An toàn trực tuyến bắt đầu từ kết nối đáng tin
Chiến dịch “Không một mình” là nỗ lực kết nối trẻ em với gia đình, nhà trường và cộng đồng để các em nhận diện nguy cơ, lên tiếng và tìm được hỗ trợ khi gặp tổn thương trên mạng. Thông điệp “Kết nối không tổn thương” đặt đúng trọng tâm: bảo vệ trẻ không thể chỉ dựa vào lời nhắc “hãy cẩn thận”, mà cần những người lớn sẵn sàng lắng nghe và những cách ứng phó trẻ có thể thực hiện. Internet đem lại cơ hội học tập, giao tiếp và tiếp cận tri thức, nhưng cũng kéo theo lừa đảo, bắt nạt, thông tin sai lệch và nội dung không phù hợp lứa tuổi. Vì vậy, an toàn trực tuyến cần được xem là một phần thiết yếu của việc bảo vệ trẻ em. Chiến dịch khuyến khích các em tự tin lên tiếng, chủ động tìm trợ giúp và xây dựng những kết nối tích cực trên không gian mạng.
Thông điệp ấy có ý nghĩa thực tế khi trẻ biết mình có thể tìm đến cha mẹ, thầy cô, bạn bè hoặc lực lượng Công an thay vì âm thầm chịu đựng. Tại một chương trình ở Trường THCS Hàm Hiệp, học sinh thể hiện tiểu phẩm “05 phút cùng em”, nhấn mạnh tình bạn, sự thấu hiểu và tinh thần sẵn sàng lắng nghe người đang gặp khó khăn. Những hoạt động như vậy giúp biến lời kêu gọi “Không ai bị bỏ lại phía sau” thành một tín hiệu cụ thể: nếu gặp chuyện bất an, các em có thể nói với một người lớn tin cậy và không phải tự giải quyết.
Bài học ở trường phải đi kèm cách xử lý cụ thể
Các buổi hướng dẫn tại trường có giá trị nhất khi không dừng ở việc kể tên nguy cơ, mà chỉ cho học sinh phải làm gì tiếp theo. Ngày 26/10/2026, Công an xã Kim Sơn phối hợp với Ban Giám hiệu Trường THCS Kim Sơn tổ chức tuyên truyền về nhận diện nguy cơ và kỹ năng tự bảo vệ trước hành vi xâm hại trên mạng. Nội dung nêu rõ một thủ đoạn đáng cảnh giác: người lạ làm quen qua mạng xã hội hoặc trò chơi trực tuyến, dùng lời quan tâm, khen ngợi hay quà tặng để tạo lòng tin, rồi yêu cầu giữ bí mật hoặc gửi thông tin, hình ảnh riêng tư. Học sinh cũng được cảnh báo về nguy cơ hình ảnh công khai bị cắt ghép thành video giả bằng trí tuệ nhân tạo để bôi nhọ, đe dọa hoặc tống tiền. Đây là những tình huống cụ thể để kỹ năng an toàn số gắn với đời sống, thay vì chỉ là khẩu hiệu.
Khi xảy ra sự cố, trình tự ứng phó ban đầu được hướng dẫn gồm năm bước:
- Dừng tương tác với đối tượng đáng ngờ.
- Không chia sẻ hoặc phát tán nội dung gây hại.
- Lưu bằng chứng an toàn.
- Báo cáo vi phạm trên nền tảng số.
- Chia sẻ sự việc với người lớn tin cậy và báo cơ quan chức năng.
Quy trình này không thay thế sự hỗ trợ của người lớn; nó giúp trẻ giữ bình tĩnh, hạn chế tổn hại lan rộng và đưa sự việc đến đúng người có thể giúp.
Doanh nghiệp mở rộng điểm chạm, cộng đồng tạo thêm chỗ dựa
Muốn thông tin về rủi ro trên mạng đến được với trẻ và phụ huynh, chỉ tổ chức một buổi ở trường là chưa đủ. Liên minh Niềm tin số do Cục An ninh mạng (A05) khởi xướng quy tụ cơ quan quản lý, tổ chức, chuyên gia, doanh nghiệp và người sáng tạo nội dung, hướng tới môi trường mạng an toàn, minh bạch, văn minh. Doanh nghiệp có thể góp nguồn lực, công nghệ, khả năng sáng tạo và mạng lưới kết nối để thông điệp xuất hiện ở trường học, mạng xã hội và hoạt động cộng đồng. Vinamilk tham gia liên minh từ tháng 9/2026 và đồng hành cùng chiến dịch, đồng thời hỗ trợ truyền thông, giáo dục kỹ năng sống tại trường học, workshop và chương trình cộng đồng. Sự tham gia này có ích khi biến kiến thức an toàn số thành nội dung gần gũi, dễ nhớ và có thể áp dụng, thay vì để trách nhiệm bảo vệ trẻ chỉ nằm trên vai gia đình hoặc nhà trường.
Tuy vậy, độ phủ rộng chỉ tạo được tác động khi thông điệp đi cùng hành động nhất quán. Gia đình cần tạo không khí để trẻ dám kể; nhà trường cần dạy cách nhận diện và ứng phó; lực lượng Công an giúp phòng ngừa, tiếp nhận thông tin và xử lý khi cần; doanh nghiệp cùng cộng đồng mở rộng những nơi trẻ và người chăm sóc có thể tiếp cận kiến thức. Không bên nào có thể thay thế các bên còn lại. Sự phối hợp giữa công an, nhà trường và gia đình góp phần phòng ngừa, phát hiện hành vi xâm hại trên mạng, đồng thời giúp học sinh biết tự bảo vệ và tìm hỗ trợ khi cần.
Không để trẻ tự xoay xở trước tổn thương trên mạng
Một chiến dịch nâng cao nhận thức chỉ có ý nghĩa khi trẻ nhớ được mình có thể tìm ai và cần làm gì trong tình huống nguy hiểm. “Không một mình” đang đưa hai điều đó vào cùng một thông điệp: nhận diện nguy cơ, xử lý bước đầu và tìm đến người đáng tin. Gia đình, nhà trường, Công an, doanh nghiệp và cộng đồng cần duy trì sự kết nối ấy cả khi không có buổi tuyên truyền nào diễn ra. Người lớn nên lắng nghe mà không trách móc khi trẻ chia sẻ; trẻ cần được nhắc rằng dừng tương tác, giữ bằng chứng và báo người tin cậy là những lựa chọn đúng. Bảo vệ trẻ em trên môi trường số không phải việc riêng của một cá nhân hay tổ chức. Khi các điểm tựa cùng hiện diện, kỹ năng an toàn số mới trở thành khả năng sử dụng được, giúp trẻ bước vào không gian mạng tự tin hơn mà không phải đối mặt với rủi ro một mình.
