Làn sóng chuyển hướng: từ Nhật Bản sang Việt Nam và Đông Nam Á
Hiện tượng du khách Trung Quốc rời bỏ các đường bay truyền thống tới Nhật Bản để chuyển sang Việt Nam và du lịch Đông Nam Á trong kỳ nghỉ Quốc khánh là kết quả của sự kết hợp giữa biến động địa chính trị, mở rộng năng lực hàng không và nhu cầu trải nghiệm đa điểm đến trong một kỳ nghỉ kéo dài, qua đó tạo ra thay đổi rõ rệt trong bản đồ du lịch khu vực. Kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài 7 ngày từ 1.10, nối tiếp kỳ nghỉ Trung thu, đã thổi bùng làn sóng di chuyển khổng lồ, với dự kiến 2,13 tỉ lượt người di chuyển, tương đương khoảng 300 triệu lượt mỗi ngày, cao hơn 70% so với mức bình thường. Đáng chú ý nhất với du khách Trung Quốc Việt Nam là việc các chuyến bay Quốc khánh đến Thái Lan, Malaysia, Việt Nam và Lào được tăng khoảng 20%, thể hiện sự ưu tiên rõ rệt cho khu vực này so với các tuyến châu Âu truyền thống. Động lực không chỉ đến từ giá vé và thời gian bay mà còn từ cảm giác gần gũi văn hóa, khí hậu nhiệt đới và khả năng kết hợp nhiều điểm đến trong một hành trình.
TP.HCM vào Top 10: Sài Gòn điểm đến mới của khách Trung Quốc
Việc TP.HCM lọt vào Top 10 điểm đến ngoài Trung Quốc đại lục được đặt chỗ nhiều nhất trong kỳ nghỉ Quốc khánh là một bước ngoặt đối với du lịch Việt Nam. Dữ liệu từ nền tảng Tongcheng Travel cho thấy Bangkok, Kuala Lumpur và Seoul dẫn đầu, trong khi Singapore, Bali và TP.HCM cùng góp mặt trong nhóm 10 điểm đến được quan tâm nhất. Điều này có nghĩa Sài Gòn điểm đến đang cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm du lịch lớn của Đông Nam Á, thay vì chỉ là lựa chọn thứ yếu. Theo Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc, số chuyến bay đến Thái Lan, Malaysia, Việt Nam và Lào tăng khoảng 20%, vừa là tín hiệu thị trường, vừa là "bản tuyên bố" rằng hạ tầng kết nối đang theo kịp nhu cầu. Về phía du khách Trung Quốc Việt Nam, TP.HCM hấp dẫn bởi sự pha trộn giữa phố thị năng động, ẩm thực đường phố, mua sắm dễ tiếp cận và khả năng nối chuyến nhanh tới các điểm biển đảo như Phú Quốc, Nha Trang. Nếu Việt Nam biết chủ động đưa ra sản phẩm phù hợp với thói quen đi đa điểm, lưu trú ngắn ngày của khách Trung Quốc, Sài Gòn có thể trở thành cửa ngõ chính của dòng khách này vào cả nước.
Vì sao Nhật Bản bị bỏ lại phía sau?
Nhật Bản từng là lựa chọn hàng đầu của khách Trung Quốc, với Tokyo và Osaka xuất hiện trong Top 10 điểm đến ngoài Trung Quốc đại lục trong kỳ nghỉ Trung Thu và Quốc khánh năm trước. Năm nay, không thành phố nào của Nhật Bản có mặt trong danh sách này, trong khi Bangkok, Kuala Lumpur, Singapore, Bali và TP.HCM lên thay vị trí. Sự dịch chuyển này không phải ngẫu nhiên. Chính phủ Trung Quốc đã khuyến cáo công dân hạn chế du lịch Nhật Bản từ tháng 11 năm ngoái, trong bối cảnh quan hệ song phương căng thẳng sau những phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về một tình huống khẩn cấp liên quan Đài Loan. Khuyến cáo chính thức làm thay đổi nhận thức an toàn và thiện cảm, khiến tâm lý "né Nhật" trở nên hợp lý trong mắt nhiều người dân. Khi kỳ nghỉ kéo dài tới 7, thậm chí 13 ngày nếu xin nghỉ thêm, họ có đủ thời gian để tìm lựa chọn thay thế vừa gần, vừa "an toàn" hơn về chính trị. Đông Nam Á nổi lên như đáp án tự nhiên, nơi không mang theo các rủi ro nhận thức này nhưng vẫn có hạ tầng du lịch và mua sắm đáp ứng nhu cầu.
Kỳ nghỉ dài 7–13 ngày: lợi thế cho du lịch Đông Nam Á
Kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài từ ngày 1 đến 7/10, nối tiếp kỳ nghỉ Trung thu từ cuối tháng 9, mở ra khả năng nghỉ liên tục tới 13 ngày nếu người lao động xin thêm 3 ngày phép. Khoảng thời gian dư dả này thay đổi cách người Trung Quốc lên kế hoạch du lịch: họ không còn chỉ "bay đến, lưu trú rồi bay về", mà có xu hướng kết hợp nhiều quốc gia, nhiều thành phố trong cùng hành trình để tận dụng tối đa thời gian. Chính mô hình du lịch đa điểm đó làm du lịch Đông Nam Á nổi bật, bởi khoảng cách bay ngắn, chi phí hợp lý và khả năng nối tuyến giữa Bangkok, Kuala Lumpur, Singapore và TP.HCM. Theo Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc, các hãng hàng không phục vụ 31,19 triệu lượt hành khách trong giai đoạn 25.9–7.10, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi lượng đặt chỗ cho chuyến bay quốc tế tăng 22,5%. Đây là con số thể hiện rõ việc kỳ nghỉ dài đang được "đầu tư" bằng những hành trình nước ngoài. Nếu Việt Nam không chủ động tạo ra tour kết hợp – ví dụ tuyến TP.HCM – Singapore – Kuala Lumpur – thì rất dễ bị biến thành điểm dừng lướt qua, thay vì nơi du khách ở lại lâu và chi tiêu nhiều.
Tác động hai chiều: cơ hội và thách thức cho Việt Nam
Dòng du khách Trung Quốc gia tăng không chỉ là câu chuyện số lượt mà là áp lực và cơ hội đan xen. Việc TP.HCM xuất hiện trong Top 10, cùng mức tăng 20% các chuyến bay đến Việt Nam, cho thấy thị trường này đang tạo thêm dư địa rõ rệt cho ngành du lịch Việt Nam. Theo một chuyên gia du lịch Trung Quốc, dòng khách du lịch hai chiều có thể thúc đẩy thương mại dịch vụ và giao lưu văn hóa, khi chi tiêu cho lưu trú, ăn uống, vận tải, mua sắm và các dịch vụ khác tại điểm đến trực tiếp đóng góp cho kinh tế địa phương. Tuy vậy, Việt Nam không thể chỉ ngồi chờ. Khách Trung Quốc ngày càng yêu cầu các sản phẩm thiết kế theo nhu cầu riêng, ưa chuộng hành trình kết hợp nhiều nước như tuyến Singapore – Malaysia tăng 1,2 lần so với trước. Nếu không nhanh chóng chuẩn bị hạ tầng đón khách, đa dạng hóa sản phẩm và quản lý tốt chất lượng dịch vụ, Việt Nam dễ rơi vào vòng xoáy quá tải, phản hồi tiêu cực và bỏ lỡ cơ hội tạo hình ảnh lâu dài. Ngược lại, nếu biết dùng kỳ nghỉ Quốc khánh như "bài kiểm tra áp lực", các điểm đến Việt Nam có thể bước lên một nấc mới trong bản đồ du lịch Đông Nam Á.
