Từ 96 dự án đến 18 công trình trọng điểm: Hà Nội đang đặt cược vào hạ tầng
18 công trình trọng điểm của Hà Nội là nhóm dự án hạ tầng giao thông, môi trường và dịch vụ công được thành phố ưu tiên nguồn lực, kỳ vọng tạo bước nhảy về kết nối giao thông thủ đô, mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trong trung và dài hạn. Hà Nội không chỉ khánh thành, khởi công 96 công trình với tổng mức đầu tư khoảng 147.075 tỷ đồng, mà còn công bố danh mục 292 dự án với quy mô vốn khoảng 384.886 tỷ đồng, trong đó hơn 91% là vốn ngoài ngân sách. Cách lựa chọn 18 dự án Hà Nội trọng điểm, với tổng vốn khoảng 127.460 tỷ đồng, cho thấy thành phố đang đặt cược rất rõ ràng: hạ tầng phải trở thành động lực tăng trưởng, chứ không chỉ là những con đường mới trên bản đồ. Câu hỏi không còn là có nên đầu tư, mà là đầu tư thế nào để mỗi đồng vốn thực sự chuyển hóa thành năng lực phát triển.
Hạ tầng giao thông Hà Nội: vành đai không chỉ để đi lại mà để mở rộng kinh tế
Nếu muốn hiểu chiến lược hạ tầng giao thông Hà Nội, hãy nhìn vào các tuyến vành đai. Đường Vành đai 1 đã thông xe toàn tuyến, dự kiến hoàn thành toàn bộ trong năm 2026, cùng với dự án bãi đỗ xe, cây xanh hơn 2.921 tỷ đồng nằm giữa Vành đai 1 và đường La Thành. Đường Vành đai 2,5 với mặt cắt 40-50m đang được thi công trên nhiều đoạn, từ gần cầu Thanh Trì đến khu đô thị Ciputra, với các đoạn như Nguyễn Hoàng Tôn – Xuân Tảo, Cầu Giấy – Dịch Vọng, Nguyễn Trãi – Đầm Hồng đạt khối lượng từ 40% đến 90%. Đây không chỉ là những tuyến đường giảm ùn tắc; chúng là trục mới để tái cấu trúc không gian đô thị, phân bổ lại hoạt động sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Khi kết nối giao thông thủ đô được hoàn thiện theo vòng và trục, chi phí logistics giảm, cơ hội đầu tư tăng và các khu vực ngoại vi có cơ hội trở thành cực tăng trưởng mới.
Dự án 147.000 tỷ đồng: động lực tăng trưởng hay bài kiểm tra về hiệu quả vốn?
Tổng mức đầu tư khoảng 147.075 tỷ đồng cho 96 công trình khánh thành, khởi công, cùng 384.886 tỷ đồng cho 292 dự án trong danh mục công bố, là con số đủ lớn để trở thành câu nói trích dẫn: hơn 91% nguồn vốn đến từ khu vực ngoài ngân sách, cho thấy khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa của Hà Nội. Nhưng quy mô vốn không tự động biến thành tăng trưởng. Chủ tịch UBND thành phố đã thẳng thắn: những con số này đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả sử dụng vốn, chất lượng công trình và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Nói cách khác, các dự án Hà Nội trọng điểm là bài kiểm tra về năng lực quản trị hạ tầng. Nếu công trình hoàn thành mà không được khai thác hiệu quả, hoặc dự án mới khởi công chậm tiến độ, thì "động lực tăng trưởng" sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu. Hà Nội đang đúng khi nhấn mạnh khai thác sau đầu tư, bởi đó mới là nơi đo lường giá trị thật của dự án 147.000 tỷ đồng.
Từ kết nối giao thông đến phát triển kinh tế xã hội: điều kiện để hạ tầng phát huy tác dụng
Các dự án trọng điểm được lựa chọn để giải quyết yêu cầu cấp thiết về kết cấu hạ tầng, giao thông, môi trường và dịch vụ công, đồng thời tạo thêm động lực phát triển kinh tế xã hội trong những năm tới. Trong bối cảnh Hà Nội kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, hạ tầng giao thông Hà Nội phải làm được nhiều hơn là giảm thời gian di chuyển: nó phải mở rộng năng lực sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa, thu hút đầu tư và cải thiện chất lượng sống của người dân. Điều này chỉ xảy ra nếu ba tầng được gắn chặt với nhau: quy hoạch hai bên tuyến đường được quản lý chặt, điểm đỗ xe và khu vực kinh doanh được bố trí hợp lý, và các dịch vụ công theo kịp tốc độ mở rộng đô thị. Khi đó, mỗi tuyến vành đai không chỉ là đường đi, mà là trục phát triển, nơi hạ tầng và kinh tế cùng dịch chuyển.
Kết luận: hạ tầng phải được quản lý như tài sản phát triển, không phải công trình hoàn thành
Điểm tích cực là Hà Nội đã xác định rõ vai trò của 18 công trình trọng điểm trong chiến lược hoàn thiện hạ tầng, tăng cường kết nối giao thông và mở rộng không gian phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đưa các tuyến vành đai vào khai thác thông suốt, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả, đồng thời quản lý chặt quy hoạch xây dựng hai bên tuyến đường. Đây là cách tiếp cận đúng: coi hạ tầng như tài sản phát triển cần được vận hành, bảo dưỡng và khai thác tối ưu, chứ không phải "dự án đã xong". Để các dự án này thực sự tạo động lực tăng trưởng cho thủ đô, Hà Nội cần kiên trì ba nguyên tắc: chọn đúng dự án, làm đúng tiến độ và khai thác đúng cách. Khi ba "đúng" đó gặp nhau, hạ tầng mới có thể chuyển từ chi phí đầu tư thành lợi ích phát triển bền vững.
