuổi tác, thiết bị và dữ liệu
Trải nghiệm tại xã Tứ Kỳ, Hải Phòng, cho thấy cài đặt eTax Mobile không phải lựa chọn khả thi với tất cả mọi người: ông Trần Văn Hiền, 66 tuổi, dùng điện thoại đen trắng không có kết nối mạng nên phải nhờ con trai nộp thuế thay. Cán bộ thuế hướng dẫn người thân cài ứng dụng, đăng ký và thực hiện giao dịch; một số trường hợp cần chủ đất có tài khoản VNeID mức độ 2. Khó khăn còn nằm ở mật khẩu VNeID hoặc iCloud bị quên, thiếu tài khoản ngân hàng để liên kết thanh toán và thông tin cá nhân, mã số thuế chưa đồng bộ. Dữ liệu đất đai sai lệch cũng có thể khiến nghĩa vụ thuế hiển thị không đúng; có người cần giải thích khoản chậm nộp dù đã thanh toán. Những vướng mắc này khiến cài đặt, đăng nhập và nộp thuế kéo dài hơn dự kiến. Do đó, hỗ trợ trực tiếp và xử lý dữ liệu phải đi cùng việc phổ biến ứng dụng.
Muốn phổ cập, cần hỗ trợ đến khi giao dịch hoàn tất
Tại Hải Phòng, cơ quan thuế phối hợp chính quyền địa phương và lực lượng tại cơ sở để hướng dẫn người dân từng bước; mục tiêu được đặt ra là tỷ lệ cài đặt đạt 60% vào hết ngày 1/11 và 80% vào hết ngày 31/12. Ngành thuế cũng dự kiến tiếp tục rà soát tiến độ tại từng địa bàn, ưu tiên hỗ trợ người chưa cài hoặc chưa sử dụng được ứng dụng. Đây là việc cần làm, nhưng chỉ tiêu cài đặt không nên thay thế mục tiêu giải quyết xong nghĩa vụ thuế. Người cao tuổi cần có phương án nhờ người thân hoặc được hỗ trợ an toàn; các khoản thuế và thông tin thửa đất cần được giải thích, đối chiếu rõ ràng. Nộp thuế điện tử có thể thuận tiện như giao dịch ngân hàng sau khi người dùng quen thao tác. Nhưng để niềm tin theo kịp tốc độ tăng trưởng, hệ thống phải giúp người dân biết khoản phải nộp là gì và sửa được dữ liệu sai. Ứng dụng càng dễ dùng, hỗ trợ càng sát thực tế, lợi ích của hơn 16 triệu lượt cài đặt mới càng được hiện thực hóa.
