Biết nhận diện nguy cơ là bước đầu của an toàn trực tuyến
Chiến dịch “Không Một Mình” là hoạt động nâng cao nhận thức và kỹ năng để trẻ em, thanh thiếu niên phòng ngừa xâm hại trên mạng, ứng phó với tình huống không an toàn và tìm kiếm hỗ trợ kịp thời. Triển khai năm thứ hai trên toàn quốc từ ngày 10/10 đến 10/12/2026, chiến dịch diễn ra khi những rủi ro trực tuyến không dừng ở lừa đảo mà còn gồm bắt nạt, quấy rối, dụ dỗ, thao túng tâm lý và xâm phạm quyền riêng tư. Theo số liệu được công bố, giai đoạn 2021–2025, lực lượng chức năng xử lý khoảng 2.000 vụ xâm hại trẻ em mỗi năm; gần 20% vụ việc liên quan đến không gian mạng. Những con số ấy cho thấy kỹ năng số học sinh không thể chỉ là biết sử dụng thiết bị. Các em cần nhận ra dấu hiệu bất thường, biết đặt giới hạn và hiểu rằng tìm người trợ giúp là một phần của tự bảo vệ.
Từ nguyên tắc “3 không” đến cách phòng tránh lừa đảo
Tại Thuận An, công an xã phối hợp với ban giám hiệu và đại diện cha mẹ học sinh tại các trường tiểu học, trung học cơ sở cùng Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên để hướng dẫn phòng ngừa nguy cơ trên mạng. Trọng tâm là nguyên tắc “3 không”: không tin người lạ trên mạng, không chia sẻ thông tin cá nhân hay mật khẩu, không truy cập trang web không rõ nguồn gốc. Đây là lời nhắc cụ thể, dễ nhớ, nhưng cần đi cùng thói quen kiểm chứng: người dân được khuyến cáo không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, không chuyển tiền theo yêu cầu bất thường và không mở đường dẫn đáng ngờ. Cách tiếp cận này đưa phòng tránh lừa đảo khỏi những lời cảnh báo chung chung, gắn nó với quyết định hằng ngày của học sinh và gia đình.
Lên tiếng sớm quan trọng không kém tự phòng vệ
Một thông điệp hữu ích của chiến dịch là học sinh không phải tự xoay xở khi bị bắt nạt, đe dọa, lừa đảo hay gặp trải nghiệm không an toàn. Các em được khuyến khích chia sẻ với cha mẹ, thầy cô hoặc người đáng tin cậy để nhận hỗ trợ kịp thời. Tại Thuận An, hoạt động tuyên truyền cũng hướng dẫn học sinh nhận diện và xử lý các tình huống như vậy, đồng thời nhấn mạnh việc chủ động tìm người giúp đỡ. Điều này đáng chú ý vì xâm hại trực tuyến có thể đi kèm đe dọa hoặc thao túng tâm lý, khiến trẻ ngần ngại kể lại. Thông điệp “Kết nối không tổn thương” vì thế không chỉ nói về cách ứng xử văn minh; nó còn đặt trách nhiệm lên người lớn và cộng đồng trong việc lắng nghe, bảo vệ học sinh thay vì để các em đơn độc.
Bảo vệ học sinh cần sự tiếp nối của cả cộng đồng
Chiến dịch kết hợp hoạt động tại trường với tuyên truyền ở cộng đồng. Ở Thuận An, công an xã đã phát hơn 350 tờ rơi và phối hợp cùng nhà trường, gia đình, các tổ chức địa phương để phổ biến kiến thức tự bảo vệ trên mạng. Tại Trường THCS và THPT Lương Thế Vinh, học sinh được giới thiệu về chiến dịch, tham gia hoạt động “5 phút cùng em” và hưởng ứng thử thách nhảy trên nền nhạc “Lướt chạm”. Các hình thức gần gũi có thể giúp thông điệp tiếp cận học sinh, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc người lớn duy trì đối thoại và phản hồi khi các em cầu cứu. “Kết nối không tổn thương” chỉ thành cam kết thực chất khi kỹ năng an toàn trực tuyến được nhắc lại thường xuyên ở trường, ở nhà và trong cộng đồng.
