Khi giá nhiên liệu máy bay vượt khỏi tầm kiểm soát
Giá nhiên liệu máy bay là chi phí nhiên liệu phản lực mà các hãng hàng không phải chi trả để vận hành đội tàu bay, và khi chi phí này tăng nhanh hơn tốc độ điều chỉnh giá vé, lợi nhuận hàng không sẽ bị siết chặt dù nhu cầu đi lại vẫn cao. Các hãng hàng không Mỹ đang đối mặt với áp lực lợi nhuận ngày càng lớn khi giá nhiên liệu tăng nhanh hơn khả năng điều chỉnh giá vé. Trong bối cảnh xung đột tại Iran kéo dài sang tháng thứ tám, giá nhiên liệu bị đẩy lên cao, kéo theo chi phí hoạt động hàng không tăng mạnh. Điều nghịch lý là nhu cầu bay vẫn ổn định, doanh thu lập kỷ lục, nhưng biên lợi nhuận lại mỏng đi từng quý. Đây không còn là cú sốc tạm thời, mà là dấu hiệu cho thấy mô hình kinh doanh hiện tại của nhiều hãng hàng không Mỹ đang chạm trần chịu đựng.
Giá vé máy bay tăng 23% vẫn không cứu nổi lợi nhuận
Theo số liệu của Bộ Lao động Mỹ, giá vé máy bay tăng gần 23% trong bảy tháng tính đến tháng 9 nhưng vẫn không đủ bù đắp chi phí nhiên liệu leo thang. Đây là minh chứng rõ ràng rằng việc tăng giá vé máy bay không còn là cây đũa thần cho lợi nhuận hàng không. Trong quý III, doanh thu tăng thêm của một hãng lớn chỉ bù đắp được 72% phần chi phí nhiên liệu phát sinh thêm, cho thấy khả năng chuyển áp lực đầu vào sang giá vé vẫn còn hạn chế. Nói cách khác, mỗi đô doanh thu bổ sung đang bị “ăn mòn” bởi nhiên liệu. Các hãng hàng không Mỹ buộc phải đi trên sợi dây mỏng: tăng giá đủ để sống sót, nhưng không quá cao để làm sụp đổ nhu cầu. Đó là bài toán mà đến nay họ vẫn chưa giải được.
Nhu cầu kỷ lục, nhưng lợi nhuận hàng không lại hụt hơi
Kết quả kinh doanh quý III cho thấy lượng hành khách ổn định, giúp doanh thu nhiều hãng lên mức kỷ lục. Một hãng lớn vẫn ghi nhận lợi nhuận tăng so với cùng kỳ nhờ nhu cầu đi lại cao. Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận hàng không lại u ám: Delta Air Lines, Southwest Airlines và American Airlines đồng loạt hạ dự báo lợi nhuận năm vì giá vé chưa theo kịp mức tăng của nhiên liệu. Alaska Air thậm chí dự báo khoản lỗ quý IV lớn hơn dự kiến. Áp lực chi phí nhiên liệu đã ảnh hưởng đến toàn ngành hàng không Mỹ, khi nhiều hãng phải hạ dự báo lợi nhuận hoặc thông báo thua lỗ dù giá vé máy bay tăng gần 23%. Điều này cho thấy mô hình “bán vé càng nhiều càng tốt” không còn đảm bảo lợi nhuận khi chi phí hoạt động hàng không bị chi phối bởi biến động địa chính trị.
Người tiêu dùng là điểm giới hạn cuối cùng
Trong bối cảnh xung đột tại Iran và rộng hơn là Trung Đông kéo dài, giá nhiên liệu máy bay có nguy cơ duy trì ở mức cao đến năm 2027. Các hãng phải cân nhắc khả năng chuyển thêm chi phí nhiên liệu sang hành khách mà không làm suy yếu nhu cầu. Việc tăng giá vé quá nhanh có thể khiến khách hàng trì hoãn chuyến đi hoặc chuyển sang các phương thức vận tải khác, trong khi giữ giá thấp lại khiến biên lợi nhuận tiếp tục bị bào mòn. Các chuyên gia cảnh báo nếu giá vé tiếp tục tăng để bù chi phí, nhu cầu đi lại có thể giảm, buộc các hãng phải hạn chế tăng số chuyến bay để bảo vệ lợi nhuận. Nói thẳng: người tiêu dùng chính là “phanh hãm” cuối cùng ngăn các hãng đẩy toàn bộ chi phí lên giá vé máy bay tăng, và phanh này đang được kéo mạnh hơn bao giờ hết.
Tái cấu trúc hay tụt lại phía sau?
Khi giá nhiên liệu máy bay neo cao, các hãng hàng không Mỹ không thể mãi dựa vào tăng giá vé và phụ phí. Một số hãng đã chuyển sang chiến lược thu hẹp công suất, cắt các đường bay kém hiệu quả và tập trung vào tuyến có khả năng sinh lời tốt hơn. Giám đốc điều hành một hãng lớn cảnh báo ngành hàng không có thể trải qua những thay đổi cấu trúc sâu rộng hơn vào cuối năm tới. Thực tế, đã có hãng giá rẻ phải dừng hoạt động, trong khi những cái tên khác đối mặt áp lực tái cấu trúc. Trong quý IV và năm 2027, triển vọng của các hãng sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến giá nhiên liệu và sức chịu đựng của người tiêu dùng. Nếu không chấp nhận tái cấu trúc mô hình chi phí và mạng đường bay, nhiều hãng sẽ bị bỏ lại phía sau trong cuộc chơi mà nhiên liệu là trọng tài khắc nghiệt.
