Olympic kinh tế toàn cầu: cuộc chơi đại học dành cho học sinh phổ thông
Olympic kinh tế toàn cầu là kỳ thi quốc tế về kinh tế học và tài chính dành cho học sinh trung học, nơi thí sinh phải xử lý đề thi có độ khó tương đương chương trình bậc đại học năm thứ ba, cạnh tranh trực tiếp với các bạn cùng trang lứa đến từ hàng chục quốc gia và chịu áp lực thời gian ôn tập hữu hạn nhưng vẫn phải đạt mức tư duy phân tích sâu, xử lý mô hình và lập luận kinh tế ở chuẩn học thuật cao. Chiều 22.8, đội tuyển Việt Nam tham dự vòng chung kết Olympic kinh tế toàn cầu đã có buổi gặp mặt và trao thưởng sau hành trình thi đấu tại International Economics Olympiad ở Athen, Hy Lạp. Kết quả, đoàn giành 1 huy chương vàng học sinh và 1 huy chương bạc, với một thí sinh lọt top 10 xuất sắc nhất toàn cầu. Con số này ít nhưng giàu ý nghĩa: Việt Nam không chỉ tham dự cho có mặt mà thực sự cạnh tranh ở nhóm đầu trong sân chơi vốn được thiết kế tiệm cận trình độ đại học.
Chiến thắng của Trần Việt Phước: khi ôn tập cấp tốc dựa trên đam mê dài hạn
Trong đoàn Việt Nam, Trần Việt Phước – học sinh lớp 10 trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam – là minh chứng sống cho việc ôn tập cấp tốc chỉ có ý nghĩa khi đứng trên nền đam mê bền bỉ. Em là thành viên trẻ nhất đội, mới 15 tuổi nhưng chọn đối mặt với đề thi Olympic kinh tế toàn cầu có độ khó ngang với nội dung giảng dạy tại một chương trình như Đại học Cambridge, trình độ mà sinh viên năm ba mới tiếp cận đầy đủ. Trước đó, Phước yêu thích kinh tế từ lớp 7, từng nhiều lần "không hiểu gì cả" khi bắt đầu với những khái niệm cơ bản và hình thức thi lạ, nhưng bám trụ nhờ sự hướng dẫn liên tục của bố và cơ hội thi cấp quốc gia. Việc em giành huy chương vàng trong cuộc thi quy tụ 147 thí sinh từ 32 quốc gia cho thấy tốc độ ôn tập 5 tuần chỉ là phần nổi; phần chìm là nhiều năm tích lũy, va chạm với đề thi và được gia đình tôn trọng sở thích.
Trường chuyên Khoa học Tự nhiên: mô hình luyện thi dài hơi đối lập với “nước rút”
Nếu chiến thắng của một cá nhân ở Olympic kinh tế toàn cầu dễ gợi sự ngưỡng mộ với việc ôn tập cấp tốc, thì bức tranh của trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên lại nhắc chúng ta về sức mạnh của chiến lược dài hơi. Sau 16 năm đồng hành cùng đại học quốc gia, trường này luôn thuộc nhóm dẫn đầu cả nước về huy chương trong các kỳ thi quốc gia và quốc tế, dựa trên nền tảng khoa học cơ bản được đặt làm gốc, đồng thời khuyến khích tư duy tính toán, giải quyết vấn đề và tiếp cận hướng nghiên cứu mới. Năm 2026, chỉ với 9 học sinh, trường giành 14 huy chương Olympic quốc tế và khu vực, trong đó có 8 huy chương vàng. Đáng chú ý, số huy chương vàng đã tăng gấp đôi so với bộ 14 huy chương năm 2024, từ 4 lên 8. Đây không phải thành tích của một mùa ôn cấp tốc, mà là kết quả tích lũy qua từng mùa thi, nơi học sinh trưởng thành dần từ bạc lên vàng trong vài năm liên tiếp.
Từ phòng luyện chuyên đến Olympic kinh tế: những điểm chung trong cách học
Nhìn vào hành trình của các học sinh trường chuyên Khoa học Tự nhiên và đội tuyển Olympic kinh tế, có thể thấy một mẫu số chung rõ ràng: thành tích quốc tế không đến từ học nhiều trong thời gian ngắn, mà từ việc xây dựng nền tảng đủ dày để "nước rút" phát huy tác dụng. Ở trường chuyên, học sinh được trau dồi tư duy logic, tính toán và giải quyết vấn đề xuyên suốt các năm học, sau đó mới được chọn lọc vào đội tuyển để tăng tốc. Đoàn Việt Nam tại Olympic kinh tế toàn cầu cũng được hưởng môi trường tương tự: cơ hội thi cấp quốc gia, mạng lưới kết nối quốc tế trong lĩnh vực kinh tế, cùng sự hỗ trợ tài chính duy trì trong 5 năm từ một doanh nghiệp để động viên các em theo đuổi đam mê. Một câu nói đáng trích là: "Riêng năm 2026, Trường Chuyên Khoa học Tự nhiên có 9 học sinh đem về tổng số 14 huy chương, trong đó có 8 huy chương Vàng". Con số đó cho thấy giá trị của việc bồi dưỡng liên tục, không cắt khúc.
Kết luận: ôn tập cấp tốc chỉ là đòn quyết định, không phải nền móng
Thành tích huy chương vàng học sinh ở Olympic kinh tế toàn cầu là hình ảnh hấp dẫn với bất kỳ bạn trẻ nào đang tìm kiếm bí quyết "bứt phá". Tuy nhiên, bài học từ Trần Việt Phước và từ trường chuyên Khoa học Tự nhiên cho thấy điều ngược lại: mọi chiến lược nước rút đều nằm trên nền móng đã được xây dựng từ sớm. Đam mê kinh tế từ lớp 7, kinh nghiệm thi quốc gia, sự đồng hành của gia đình và mạng lưới hỗ trợ tài chính kéo dài 5 năm đã tạo ra môi trường để 5 tuần luyện thi có chỗ bám. Ở phía các môn khoa học cơ bản, việc tăng gấp đôi số huy chương vàng sau hai năm với cùng tổng số huy chương cho thấy hiệu quả của việc nuôi dưỡng thế hệ học sinh liên tiếp, mỗi mùa thi là một bước tiến chứ không phải một cú liều. Nếu học sinh và phụ huynh tiếp tục bị cuốn vào logic luyện thi cấp tốc mà bỏ qua nền tảng và sự trưởng thành qua thời gian, những tấm huy chương sẽ còn là câu chuyện xa vời hơn là mục tiêu có thể chạm tới.
